'468 Encyclop^cli^ Lib. XXVI 



R^ej corpo. 

 ple>& jn- 

 fpifor^ilcf,, 



^lBmifn!*. 



libus adh«rcnt,& \tCx immobiles cenfentur 7. Pccuniareda. 

 ftacx vendKione rci immobilis vtrum mobuis fit , an nnmo- 

 bilis comroucrutur. 8. Mutatis pcrfonis iputatur condit.o, 

 S.In folis rebu.; corporabbus confidetatur, mobilefne (int, an 

 immobiles. lo.Res mob.lis aut 3 feirs.i mouetur ; aut ab alio. 

 Prioris generis eft fcruus.equus :pof:enQris,:apis,argentum. 



I J. De rehtu corporalthus & incorpqralihfiS 

 hdjiint reeuU- 



i. Poffe tan^^i futfifit vt res corppraiis dicatui , etiamfi 

 aftu ipfo non tan;:;atur : cuiufmod. funt domus , prxd.unt, 

 fundus, equus , libcr , argentuni , & fimilia. i.Rcs incorpo- 

 rales quantitatis funt numus , pondus , & menfura. Huc etiarn 

 pertinet rei cuiuflibct iilimat o , qu.r definitur quantitate. 

 C.rterx res incorporalcs funt qualitatis , qux propric lura di- 

 cuntur. Ex his quxdam in faao magis conllftu.-it , qu.im in 

 iure, vt eft poffcffio ; qux-dam in iutc magis qu.im in fado ,v{ 

 dominium. j.Vttumquc, pojTcfIio,&: dpmlnium , fpc-latur 

 in re tam ccrporali quam ' incorporali. 4. Pofltifio & dom:- 

 nium funt rerum iura , extra res tamen pofita m homine : cx- 

 teta lura rebus in ipfis infunt , in quibus poffcfTio & dom niura 

 occupantiir. 



III.' De nurniflnate fum hx reguh. 



1. Aureus & folidus xquipaiantur. 1. Monetam eiufque 

 valorem folus Pnnceps mutatiinc cpnfcyfu popul^. 5 Solus 

 Princeps monetain cudeie potei"l : itcro 1 beii c u tatcs pof- 

 funt ex fpeaali priuilcgio vcl fx fonfuetud ne.^ 4. Moncta 

 tantum debct valcie formara quantun^ in mafsa. 5. Scptua- 

 ginta folidi faciunt hlram auri , & quinquc folidi faciunt li- 

 biam arsenti. 6. Pecuiua connumcratur iis rebus quar fcr- 

 uando feruari non podunt. 7. Numus efl vaior mateiia; , non 

 fnatevia ipfa. In numo /iqnidcm attcndicur valor & poccftas, 

 non auium & argcn:um. 



mino non potefl. ^. Res pubfci funt ciufmod' vcl iu:'e ■_;^n- 

 t um , id eli, indifFcrentcr comnnunes omnibus hom nibus, \ t 

 eil vfus maris , litot s , luminis &c. vel iure ciu.li , hoc eit, 

 quibufdam hominihus , oiTinibus tamcn vniucrlit.uis iiliu-, 

 cuius funt , ciuibus, inter ie communes : tamctli rclpcftu alio- 

 rum, quiadciuium illoiumfocictatcmnon pcrtincnt ,f.nr pri- 

 uat.-E; cuiufmodi lunt bona ciuit.itum, colIegiOvum Soc^. Vna 

 eaddmquc res dici poteftpublica ratione vfu& puWici ,& pri- 

 uata racione dominij leu propriccatis. v.gr.flumen. S.Rcsaii- 

 qua ratione poflcilionis potcil: cifL- alicuius, qux tamcn ratio- 

 ne dominij nuilius cii c. gr. inaLe rcfpcctu dominij nul- 

 lius cfl, 



Aecefpones 

 ;«iuni. 



I V. De acceffionihus rerumjim hit, regnU. 



1. Accefiiones rerum &c ipfx res funt , fi pcr Cf confideren- 

 tur : acf.eiTiones , fi vel "ngo caium vndc profea.r lunt , vel 

 vrus, in quem impcnfx funt. 1. Scrui & ancilb pecuUum, 

 & huius etiam partus , funt accciVio domni. (.iwpn/d! ne- 

 eepru funt, qua: !i t^^Ax fion eflVnt , res aut peritura aut dcr 

 teriotfutura {u.RfU sM""'/'^ '^'' '*' ^^"^' ^^''^'^^ '«^^ , in quas 

 confei-untur , melo.es rcddui.tur. 6. /ot «■«/k W«//«rM or- 

 nant fpeclcm , fruaum ictuninon augent. 7. Impenfi pr.T- 

 cedunt fruftus terum. S. Tru&m rcrum funt , qui deduftq 

 a-re alieno ,hoc efl jimpcnfis in res faclis , fuperfunt. ^Fru- 

 aus ptouenunt vel ex raipfa eiufquc corpore , vel ^rei occa- 

 fione : acque illomodo natura, vcl fol,r, ve! adiuta homnis 

 indufltia : hoc.conuentione : & frurtus illi indc naturalcs ap- 

 pellantur, ifti induftria'cs •, hi c.u^les. 10. Ad h-c vt frudus 

 percepti dicaiuur, ntcefle non cft vt etiam fint afportati , fcd 

 fuffic.t , vt terr.:fcfe continere fjefierint. 1 i.In ttuclibus na- 

 turalibus Si induftrlalibus fpcctacur tempus collea.onis , in 

 ciuilibus tempus ccfllonis , quo debcri incipiunt. 1 1. Pru- 

 <aus extantes'nrerum nacutaadhuc funt , fiue percepti fint, 

 fiue pcndenies , aut vt non '.-xtcnt , extate tamcn adhuc in- 

 telliguniur ex eo , quod iis quis faflus cft locuplctior. 1 3.Fru- 

 itas conlumpa funt fru:lus perccpti tantum , fcd vfu de- 

 perdit:. 



iiullius aut 



alicuius 



luni. 



V. De rebpti <j»£ nulHtu ant alicuius funt 

 »eanthr ij?<£ regttU. 



te- 



(p3.i1 pri- 

 ^atx. 



T. Res diuinx ita funt nulfus ; vt nec ex hominis voto 

 poiTint frcri alicuius. Rel qua- res , qux- dicunrur cllc nul- 

 lius.folaapprehenfione protinus alicuius fieri poffunt. i.Nul- 

 Ims vnquam fuctunt voiucres aeris , p:fccs ma.is , &. fcr^. 

 terr^ : fimulatque vcro i.lacapta fuennc , alicuius tflc inci- 

 piunc. V P.es vacantes ita dicuntur , quod v.iccnt a domino 

 & pofTefroie. 4. Rcs pro dcrtliftis habit* ii'.tcl!iguntur il- 

 li , quas dominus ea mentc abiecit ; vt eas in rerum fua- 

 rum numero effc nol;t. Itaque merces nauis fubleuandae cau- 

 sa in marc proied.x , pro dcreliftis habcnda: non funt. 

 5. Res alicuius dicuntur cfle , qux poffidcntur a domino. 

 Suntque publicar , fcu vniuerfitatis , vcl priuata; , fcn iin- 

 gulorum. 



■V 1. De rebus puhlicis & priuatis hx fiint reguU. 



7. Quilibet rcfum fuarum modciatot atque arbiter eif , li- 

 cecquc cuiuis in rc fua faccre quod libet. 1. Nemo inuitus 

 res luas vendcrc cogirur. !.In rc communi neucer lociorum 

 inuito alteto quidquam f.iceie potcft, & pot or clt caula pro- 

 Jiibentis. 4. In rc communi pnuikgium vnius ctiani fociis 

 frodeft. 5^1» alieno folo aucupari vel vcnari quis inuito do- 



C A P V T VV 



De I:i^is ciutlibta. 



PlLitCEPTA. 



A[la, ciuiliaSea negotia , fant oper.i hominis* 

 externo aliquo a6lu declarata- 



Fada ifta Ipcdantur ^um in feipfis , tum in cir- 

 cunftantiis. 



Fadta jn feipfis fpetlata , funt pura vel condi- 

 tionalia. 



FaEla ptira fpnt , quae/riulla conditionc fuf- 

 penduntur. 



Vuhla conelitio,n(tlia[\im,(]nx additam habent con- 

 ditionem poUibilem,vel impoffibilem. 



Suntque fimplicia;, vel mixta : & vtraqiie con-? 

 iunfta.vel dilmnfta. 



Facia conditionaltafmplicia funrjqu.-c habentcon- 

 di'ioncm vnicam.aut plures eiurd^rngcneiis. 



Cjuditio illa elt cafu.ilis, ve! potcftatiua. Illa ex 

 euentudependet cxtra facicmis volum.itcm:hnpc eft 

 inarbittio facientis. 



Fa[ia cenditicnalia mixta fuut , qux concipiuntu^ 

 fub condiuoiie &c caluali & poteltatiua. 



Faila conditionalia coninnUa funcin quibus condi- 

 tiones pkues funt fimul iundar. 



Difitmcia funt,in quibus conditionespluresfunt^ 

 fed fepararx , vcl alrcrnarse , quarum vnam ad fadti 

 perfe(fl;om.m impleri fufficic. 



Circunftantis relpiciunt vel faciencis voluntar 

 tem,vel ftciendi occafioncm. 



Quantum ad volunratem facientisfa(fVa funt vo- 

 luntaria, vclinuoluntaria ; &L vtraque vel boni,vcl 

 malT fidei. 



Fad:a voluntaria funt , qua? pvoficifcuntur ab eo, 

 qui vcllc non impeditur : nLqiie nauiia , vt infans, 

 furiofus, furdiis, niutus i neque lege,vr prodigus & 

 impubes. • 



Suntque volunraria tacite , vcl cxprefsc ; & huc 

 pcrtinet ratihabitio. 



Facla inuoluntaria fiunt praeter aut contra voluii- 

 tatem. 



FaHa, qtta fiunt prdter veluntatem, habent caufan^ 

 in facientcvcl extra illum. 



In facientc cft ignorantia & error. 



Ignorantia eft iuris,vel faQi. 



£?Toreft, cum ius quidcm aut faftum non igno- 

 ratur , fcd de altcrius vtl vcriufque qualitate non 

 conlt:it. 



Extra f^cientcm cft cafts fortuitus, ifque vcl vul- 

 gatis^, vcl talis qucm nullum humanum ccnfilium 

 prouiderc aut cuitare potuic. Dicitur etiarn faium, 

 damnum fatale , cafusmaior ,vis maior,&: 3ss ^ia.. 

 Huiifnodi eji mors ,incendium,ruina,n.iufrMium,pr£,do.' 

 mim hofliumue incuyfus,vis a^uarum S< c. 



Fucia contra voluntatem lunt,qu.r fiunt aliquo in- 

 uitOjfiue ipfi^ id faciat fiue alius, ab jplo. 



Fa^a henafdei funtjqux fiunt illxsa confcicntia.- 

 maUfidei comck. 



Mala 



