'464 Encyclop^di^ Lib. XXV. 



diffolultur vel iure & natura fimul , vel iure tantum. 

 Ibieftinors naturalis vcl cinilis : hic cft dignitas 

 roagna.expofitio infantuin , pislcriptio.emancipa- 

 tiOj& a Joptio. 



^tqwm poteflas admlntfli-atqrU, quae cft poteuas 

 priuata in hominem fui iuas. 



Eftque tuteia.vel curatcla. 



TuteU eft ius tiiendi impuberis pupilli,. 



Cnratela/cu cuiajcft ius curandi puberis,C(ui fua 

 negsotia tueii qon poteft. 



Vtiobique funt qU£Edam comtnunia, & qusdafn 

 propria. 



■ Communia ftjnt in cqnftitutione,adminifttatio- 

 pe, 8c finitione. 



In conftitutione fpectantur ius & peifon.-cquE 

 prohibentur velcxcuf.»re fe poiTunt. 



Adminiftrat^o eft in ponfeftione inuentarij,cau- 

 ticne, &: ipfa adminiftratione. 



Finitio eft , quod tutela& curafinitur morteal- 

 j:eruf uus , nimii uiii yel pupilU vel tutotis , itcm vel 

 adulti vel curatoris. 



Propria funt in diuifione vtriufqiie. Eft enim tu- 

 Jela Iegitima,vcl datina. 



Legirima eft h fola lege, Eftque veie vcl quafi, 



Vere legitima eft,quam lex ipta dcfiniuit. 



Eftque dirtdta , velobliqiia. 



Diredta eft, quam lex exprcfse definiuit.defc-rcn- 

 ^o proximis cognatis tutclam proximorum cogna- 



torum. 



Obliqua tvitela eft,quarn lex tacite definiuir, de- 

 ferendo rutelamjiatronisinliberos impuberes. 



Quafi lcgitima.Cu vice!cgitima,tutcla eft.qn;e ad 



excmplum rULcli legitima; introdufta eft. Eftque 



paren[nm,vel fiduciaria. lUa habent parentes in li- 



beros fuos emancipatos : ha:c eft fratrum in impu- 



' jjeres defunfto parente tutore. 



Tureia datiua eft teftamentaria, vil honoraria. 



Tntcla teftamentaria eft,quando parer liberis fuis 

 impuberibus in poteftate exiftentibus , teftamcnto 

 «3at tutorcm. 



Tutela honoraria eft , quam magiftratus dat vel 

 Cx ofticio , vtl requifitus. Dlcitur tutela datiua i(^ 



Ciira cft pubcrum niinorum, vel maiorum. 

 Illa datHj , h*c lccgiiima dicitur. 



R E 6 



V L ^. 



tlcfi:lft!ca 



wt p(.Setur 

 m iutccini- 



foteftaspo- 

 Kticii vnJe< 



scholaftira 

 vtconfi.lerC 



I. Poteflas Eccleflaflica conjlderatur In iare cIhi' 

 li 5 quatennifacit adreip.flatim tuendum. . 



Etfi tmtx) poteflas EccleCaftlca cliftin^Sa eft a poteftate po- 

 litica : tamen vtrique in eo coniieniunt, quod ad reip. ftatum 

 tuendum collir.eam. It.ique in iutisprudcntia ciuili fanciun- 

 tur leijes de coercendis iis , qui pottftatem illam labetaftam: 

 vt dc hasreticis , Simoniacis , apoftatis &c. 



I I. Poteflaipnlitica grdirtem fiium hahet a Deo 



immediate, vel mediate. 



TmwfAVe /quandoDeusexcitat homines extra ordinem, 

 eofquemaieftatc ac fupcrioritate armat, Mediiit«,c\xi3.nAo ali- 

 <]uem voc.i'-. ad hoc i|i»i,4(^pet homines. Ita fere poteftas po- 

 litica concordi fuffra^io a pluqbus in vnurn vcl plures confer- 

 .1^ ad reip. ftatum tuendum. 



III. -Potefliu f.dafllca conflderatur a I£io, qnar 



temu /iiheli poteflati poUtica. 



Opottet enimvtex plcnitudine potcftatis politicse , tan- 

 «]uamcx fonte.reliquaepoteftaEes, ceyriuuli, dcducantur. Etfi 

 cr.e;o in iure non cxplic.itur rario inodufije potcftatis fchola- 

 fti<ix, tanien ipfius ocigo & fuhordinatio ibi ttaditur. 



ly. Potcfloi rnariti in 'uxorem confiflit in dttolm,in con- 

 ciihitti& opcrii ficu fieriiitiu marho pr<s.flandu. 



I» concubitu quidem: quia vxor inprimis hoc nomine du- 

 citur , yt fobolesex ea fufcipiatur. In eperi^ autem feu ferui- 

 tiis,non promifcuequibufuis^fed obfcquialibus & reueientia- 

 libus duntaxat. Quod ad cxtera , vxor eft fui iuris , adeoque 

 ficut maritus eftpaccrfamiliaS; ua ipfa eft materfamilias. Ha- 

 J)et vero potcftas nMrita'is £c fibi qusedam confequentia , vt. 

 pote.cariigatioDcm vxoric niodicara , vxoris defej-.fionem , vt 

 vxor maritum fcquatur, vt priuilegiis mariti vtacur , adeoque 

 ipfius honore tulgcic ,& eius generis alia,qu:EpriuiIegiare- 

 tinet etiam mancQ morciio , quamdiu vjdua permanferit & 

 honefte vixeric. 



f. De iure inter parentes ac llberosfiunt Im regulii. 



I. Liberi parentibus obfcquium ac rcuerentiam debent. 

 1. Libcri funtin potcftatcparciitum. j.Iud^is patria pote- 

 ftas in libctos non coRipctic. 4. Maior erga parentem quam 

 ergafilium chariias eflc d(;bec. 5. Pater filium vcndendi vel 

 alio modo alicnandi ius non habet. 6.Mater ipfatenetur 

 laftare infantcro , non alii laftandum dare. 7. Parens tene- 

 turalere& educare liberos. 8. Et;am liberos & vxorem filii 

 parens aieretenctar. 9. Parens filiam dotarc tenetur , & filio 

 dare ante nuptids donationsm. r . Competens dos danda,qua; 

 non fit rainus legitima. 1 1. Patens filio ad literas fumtus fup- 

 pcditare tenetur. 11 Filius patrem honafua d.iripantem co- 

 gere poteft ,vtdeMramfibi in alimenta portioncm fcponat: 

 alias autem films viuo patie .n cius bonis nihil habet iuris, 

 quamuis Dominus bonorum dicatiir 1 3 . Liberi matiem dota- 

 rc non tenentur, 14. Libeti par-ntes inopes alere tenentur. 

 15. Pater & filius cadem perfona cenfetur, 16. Liberi non 

 poflunt jfctradare alienationes aoarcntibus fa(!l:as. 17. Ad- 

 uerfus parentes famofaa aAiones non dantur. 18. Parentibus 

 per liberos aquiritur : iuve tamen non miitatum efl , vt pa- 

 rr;ilibusin rebus iiberorum non ampliusdominium, fed vlus. 

 fruftus acquiratur. 1 9. Hodie parentibus in bonis liberorum 

 vfrsfruiflus acquiritur. 10. Filius res,quorum pater vfumfra- 

 (kam habec , alienaie non potefl , nec de iis teftajri. 



V I. De poteflate patriafimthi canones, 



I. Quamdiu fiiius in poteftate eft, etiamfi ipfe filios ge- 

 «ucrit, in poteftate tamcn illos non habct. z. Macerinpo- 

 ceftate fua hbcros r.on habct , nifi id a Principe folemniter 

 impctrauerit. Multominiis auus & casceri parentes mater- 

 ni. Nati enim non matris , fcd patris familiam fequuntur. 

 5 . Soli legitimi funt in poteftate patria. Nam fpurij,& mul- 

 tomagisex illicito concubitu nati , ciimin familia nullius 

 fint, non funt in patria cuiufquam potelfate. *• Omneslegi- 

 timi libcri func in porcftate patria , nifi abea fint liberati 6c 

 exempti 6. Quod fibi inuicem pra;llare tenentur , qui huius 

 potcftatis vincuioinncxi lun- , idomne continetut exparte 

 quidem parentum pietate & affeftione parcrna , ex partc ve- 

 ro liberorum reuerentia & pbfcquio, Vide uumero pioxime 

 ' prasced. 



VII- De fiponfialihus fitnthit re£uU. 



I. Sponfalia diuidunrur in fponfalia de pnfenti & de fa- 

 turo. I. Sponfadepr.T:fenEi quaraais carnaiiter non cognica 

 vxoris loco habetur. 5. Sponfalia jicrinde ac nuptix confenfu 

 contrahuntar. 4. Nuptiis non fccucis,arrhafponfaiorumno- 

 mine datareftitui debet.5. Niipnis noii fccutis dos datarepe- 

 titur. 6.Dc damno excontrafiumatrimonii emergente aitio 

 non datur,nifi dolus intcrueneiit. 7.Tametfifponfalia&uu- 

 ptiareipsa diftinfta func, & tam ha: quam illa habent qua;- 

 dam hbi propria, funt tamcnvcrifque non pauca comrounia, 

 8, In lineareft' cogn.^tionis fp6falia&nuptixprohibitafunt 

 in infinitum. Quod adeo verum eit ; vt neque i| qui per ado- 

 priontm, atque ita ciuili duntaiar iure parentum liberorum- 

 que loco fibi elTc ccfpennt , fponfalia contrahere ac marrir 

 monio iungi poflint. 9. In linea tranfuerfa intcr eos, qui fibi 

 inuicem funt loco paientum & liberorum , fponfalia itidem 

 & nuptia» prohihita func, veluti inter patruum & neptem ex 

 fratre. Quodidem incognatiseftex adoptione 10. In cxce» 

 ris gradus fecundus & tertius prohibitioncm habet. 11. De 

 quarto gradu dubitatur,an iungi poffintcofibi cognati,vtfunt 

 cofobiini.Sed plerique ftant a paitc affirmatiua.i 1 . Intei eo.s, 

 qui vltra quartum gradum funt , manifefti iut is ellHc fponfa- 

 lia&nuptias c(Ie. 1 5. Interaffines qui parenrum liberorura- 

 que loco fibi iimicem funt , fponfalia aut nuptia: non funt . 

 atque nc affinitate quidemaltevuttiusconiugum morte extin« 

 (fta. Quin etiam qui fibi inuiccmfunt loco fratrum & foro- 

 ?um, vtlcuir mariti frater. Q^ii extta hos funt affincs,ob affi- 

 nitatein prohibitioiiem nonhabent. 14. Infancium vfque ad 



feptimum 



Poi, 



Ul. 



