466 Encyclop^di^ Lib. XXVI. 



«plutfo ma- 



•" rt mini\ or-ecipuc in liabitu. M. Ludui 

 contiDenu.t eft , minus pi.etivut 



peraeendo dcccm mcnies p.^ftituuniLU , vd annuo ,n 

 te"er Weitnan in inceuo .untum vtcfo , contufio- 

 ne"ue fanguiais , fed etiam in memor}. & leueteucia de- 

 fnujjii mdiiti. 



X 1 1- Dcfdmom inatrimoniifnnt his. reguU- 



, lornicano coniq(;iseft iuftatiufa diuortii.i. Sodoniitx 

 Ctiraen eft iuftacaufydiuortii,quo.a tlioruni. j. Hx-iehseftiu- 

 fta caufaduiovtii. 4- Vouim contiaentux ac rehgioni. c-(tiulta 

 caufad.uortii.s- Dift^cnfatio eftiulra caufa^iuQrui.S. Dmnna 

 «oniuc^is abfcntia vKi.tur iufta cauia diuorni : fcd reprolMCur. 

 7. f uror a!tci:lus iulva caufa dirimendi mar nmoni. non eft. S. 

 Diuortip foluitur matrimomum. 5. Si maritus lit hij,iausvel 

 maicficiitus , matrimonium diiiolui potefi. ic. Si in cum 



Adoptio. 



XIV. D'ijfolutiotatriix,potej}atiif.tiii.\tahusregulM. -i 



V II 



l 



cafum deuenerit alccrurer comugum , cjuoab initio matnmo- 

 jiiiim contrahere non pptuit, matrimonium potcft ^'^floiuu 

 1 1 Matri.nonium coitii nonduni confum.natum a'!enaparte 

 inuita poteft diftoiui. n. Ad foium Ecclefiafticu.n, non etia.n 

 ciuilem iudicem pertinet aclio dt dillbiueudo matnmomo. 

 E' ita quidemius Canonicum (entit de coniugii difloiutione. 

 i j. Ha-rcs defur.ai m.^riti viduara alere tenetv.r. 1 4- Dos pro- 

 ptie dlciturctia,.n foluto .natrimonio. 1 5. Sv)luto matrimo- 

 nio ab iuitio conttadus data ad oanlcm rcdit. 1 6. Mortua 

 vxore , vcftes eius pretiof.r , cjuas .naritus el comparauit , ad 

 maritampcrtincnt. 17. Moiiuo. inatito ha:res veftcs luguhres 

 vidua; p rxllarc tenetur. ' 8- Intcrviuosfponfalia ^ .natrimo- 

 nia diiroluuntur repudijs : cp.t.T fum fponfalium vcl matrimo- 

 nii a;itcrquammo;tefac>j diffoiutio; Qux in fponfahhus 

 propiie dicuntur repi,\dK-i , in m.iwimoniis diuortia. Tam ve- 

 l6h.« quarn illa fiunt vtriufque coQiu!;is Yoluntatc.,vcl alter- 

 utrius tantum , aittro etiam inuito. Vtrpuis modo non fide 

 &:'fimulate , Ced vcre ncqne caiore iracundi.i:, (ed prjsmedita- 

 to , atquc adco tcftato coram feptem teift;hus. Qj-^oA nifi ita 

 fiat . iut'i;ium potius tft , quim diuortium ,-&l vt loquuntur, 

 fribufculm-n. 19. Sponflliorum uiflbivMio f^^.cllior eftquam 

 nuptiarum. Vndcfit , vt ex quibus cmU. n^iatrlmoniadiftplui 

 joffunt , ex iifdem , & quldem, multo magis didolui pofTu.t 

 "ponfalia, non etiam viciff.m , cx quibus caufis fponlalia, 

 ex iifdcm ctiam matrimqnium. lo. Diuortium fit mutuocon- 

 fenfu coniug:» vtr;ufque , vel altcrutrius duntaxat. 1 1 , Mu- 

 tuo coiifenfu diuottium dicitur ficri hona grati.! , id cft , dul- 

 citer finc qucrcTi^Si lihello tepudij.Scd hoc diuprtium iinpro- 

 hatur nouellis co.iftitutionibus. 11. Dluortium , quod fit al- 

 terius voluntaLe,nempc mariti vcl vxoris, fit excaula ahqua, 

 Tel finc caufa. Ex caufa nimirum criminls , non tamtn cuiul- 

 uis , ffdeius quod legcexpreflum cft. Cum cnira caufiiilla: 

 olim arbitrai-ir effcnt" & in iudicantiumdifquifitione pofita-, 

 hoiie fuut ilia; definitx. 15. Ex his caufis quxdam funt com- 

 munesmarito& vxori, qu.-edam altenitri pccullates. Cem- 

 w,-<n.i,ex quibus vcl vir vxorem vel vxor virum. repudiatepo- 

 teft , tres funt , adulterium , inimicitir capitales ( fub quibu.s 

 continentur infidii' quasvitxaheriusalter coniugumftruxit) 

 & crimen VAx .mieftavis. Feadiares ex ptirumd.du , vt vxo- 

 remrepudiet, itidemtresfunt, fi vxorcumcxtraneis ,ideft, 

 his qui non funt cognati aut propinqui , conuiuetur aut laue; 

 marito nolentc : fi extra domum mantimancat , mfi cum pa- 

 rentibus , fi dcnique madto Ignorante autnolcnte ludis in- 

 terfit. Pcculw<^sex paitevxons,c[aib\isifC3.ir\rim\im repu- 

 fliare potcft.funt du.-K vna le.iocni^mi, id eft, fi maritus vxoris 

 fua; propri.r caftitatiinfidietur, camque alteri u-adat adulte- 

 landam : a';tera , fi maritus vxorem falso accufct dc adultcrio. 

 %4. Stne c<8«)vii matrlmonium diffoluitui: 4efer:;ione alterutriu? 

 coniugisiniufta. 



X 1 ll. D.' adoptioniltti hxfunt re^ttU. 



1. jirrcsatio, hoc eft, adoptio hominis, qui cft fui iurisciim 

 cognitione caul'l peragitut ; ir; quaillapotiffiroum fpeiftan- 

 tui^iimus ytatisflt adopt^anSjqualisfitipfius yita, vtrumhonc- 

 fta & iuRaatrogandi caufa fitan turpls.i. Adoftio infper ?,i.e. 

 adoptio eius qui in patri.i eft poteftatc, fit voluntate npn ado- 

 piantis duntaxat &: adoptiui.fed etiam patris naturalis, in cu- 

 JUs poteftate eft adopcandus. ^.Vtraque iftaadoptione patria 

 poteftas acquiritur adoptanti. 4. Adoptio uaturam imitatur. 

 Itaqueintcr eos, qui per natutam parcntcs& liheri fibi inui- 

 ccin cflencn pofl'unt,adoptioconfiftere non pocelh Hincin- 

 fans & impubes, ittmquepubes caftratus, non poflunt adop • 

 wrc i quia pcr natiiram liberos habere nequcunt. Ex quo 

 et'am fit, vt minor maiorcmadopp\-c non poffit,ncc xqualis 

 SEqualcma;tat.- : fcd ncccffcfit, vt adoptans adoptando.naior 

 fit minimiimo(5\odccimann:s , qux p'ena. pubcrtas dicitur. (. 

 Inuitus ncmo adoptat vel adoptatur , fcd confenluni vtrinque 

 cffe oportct.^. Adoptio adU-rt ius agnationis, non languinis, 

 nirnirum In ca fami!ia,in quamquis adoptatur : &rurf.is in ea 

 famiiia , cx qua quis adoptatur, ius agnationis perimit, iure 

 f^nguiais interim maiientc faluo & int.clumi. 



t 



I. Patria poteftas dlffoluitur morte eaque ram ciuili qu.mi 

 naturali.i.Somltur autcm morte naturalialterutrius. 3. Slor- 

 tc ciuiii eodem .podo , illa exccpta qus fit captiuitatc ab ho- 

 ftibus. 4. Omni.^d.gnitas, qu.-s iibctat acuria, libcrat ctiam .1 

 patria potellatc: puta dignitas patritiaciis jprxfedtur.-B vrbica- 

 rix &c. 5. Sipater libero^iiftantes exponl&r abiici curauerit, 

 potcftatcm patriam amittit. 6. Prarfcnptione folultur ha;c po- 

 tcftas , fi pater ad dccennium paffus ht filium fuum agerc vi 

 ho.Tiinemiuris fu.. 6. Emancipatio facit filiumfamiliasfuiiu- 

 rii,adcoque patriajn potcftatcm tollit. 7. Adoptionc fpcciali 

 tollittu" potellaspacria, 



X y. De liberii mturalihni & legitimatione 

 fimt hi canones. 



1. Illegitiml liheri diuiduntur in natura'» & fpurios.i. Na- 

 tp.calcs leglnmantur per fublequens matrimonium. 5. Natu- 

 raics legitima.uur etiam per rcfcriptum principis,velalterius 

 cui ius eft Icgltimandi. 4. Filius naturalis etiam Icgitimatur 

 per oblationemcurix. 5. Naturalis ctiam legitimatur ,fireli- 

 gioni ofteratur. 6. Naturalisetiamlegitimatur, fipater in in- 

 flrumencopublico vel apud adta conhteatur hunc filiumfuuni 

 effe , uon adiecfto naturalcTi. 7. Si mulier natutalis nupletit 

 YitQiegitimo , per hoc ipfaquoque legitima ejficitur. 8. Lc- 

 gi;imari;per omni.a lcgitimis xquiparantur. 9. Pater naturali- 

 pns liberis nihil in teiUrncnto relinquere vel donare poteft, 

 pr.-e;cv vnciam bonorum fuorum. i-'. Pater qui libcris patu- 

 Vaiibus nihil relinquerc potelt:,mitrem eoru.n inftitucndo hae- 

 redc.n facit , vt ca msdiante, fuahxreditas ad liberos pcrue- 

 niat. '. 2.. Ha;reditas parentum ab inteftato liberis naturalibus 

 non debetur. i j. Ha:reditas trat.fucrfalium liberis naturalibus 

 non dcbetur. 14. Adrogato defundlo reliiftis bonis partlm a 

 naturaii,parti.n ab adoptiuo patre pcrfucceff.onem acquiiitisi 

 iftabona redeunt ad cuiufque parentis hxrede.ii legirimum 

 ve! lubftitutum. 1 5 . Si adrogator fine caufa impubcrem cmauT 

 cipauerit , quartam fuoium bonorum partcm cogitur ci relin- 

 queje. 1 6. Per cm:;ncipationtm tilius Iiberatur a patria pote- 

 ftatc. 17. Per mpn.-ichifmum parris.filiusijbcta'ur abeius po- 

 ^eftate. 18. Pcr captiultatcm vel dcportationcm patns Slius 

 llbcraturab elus poteitate. 13. Per disnitatcm filii patria po- 

 tcftas non amittitur. lo. .' er militiarahlii , pct matrimoniuiQ 

 filii fiiixue p.rtria potcftas non tollitur.!- i.Pet monachifmum 

 filii patriapotvftasamitcitur. 11. Si fi.ium intantempaterex- 

 pofueiiv : pct hoc patriam potcftatem non amittk, 



XVI, De mtelk & citra fum. h£ r&guh' 



" ( 



1. Exeo quod tutor geffit finit.i tuteLi aiftio in pupillum, 

 datur. 1. Tutor cx eo quod in caufa pupillari geffit , nullum 

 paLiturprayudiciura circa res fuas. 5. Tutor teilamento vrili- 

 ter datur. 4, Tuto.r teftamcoto datus , «5c a iudice confirma- 

 tus, pjTO d^tiup , non teftamentario tutote habcuur. 5. Tuto t 

 3. matre datus cunfirraatut a iudlce cum inquilitioiie :, fecusfi 

 dacus fit a patre. 6. Teftamentaj;ia tutela euaiielcit,fi ex tefta- 

 mento haycditOiS adita non fit, 7. Exdic vel fub conditione 

 tutordari ^cquit.S. Ad certam caufam tutordari non poteft. 

 9. D.\tQ. tutoic in teftamenco.ipfa datio pura ccofe{ur,& refol- 

 uitur conditipne exiftent?. 10, Tutoriimpliciterdatus cenfe- 

 tur ad to.tttm patrimonium datus. 11. Cpgnatlxque acagnati 

 adtutclam admittuntur. 11. Tu.coiis datio non compecit iure 

 magiftratu3,ncc puteft delctraii. i u Mulier tutrixvclcuratrix 

 eff," non poteft. 4.Q^i finc conlcnfu cognatorum fuabona 

 ftatuto prohibcturalienare,tutorinutiliter datur. i^.Quicre- 

 dito.rvel dcbitor eftm:noris,non reifte illi tutordatur. . 6.Qu.i 

 Iegitim.uratut.>rcm habet ei aiius cutor dacus non eft. i 7. Im- 

 pubcri curator non reiftc dacar. 1 8. Minori vlginti quinque 

 annls inuito curatornon datur. i 9.. Maiori viginti quinque 

 annis curator non refic datur 10. Siadulto prodigo curator 

 datur,intel!igitur datus vt minori,non vtprodigo.i i. Si matei; 

 filio tutorem non pcticrit , hxrcditate cius priuatur. ii Qui 

 litcm cum pupiTo habcnt, fi is tutorcm nonhabct, ipfipe- 

 terc illi tutorcm poffunt , cognatis pcterc ceffantibus. i 3. Ex- 

 cufationem atutela pr.cftat numerus Lbtrorum &: Inimiqiria 

 cum patrc pupillorura. 14. Si cutor res glienariprohibitas fi- 

 4ie dccrcto , d'ftraxcrit, velinucntariumnon confece-rit tan- 

 quam fufpeiftus rcmouetur. 15. ,Si tiitor peruerie tutelam 

 ^dminiftrct, tanquam fufpciftus poftulari ac remoueri poteft. 

 z6. Quicutorcm fufpeiftum dicit non habet neceffe in cri-. 

 iijcn fubfcnherc. 2.7. Adfine remcdium poftulationis fufpcifti 

 tmoris eft vindicatio rerum ab ipfo aiienacarum. i8. Pu- 

 bertate pupilli tuiela finitur. 19. Finitur cura furiofi & 

 prodigi, fi is ad fanam mentem reuerfus fuerit. jo. Tutor. 

 rem pupillifaluam fore fatisdare tenetur. 3 1. Tuiorivei cu- 

 ratori priiis deccrnencia eft adininiflratio , quam adminiftrct. 

 ji. Tutor rcgularittr imicntariuro terum pupillarium con- 



fcvibcte 



