lurifprudenti^ SqO:. I. Cap. XVII &:c. 48 9 



fijntpraidoriesexpugnantesvilUsaut domos aliotuni. i j.Vu 



eft dclidum , qiio violentiajliciua aJhibetiir rcbus vcl pcrlb- 



uis. Elbquc <imp:ex , vel mixta. Simplcxcli.qu.v ita commit» 



titur.vc aliud crunsn ci non lit coniunilhun : vt li quis pcr vim 



aiicnam poircrtioncm ingrellus (;t. Mixt.ieft vis coniinilii 



cum fado,quod pcr fc folunictjani ciimiofumcll;vt (iquisper 



vim adultcrium tccmina: inferat. Vtraquc ci\ publica, vel pri- 



uata. lUaiutertur a pcrfona public3:ha;c,.iptiuata. Jtitaqui- 



dcm dicitur vis publica 5; pviuaca cx caufi crticicntc. Sedex 



riodo vis pubucacft,qu:E armis infcrtur : priuata,qu:i' /ine ar- 



jnis. 14. Cnmen fnlli eft veri immutatio per tvaudem fa>fl:a. 



Eftquc in hominc partus fuppoliti, norainis, & tcftimonij : in 



rebus,inonet.\%&: fcripti.i 5. Crimenfnnui fnpfojlti cft p.ivtus 



falfi lubicclio.velin locumpanus vcri,qui cft,vel cumfingitur 



paitU''.,& illi fubrtituitur partus,cum non lit reucr.i cui fubfti- 



tuatur. I <>. tiom.^n mutatio cft crimcn falli,quo quis dolo m.i- 



lo/i")i kouum nomcn imponit ,vt ex eo<luidalienuni interci- 



piat. Hocenim ;inimo nili Hiutatio nominis fiar, crimcn faU 



U non admittirut : quippe quod vnicuiqijc honiini libcio libe- 



lura (it , cittainiuriam a.!tenus nouum nomcn /ibi alTuincre. 



16. Fnlfumteflimonium eiVia teftibusip(is,vel in ipfonundi.. 



ftis, Inteftibus ipfis , vol fubornando ipfos Vffalfum dicant, 



vel prodiicendo falfum teftem. In did:is,nimirum vel diccndo 



falfum tcftimonimr. , vel vtendc falto dicljs. 17. Criincnfalfi 



in moneta coinmittitur abeo,quicunqucnK)netamadultcrinam 



flat, ferit, vel probam vitia{,minuit,cxicindit,arrodit,auteiuf" 



modi niouecam expendit. iS. Infcripm fnlfurn cortimittitur yc\ 



♦n inftrumento ipfo,vel in fctiptur.t, In infirumento '/>/i,nimi- 



pun iUud abolendo , vel inficiuudo. Abolctur a. non tantum 



<um omnino tolUtur,fed eei;im ciim cclatur,fubripitur,fuppri» 



mitur. Inficitur, cura couficitur de te quod omnino non cft, 



vel eft quidera,fed non talis,quaiisinftrumcnco cfte dicicur. In 



fcripturay vel cam imicando, vt fiquis chitographura alccrius 



imitecur : vel dclcEido, radendo, vcl dcnique fcribendo, quo4 



fcribi non deb.jic, aut non fcribcndo , quod fciibi debuit. i 9, 



Crimen falfi potcft in quouis quidtm lcripto coramitti : vt 



plutimum tamcn in teftaniento & teftimonio, 10, Commit- 



titUr etiam ctimen falfi circa legcs : in earura nempc allega- 



tionc, interptctaaonG, vel luppreffionc. 2. i , I'e«?/If <«/» eft cfi- 



inen,quo quis hominera alio quam telo uecandi voluntatem 



habet, quin & resinuciendi. EftquevQneficium,fpeciaIiEer ita 



diiJVum.quod fit vcncno : vel rajiicfirium, quod fit.vt earmlni.r 



bus, diris deuotionibus , ccttis ini3»inibus &c, no>4 infcratur, 



hominis valetudini ik^^itas.Quo pertincnt AJ*r(fcir;«<j>'f; iniu- 



re lultinianeo, i e. impoftores, qui abutuntuc liberalimathe- 



maticorura nomine adineptias magicas ; icecj a(ioli,augu(cs, 



jji;iifpices,fal(i fQmiuorum iuterprcces. 



V I. De deli6its imomhtatis htftmt reguli, 



I. Delifta, qux tatione fafti fui ad vnum c.v hadlenus enu- 

 mcracis,rcfetrinequeunt,{unttnnominata.Suntautcmltellio- 

 natus&doIusmalus,qu3»vtraque appellatio gcneralis eft,& 

 non vni fadorum generi , fcd plurlbus communjs; i,Stellio~ 

 Uatm cft omnis fraiK& impqftura.qur certum de iure nomen 

 jion habet ; putafl quis rem al)*nim fcicns pro fua obliget. 

 j. D(i/«)-,quod ad vem ipfam attincc, a ftellionatu non differt: 

 fedex modo perfequcndi \\xc duo diftinguuntur. Cum cnim 

 ob ddidumlUud priuatira &;ciuiliteragitur,de doio eftaftio; 

 Cob illud ipfumpublice&c cfirainaliter, accufatiQ eft ftellio- 

 natus,non de dolo aftio, 



• 

 VII. De crimine Jietlianatm h&funt regula, 



1. ludicium ftellionatus coinpeiit excrimine innominato. 



t. Stellionatus appellatur ad fimilitudinem fcrpcnds ftcllio- 

 nis. ;. Crimen rtcllionarus committitur , (i quis remalij obli- 

 gatara dirtimulata obligatione alij obligaueiic,diftfaxcrit,per- 

 mutauerit,vel in folutura dederit.4. Criraen ftellionatus com- 

 tnitcitur fi quls impofturara feccrit,vcl in necem alterius col- 

 luferit. 5. Stellionatus crimen eciara commiccitur,quandoquis 

 maitis pretiumiippofuit tritico, vel alij annona;,quamvendi 

 folctvccatius venderctur. <^.Siquis vcnditialiqua re poftea 

 aliamtradat,quamanteaofl:endcrac , ftcUionatum comtnittic. 

 7. Huius criminis poenaextraordinaria eft, non tanlcn modus 

 «xcedi debct. 8. Stellionatusiudicij afEtie remediumeft falfi 

 accufatio , fi quis eandcm rem dlucrfis conttactibus in foli- 

 dura , dilTimuIata obligatione duobus obligaucrit. 9. ludicij 

 ftellionatus alfinc remedium eft titulus de cxtraordinariis cri- 

 minibus. 



V 1 1 1. Df improprius delilHf hefunt regula. 



I. Deliftum impraprium comraittitur fine dolo eius,qui ex 

 eo tenetur,aliqu;i tamen eius culpa. 1. Delidlum impropriuni 

 comraittiturvel abillpipfo,quitenetut :velab alio.IIiudcft, 

 quo aliquisla:ditur eX imprudentia; hoc committitarvel a qu^- 

 4rupede, & &c\mti pmpiries : vel 4» homine,vt deliftum com- 

 Toti* UU 



mifl.um a fiiiofamilias iuflii patnsfemilils &d 



C AP VT XVIII. 

 De ranU. 



PR^ECEPTA. 



IjJ» OEna eft omnc id , quod cxtra ici ipdus pct- 

 SS^ fccuiionemeft. 



Eftque conuentionalis , vel lcjritima. 



Pa:na connentionalis eft, de qua in contfaftu coti- 

 uenit pi£Eftanda , fi quid fieret aut non fierct. 



^Tixna legitirna eft,qux citra conuentionem dcliao 

 irrogatur,cx eo folo,qu6d delidum adrailTum eft. 



Eftque I. ordinaria vcj extraordinaria. i. fimplcx 

 velmifta, j. ciuilis vci criminalis. 



Tana ordinarifi cft, qus expreflc in tcgibus indi- 

 citur delidis : extraordinaria , quae arbitcip iudicis 

 comraittitur. 



Paenafirnplex eft,quK fola, alijnon coniun£l:a,in- 

 fligitur : vt eft fola pecuniaria, vel fola corporalis. 



P(^na mifla eft, ciim pecuniaria & corporalis pce- 

 na coniunclim infligitur. 



Poena citiilis e!i,(i\ix priuatim infligitur ; eftque 

 pecuniaria. 



Pasna criminalis eftqus publiee infligitur. 



Eftque pecuniaria, vel corporalis. 



PiEnapetuniaria eft , qu;E infligitur delinquentu 

 quatenus ipfiusbonafifco addicuntmr. 



Pana cerporalis e{k , quod delinquentis cotpori 

 infligitur. 



Ellque capitalis, vel non capitalis. 



Pcena capitalu eft,qu3e capitj hominis dclinquen» 

 tis infligicur. 



Capuc autem eft naturale vel ciuilc : atque ind« 

 capitalis pcena eft naturalis capitis, vel ciuilis. Ibi 

 vitanaturalis, hic ciuitas vellibertas adimitur. 



Non-capitalis eftquicuis poenaalia corpori infli- 

 £in, qus intcrdumfangiunis eft, interdum fiuQ faix- 

 guineinfligicur. 



R E 



C V 1 iC. 



I. Be poenis ingenerefmt hi canones. 



\. Poena non eft imponeixda, vbi a iure nontmponitut. t. 

 Pccna non cenfctur impofita dclinquentis confcnfu. 5. Capi- 

 talcs poenxfubdiuiduncut intriageneraiin vltimum fuppli. 

 ciuin.in araiflioncmlibcrtatis & ciuitatis fimul, & in ami/Tio- 

 ncm ciuitacis tantiim.4. Quivltimo fupphcio damnantur , & 

 cluitatcm,& libercatcmamittunt. ^.Ad ignem damnatus,pritis 

 eft ihangulandus. 6. Poenaadbcftias hodie cft fublaca, acpro 

 ea fuccedit decollatio. 7. PcEna vt de faxo aliquis ptKcipitc- 

 tur,hodie cft fublata.8. Araniio libcrtatis hodienon eft in vfu, 

 & in eius locmn fucccifiit perpetuus carcer vel triremium. 9,'- 

 Seruus pcenxjmortui loco h^ecur.io.PffinametaUi& operi» 

 metalli in vfucfte dcfiit, & in eius locum fucccffitdamnatio ad 

 trircmes. 1 1. Poteft quis damnati adopus publicum.ii. Pcena 

 corporismutilandi.v^l deformandi non eft capitalis. ij. Cat- 

 cer nop infamat i fed damnum irreparabile adfcrre cenfetur.- 

 14. Poteft alicui pcrna imponi , ne domo vel alio loco excedae 

 velne perillam viam tranfeat. 15. ExLIijtempus continuura 

 eft , non intcrpolatum. 1 6. Tempus quo quis fuit in carcerc, 

 nonconnumcratur tciiipori exilij. 17. Relegatus adtcmpus, 

 tempore non dcterminato,cefetur ad decennium rclegatus.i g, 

 Relegato debctreftitutio concedi. 19. Posna deportationis ii» 

 vfu elTe dcfii t, z o. Caula,ex qua bannum i ifligitur,ell: duplex* 

 dcliftum& contumacia. il. Nonniii ab Imperatorc & Came- 

 ra banni po:na infligipoteft. iz. Banniti dcfinunt efle ciuer 

 Romaiii,& pro hoftibus habentur, omniaque fuabona&iuta 

 alia perdunt. 1 3 . Bannitus poteft impune offcndi , vi ftatuti, 

 14. Bannitus non amittitiura communia, e.g. poccftateni pa- 

 triam. 15. Bannitus non debec vipcrttaJiilnceiritoriuni ,ia 

 quo profci-iptus eli ; alipqui poena libcratur. i6. Deu.tilatio 

 domus, vel ^lterius Ioci,vel bonorum , noft-ftibfiftit iurc com- 

 muni, fed ftatuto vel jconfuetudino fpeciaU. 17. Mulifta , fe« 

 pocnapecuuiariajnonretl;,^ indicitur a iudice Ecclcfiaftico.i S. 



Tt Ii^ci? 



ticrc. 



