Encyclopxdias Lib, XXVI. 



48i 



Comraam honst fidei cft,ex qao pracftatur id,quod 

 aquum & bonum vidctur,ctri dc eocogiutum non 

 fit. Eiufmodi funt commo.iitum , dcpohtum , pi- 



gnns, cmpiio ven. 



icio,!o,caio, condudiio, focictas. 



iuandatum,ltipulatio fupci dote interpofita.permu- 

 tatjp, coiitraciLis c.Kirtimaiorios, tutclae adminiHia- 

 »io,negotioriu-n gellio,co>nmunio rcrum. 



Co^nra^hsjirlih iftrts cft , cx quo id tantutn de 

 nuo conucnit &r quod cxprenum elt, prillatur : vc 

 munr.im , ftipulajio , & rcliciui pracccr fupra enq- 

 jncratos- 



ContrdlHl eft vtraf]ue partf ohttgator.us , quem 

 Cuiacius S^ixxivfov vocat, eft , cx qno contralientes 

 ytrinque obligantut j qujp natura eft plerorumqup 

 (Eontradiium. 



ConfraSius ex cjtto dceruter tamum contrahentitm 

 0hUgatur,e[\ mutuum,pronnutium,&: ftipulatio. 



ContraElHS , ijui vnitur vtriu/^ue contrahems causa, 

 eft pign«s,emptio venditiojlocatip eondu(3:io,focie- 

 jas,mandatum, & contradus inuominacus quilibec. 

 Cstcri on>nes alterutrius tanciim. 



ContraHus gmtuitut cftm itunm, cotimnodatum, 

 depofitum , (tipulatio, maudatum, ncgotiorum ge- 

 ftiojtutela: adminiftratio, promutuum, communio, 

 & exhibitio. Carteri mcrcen.irij iunc : & in his ah{ 

 magis, vt locatio condu6i:iQ, alij minus , vc reliqui 

 prxter enumeratos. 



Adiun6ta,qux contracirii adfunt, poftiinc ab illo 

 abeire :idc6que dicuntiU' fcpar.ibi:ia. 



Suntque corqmumaommbus, vr p.a<Sa,acceflio- 

 Xies,& mora : vcl certis propri;'.,vt in emptione ven- 

 ditione,addidio in dicm 6c lcx co;Timiiroria,in emr 

 ptionc venditione & locarione condudlione acdili- 

 lium edi6lum,eui£lio,& anha. 



PaBa func ex cQnuencionc,non aucen) cx nacura 

 pontraftus. 



Suntqiic adiicientia vcl detrahcncia.Illa adiiciunt 

 ^ontradlui qu^dam extranea,civcacontr.i6lus admi- 

 picula , falua jnterim contradus fubftantia : ha:c 

 fiunt circa aipfam contradlus fubftantiam. 



^ccejftones contra6iuur/t in illis funt , quibus quid 

 prseter rem in contradlum dedudlam fjue fortein 

 principalem cxigitur. 



Idque ipfo iute,vt jnterufiiriuni : velex couuen- 

 tionc, vt quoddam interufurium > foenus , & poena 

 omnis. 



Imerufuri$tmS^\\ intcrefle.eft incommoditas afto- 

 ris vcl rei, qua; culpa aduerfarij contingit. 



Ertque vd interclfc fpecialitor ita diftii.vel vfura, 

 Jmerejfe Jpeciitliter ita ddlutn eft intecclle cauii. 

 Vfuraeil inteteire quantitatis dcbitx. 

 Fwntts ed iucrum , quoJ propter caulam mutui 

 certis temporibus exigitur. 



Pcenam creditor f;cp numeio ftipulati folet , vt 

 rifi idqiiod dtbctvir ccttodiedetur aut fiac, ptrna, 

 de quaper ftipulationcm conuenit,pracftetur: vndc 

 ptEnalis ftipulatio dicitur. 



AddiEiio in diem e!l: vna cmptionis vendjtionis 



rcm,aut cuoi quo agit cmptot vel condudor. 



Arrha in probationem & confirmationem con»' 

 trailui additur:ide6quc contraftupcrfcdloaut reds- 

 djtur,aut in partcip pretij feumercedisretinetur. 



I. 



R » G V L iE, 



De commUihhs iit generefum h£ reguU. 



T. Contraftus lex eft. x. Caufa fiue negotium facit contra- 

 <ftam. 5.Caufa , cum a iure probata fit , facit vt oHigatio ex 

 contradu fit,& ex contradu adlio, ^.Subftantia cojitra^.^uum 

 cftin confenfu, &causa feunegodo. ^.Confcnfus in contra- 

 (ilibus interpqnitur reueravel fidc.Atque hinc eft fummaill^ 

 contraftuum diuifio, quod aljj funt veri,alij quafi contraftus. 

 6.Si finem & effedum conrraftuum fpeftcs, nuUa inter ipfos 

 eft differentia, fed plericjue oranes tam quafi quam vcri con- 

 traftus obligationem habcnt , & obligatio aflionem. y.In 

 contraiftibus omnibus datur aliquid aut fit. 



II. De comra^ihtis mminafis & realibus ha/knt reguU. C 



■ I. ContraBus Mminati funt certi forma , numero, & nomi- 

 ne. i.ContraiSu nominat perfefto pocnitentix locus non 

 eft: hoceft,abhuiufmodi CDntradlu,alterutra partc inuit2,nec 

 in integtum reftitntis omnibus,rccedi non potcft,fed is omni. 

 no eft confumraandu":, & vel res ipfa qua: in contraiflvun ve- 

 nit,prxftanda,aut fipr^cftari illanequcat , locoilliusinterefre. 

 i.Ccntraifus reales liint.quibus rc tradita & accepta obligamur 

 ad rci eiufdcm reftitutipnem,aut fi id fieri nequeat, eius xfti- 

 mationcm atque intereffe. j.Contraftuum rcalium fpecies 

 func quatuor: nimirummutuum, commodatum,dcpofitum,& 

 pignus. Quibus omnibus commune efl,vt fint gratulti: quip. 

 pc quod mcrcede interueniente in aliorum contraftumn Aar 

 turarn degenerent- 



III, DemMHoJhmhitreguU. 



I . Is qui dat mutuum, mutuans : qui accipit mutuatarius dii 

 fitur. 1. Vcra mutui datio ab initio ftatim trad.tione &: acce- 

 ptione rei perficitur.Quafi cft,qux cum ab initio non eflctjex 

 poftfaftoinducitur. j.Rcgulare eft , vt qui rcm dat mutuarn, 

 eiufdem fit dominus, atque adeo rem tradendo dominum eiut 

 transfetat, fi ipfius fit , aut fi ipfius non fit,vfucapiendi condir 

 tionem. Vnde mutuum didlum putatut , quafi ex meo tuum 

 fiat. 4.SoIae res in quantitate confiftentes mutuo dari poflunt, 

 atqueprxtcr eas nulla: alias.Eiufmodi autem funt, qus numc- 

 rari, ponderari , & nicnfurari folent & poflunt. 5. Res eadem, 

 quac data eft mutuo,non fpecie r^dditur cadem,feuindiuiduo, 

 fed gcnere. 



IV. De commodatafiimhtregHU, 



padio, qu^res a venditore tradiiur emptori hac le- \^ fiqiplumcompetit.^.Indepofiti aftionein litcm iuratur. 6 

 ge.nifi intradiem certum,dequo conueiiit.quij fu- "' ' *" ' 

 pia adiecctit , fcum lioremconaitiouem attulcric. 



Lex commijforia eft altcra emptionis vcnditionis 

 pa<;;kio , qna id agitut , vt fi in dicm (iatum cmptor 

 pretium uou folut-rit, & vcnditor rcm venifie noiit 

 pec vcndita illa fir.nec alienata. 



iy£dilititini ediElum eft , quo rei quac in cmptio- 

 nem venditioncm , vel locationem condudkionem 

 venit , vitio contraftils vcl omnino toUitut vel ad 

 acqualitatem rcdijcitur. 



Eui£lio eft in iudiciorcm efficax & plcna vi£lo- 

 lia eius qui agit aducrfus ciiipcorem vel condudo- 



1. Per commodatura nec dominiun» , nec pofleflio trans- 

 fcrtur. i.Sicommodatarius rem commodatam non reftituit, 

 commodati aftione tenetur. j.In commodati adlionemdire- 

 ctamfrudlus nonveniunt, nifi poft moram. 4. Si commodata- 

 rius re aliter,quam accepit,vtatur, etiam furti aiftione tcnetur. 

 5.Qui rem vtendam dat,comrr.odans ; qui accipit,coiiunodata- 

 riusdicitur. 6.\n commodato mutuum eft advfum; in mutuo 

 commodatum ad abufL.m. 7.0mnis gentris res, corporales 8^ 

 incorporales,rr\obiles & immobiles commodari poUunt,mo- 

 doeiufraodi fint , vt earum polTit cfli: vfus aiiquis. S.Rerum, 

 qufi in quantitate confiftunt , co;nTOodacum eff? non potciL 

 Jllarun^ fiquidejn eft abufus. 



y. De depejito htt ftnt reguU. 



1. In depofitarium ncc po/Tefllo nec aliud ius tranflt. 1. Si 

 rcm depofitara depofitaiius reftituit, depofiti aftionc tenetur. 

 3. In dcpofiti aftionem vcnit rcs ipfa , vel eius xftimatio & 

 totale intercrte,itemcondcmnatus minfamis.^.DepofitiaiSio 



Si depofitarius re depofita vtatnr, etiam furti aftione tcnetut. 

 y.Si rcs in nauc rccepta non reftituatur, vel furto fitablata: 

 aducrfus exetcitorem nauis a£lio d.itur. 8.1n aftione in fa- 

 ftum aduerfus nautas , cauponcs , ftabularios , fi dubitatur de 

 quantitate pccuniaivel rei recept.i; aiftoris iuramento ftandum. 

 9.Eft in e!c6tione damnum pafli , vtrum cumc.vercitore n.iuis, 

 an cum aliquo ex nauris.an cumfure agere velit.ic.Dans vem 

 in cuftoJiarn vocatut deponcns : accipiens , dcpofitarius. 1 1. 

 Natura huius contraiflus eft in cuftodia reidepofits grauita, 

 noninvfu vt commodatum,multr> miniisin abufuvtmutuum, 

 II. Sequejlratio cMtteifttio3i>iis poflcrtionem controucrtcntibus 

 aut"crt,& fcqueftri tnbuit , vt viftori illam rettituat , nifi fortc 

 exprefse ita conuencrit , vt fcquefter dctineat tantiim , non 

 etiam poflldeat.ij.SfijwfyZ»-.»»» j«yff/a/«jnoflrcflionem non au- 

 fert, ftd <juoniain eft clubia,in fuii^enfo reUnquit,doncc vel 



inter 



