48 8 Encyclop^di$ Lib. XXVI. 





pellaa cir- 



pxiblicis fa. 



cjai. 



Bc|!^^3 cir- 

 ea taffas 

 |>ubticar 

 |irotjnas, 



ii pafoliat 



Qne dolo , fyd non fine cu!pa. 



R t c y 1 ^. 



I. Etfi ol^epropriuato.vjxeft vt non videatur ctiam pffep- 

 faeffc ttsputilK;^ , ^X vicaFmt Qllcp^i lepub.icd , ortcndmuur 

 ftiameius itipublica; finguii ciucs : tamen eft qua^dam oft(.u- 

 fio raa^^is tei priuata: , quxdam iiiagis leipubiica;. Atque liinc 

 itUctumpubiictjmcflotjcnlio pyblic^ rti, pciuatun>, oftcn- 

 £o rei priiiata; i". Hi-c oftcnlio Ucit , vc ii qui cam irecit obli- 

 getur vel rcipub. yel hoir.;iiipi:iuato ,\eivtiique. 3. £x qua 

 <ibligationc aft o daturtcipub. vel homirripnuato , vel vtri- 

 «juc.Ec ifta aflio ijjllicuicur ordinaiicvcl cjccraQrduiai:ie , cri- 

 minalicer vijl ciuiliccr. 4. Orn^ie dcliftum in taLlo eil politum. 

 5.Non omnis oftcuiio deii(^uin eft, lcd qua; coutra lus inter- 

 tur, idqi}e fcientcr , &: cx piopoiitp. Natri animus & propoii- 

 tiirndiuiiigiiicrnaletjcia.Et prout animus oftcndcuJi afttClus 

 fuerit , ita deli(ftura ccnfctur grauius vcl leuius. 6. Cogitatio- 

 nis deliclum nullum ell : conatus , quia doluin i: piopolitiim 

 fibi habec»diLu£tum , plerumque. 7. Bruta, infanK-s,rurioli,& 

 dormier.ces nyn dclincjuunt. «■.Ebriirs rcui,la d.linquitictii in 

 ^ftionis executione cbrius ab cbriolo dillinguitur. 9. Etliquis 

 fit intelligeris,tamen non ignorans qijid taciat , quo oftcnlio 

 Hat , rion centetur dclinquete ivgulatitcr. rc. Magifttatus of- 

 ficium fuum rice facicns non dchnquic. 1 i.Non folum is , qui 

 faftum ipfuui cxeicuit.feJ cciam u.qui iufllt , pcrfualit , cura- 

 uitquc quid ficti, dclinquvrc ceniccur. • 1. Saepc tic , vt aliquis 

 ex eodcfn dciiLlo obligccur uon vni tanciiin . fed caath pluri- 

 bus. 13. drnne dclidlum elt ab huininc,idque cxpropohco & 

 voluntacc cius iuricontr.iria; Idqut itcfumdolosc plctunique, 

 quandoquc.fcd ratius,cu'pj;& multo tarius catu. 14. Proptic 

 dciiaumdicitur, quod pcrtcclumcit: iiupcftc(!luin , conatus 

 appellationcm accipit , qui inctt cogitacioucmdcluiqucndi»!]; 

 deli(ftum ipfum cll -qaaii iucctmcdius. 



II. Ve Aelitlu circacmfiu pHbU<:tuficr>u bifum 



T.SrAj/OTOeftfeparatio ab vnitats & ijommunionc EcclcJix, 

 faiftacicraetroicia fundamcnto aoclrini. i.HnreJn ei\ pcr- 

 titiax etroiis in dbdtrina: Chtiltianas attlculo fuhdaracncali dc- 

 fcnfio.3. W/icy^.iiJi» eftaChrillianarcagione defcdtio : eaque 

 focalis vel parcicularis.4.f '««>•'« cll nominis diuini in vanum 

 a/Tumptio. ^.SacriUgium eft fraudultifvi t^i (-"^?^ *"'"'"' ^^" 

 crandi faaacontreiflacio, 6. Saciiicgiujnexqualitace a:fl;ima- 

 tiir,nQnex loco.Nam reifacrrconttectatio in loco non-(4ttd 

 fada facrileglum dicitur. 7. Sacriiegium eil vcrum vcl c^uali. 

 IJlud cil reirquajreuera facra elV hoc elt rci.qus pro lacraha- 

 bccur :puta contcmpcus &vioIacio confticutionum principis, 

 difpucado de poccftatc ptincipis , difputacio an ludcx lic ido- 

 jneus,quem princcps c!cgic.8.b>p»/'^W xi/c/^Wtf autefthominis 

 in eo loco fcpulci,aut loci ipfms, auc rerum eo in ioco dcpoli- 

 tarum. 



III. D( deliQis circa cmfis puhliaa profanas 



hxfunt regnU. 



T. r)cli(fVainftatumreip.commitmntur,quando itlaquxad 

 ftatum publicum pertinenc,cuertuntur,auc ccrce dcceriorarecl- 

 duntur.i. CrirmnUfi macjlam committitur a fubdito in ma- 

 icftatemeius,qui reip.pr3.-elt. Eflquc vcrum vel quali, lUud in 

 principcm fummum c6miKitur:hoc in magifbatus, quiin fuo 

 f^atu principumiutf qiiodamraodovtuncur. 3. LqeIo ftacus 

 principe,ipfe itatus fiiriul larfus elte pucatur.4..".r<i«'''';«com- 

 mittirur in vniuerfum teip,ftatu];n>atie(?que in illos qui prsfunc 

 &: fubfunt:& pofitum elt in ftaciis imrauwcione , vc fi cxltatu 

 democracico quis conetur facere monatchicum. 5. Kebelli^ 

 fubditorum adueifus cos qui iurisdiAioni pr:Elunc feditiofa 

 contumacia.6.^wi;«« fpcttatur in modo illicito pctendi ho. 

 nores & magiftiaius ; quo ncmpe houoris auc magiftratus 3u- 

 rhoritas iramunuit'vir.7,Cra>(ir.2r.'0 elt confpitaiio illicita coa- 

 tra ftati^ra reip. 8. CoUe^in il/ii t a Cwii fodalitatcs horainum 

 cbmpluriura,fine authontate publica couftata;. 9. Receftuoon s 

 funt hominum facinoroforiim occ qIct receptioncs. ic. l'etu- 

 Utui eftfurtura pecunii j»ub;ica: vel tifc^lis.taftum ab eo,cu- 

 jus illa periculo non fuit. 1 ;. Crimen tejtduotii cft pecuni.-Epu- 

 blicae rctcntio,qujs apud jliqucm cx admlnifttatioiic re(cdit,m 

 publicara non telata:.ii. Aj.non^iflagtiliino fic ab co , quifru- 

 mentoru(n aliariuhuc rerum cmptioncm Tcpditioncm tacic 

 «ariorera.i ^.Monopolttim iliiiiturf) Lii,cum vnusaatpluresfocii 

 arjjicrio fuo vendmit,reiqiic pretium ftacuunt. 



I V. De dellEli^ circa perfonoi priuatas comnijjij 



fjx/um reguli, 



j, Plif£ium eft ciiraen,quo quis fiae viidolo rnafojfcie^is *b- 



ducic ingenuos ant liberos h.omine.'; , & vcndit pro fcruis,aut 

 opptimicivcl quisferuosalicnds abJucit iine yi,S: fu"a«i pcr- 

 fuadccauc rueitiuos cciat. 1. yuineratio cftvulncris infIi(fttio, 

 quxquidf fit corppri.Elus fpccics funt (irctimcijio & cafirmio. 

 ^.Hcwci^MOT/wj^efjVcftcuiufuis lioirjiiiis, qui hop cft ncccfli- 

 cudine aliqua CQiuun^Tlus.Eftque vcium vcl quali.^iomicidium 

 verum cft,cum homo reipsa pccidicur.tft."]uc voluncarium vc! 

 cafualci^t illud cft line causa,vc!excausa item fuiplius,vcl al- 

 tcriiis ^.Pi.Tricidiii cft ca;dcs honiinis nccenitudipc coniunifti. 

 Eftqyf: vctuni,ycl quafi: Jc illud iptci patcnfcs & libcros com- 

 mittitur. 5. Pr&naricdik eft caufo; qya: agitur rnalitiofa ^ip-^ 

 ditio b.Tergiuerfatio eft accufationis piiblitx , iudicio iam or- 

 diiiato ab acrufatofc citraabplitipncfn fa<fia dglcitip 7. Tcir 

 giucrfatoti ^cu defcrcori fimilis eft t»i>.r:.tcr , qui intra tcmpus 

 jccitimumrion pcraglt reumiqucra femel detulit.8.C«/. »;»/'« 

 eft obtre(ftatidmaliciosea'ituifa(ftaabaliquo:idque in iudicio, 

 vcl excra iudicium.9. Concufto cft ccrror iniC(flus alicui pccu- ■ 

 n'\X aucaliys .jlicuius ;ci cxtprqned.ie causa ir .Riifti*s eft vio- 

 lcncafceminxabdudio libidinis cxpjendx fayis^-Eft^-iusfoliis, 

 qucm coicus non fequitur:icl cpniJjSus cum cpitu. 1 1 . Coitus 

 liluitiu s;ft,qni,ir,iprobatur natpra vel Icgihus.Itaque huc perti- 

 ncnt,commixcio fcxus ciusdf , comniixtio hominis cumbruto 

 animance)adukeviuip,fluprurp,concubinatuq,tovnicacip , poly- 

 gamia,inccftus.Ex his adnlterium cftcoicus cum alicna vxore; 

 jinfrnm ingerurteH coitus illiticus interpcrfonas vcrinq; folu- 

 t.is,auc cctcc rnarcm cpniuga5um,fcsniinaat vcio folucim;/?». 

 }riim injjiecie commiccitur in vitgincm,aut viduam honcfte vi- 

 vcncem,ai,t pucrum : con^ulinntUA eft coitus cum tccmina ho- 

 iiclta,ciun quamatrimonium eratlicituni citra matrimonij af- 

 fcdionem;quihQdie eti? ftuprum cft : fcrnicatio eft ftuprum 

 Gyini mcretricc:/Jo/v^««.««eft,cummasvelfccmina C0(icm tem- 

 poiein dubbus pluribufuc elt macrimonijs , fiuc confummaca 

 illa finc , fiue fponfalihus duntaxat ptrfc^ftanwa/tM eft coitus 

 illicitus interpcrfonas fanguine auc necelfuudinc,ex qua incei 

 iplos macrimonium conftaic nequeac,coniun(ftas. Eftque iuris 

 gcnciupa ^ vel ciuilis.Illc inceftus commltticur intev libcros & 

 parcntes & eos qui fibi inuiccm funt Ipcolibciorum & paten- 

 ^U.fp;hic efl ijuer cdllaccralcs. 11. Coltus illicicus ta:pcnumera 

 conciliatiir Uaocinia quodIuftinianodicicurcaftiratisturtum& 

 latrocinium.i ^.Crimcn exp:lat&hi.reditarii fft rcrum hircdita- 

 riarummobiliumpoftmorttem dcfuacti antc haTcditatcni,vel 

 adiram quidcin,ftd pofltffioncm earum nondum apprehcnfam', 

 ab aliquo fa(fta fubtraiftio.Eiicitur ctiam/rtr>«7rt imfrohitii. t.».' 

 Crimcn rejuiundarum clt,quod conimittitur ab aliquo diim eft 

 cum raagiftratu,potcftaie,cuiatipnc,lcgationc,vclquD alio ^f- 

 iicio publico. 15. Furtum cftrci aiicna: dolo malo faifta con- 

 rre(ftatio.5ftquc manifcftum vel nec maiiifeftum:diurnym,vel 

 npityrnumdomcfticum , vel non dorncfticum:in tu,multu, ji; 

 balneo &c. turtum Cjefarum arborum,vcl pccorum, quoddici- 

 tu'; abigea:us,vcl prastcr lia-c aliud quoduis.Elt etiani quod- 

 djm fuium genus,qui a modo furandi dicuntur faccutarii, qui 

 ex facctilis alienis fuppilant pecunias , ftmil^s feHmbtu x«i 

 iiariis, .•■■'■ 



V. De deli^ii communihin hinfiirjt reguU. 



■ ■ \ - I 



1. Commiine deliBum eft , quod committitur circa caufas 8c 



priuatas & publicas.faufasauiif intcllipimus perfonas &res.. 

 Pctfonx public4;funt,qu3efunt cumotficio:priuatx,quxofficio 

 fubfunt. Rcs publica: fiint , qui. adftatum icip. tucndum fpe- 

 dtant:priuatx,qux a4 YftiUtatt.n^fingiuorujn.i.J^r^""/"'*/'' eft 

 COnfiUutn frau(julen^uni altcri datuni, ', .laiuria cft deli(ftniii ili 

 contuuielaalterius admifru^n.CoiTJraittitur autcmvcrbisvcl re: 

 vndc iniuria eftverbalis vel realis 4.Jniuria(pommittiturre, ia, 

 corpus alrerius,idqi vel fuum,vel a!icnuin;vtfiquiiniurictma- 

 ricum,vcl vxorcra.NainiuriavxpriiUata, pcttinct admaiin^. 

 ^.Vctbisioiuriacotnrriittitui' vel voce,vel fcripto, &hic eft li- 

 bcHus famofus, Sc piftura famof^. 6. likellff^ farpofnA eft f,;ti. 

 ptvm cpouiiiofum quoquo modo veibis intclligibilibus ej- 

 ptijffum. 7. i»/V?«r<»/iOTo/«eft ,qya nulla qyidemvcrbacxpri- 

 muacut,eii5smodi tarnen aliquidin contumeliam altcrius pin- 

 pitur,cx qup mens& animus iniijriapdi facile ,ippare.jr.8.In- 

 iutia cx ratione clrcumftantiarum,maximc loci,rcmporis , vel 

 perfonje,eftitrocior velleuior.^.Iniuria pra:fumitur fadta in- 

 luriandi anircio , nifi coatrarium probctur , auc circumftaacix 

 aliud fuadcant.^.Jtdjt'/»/» cft rerum,viii rapnis eft perfonarum. 

 Eftq; fuifcum iraprobius Nam furcum fic clam,vel laltam ea in- 

 tcntione vc homines lateac. Sed rapina commiccicur vi apcrt^ 

 1 o.DamnS prAier ius datum(aam datur aliquando iurc,vcl im- 

 mlttitur diuinicusjcftquoddacur aquadrupcde, & dicitur./iw- 

 feries-.ic no habec racionem deli^fti.Ac damnii contraitu da/um 

 cft deli(ftura, S< definicur damnum, quodalceriusculpa fentic. 

 Diciturctiam damnum iniuria datum,c\\ioA datur.perfdnisvel 

 rebu5,& his animacis, vel inanimatis. Eius fpcfies funt incen- 

 <jium. &: clfrattio. 1 1 .Incendium ei\ damnum i gne culpa vcl dolo 

 altarius excicaco aut fuppofico datum.ii.Ejyr<»if/w eft damnura 

 dacum ab his, qui perfringunr fores carccruraad aufugiendum, 

 vel domorumad furandum Hic adiunguntur ExjHatores , qui 



" fbot |>r^ 



