49 X Encyclop^dlia^ Lib. XXVI. 



laikia. 





luaex. 



Officiiun 

 Xudicis, 



TMllones fuiU- fcribchis qnrc in iiidicio propo- 

 nuntur fcrib- ndis Sc ditigendis prxpofici : alias no- 

 tarijj& iudicionim fecrctarij didli. 



/^;rf/orf/,feu ctufpres, fiint iudiciorum nuntij ., ea 

 qua: in iadicio ficri debcnr, ex conuniffionc iudicis 

 lit)£Tantibas diifne denuntiantes. 



A^d litiqnntes acredunt quidam interueniendo, 

 quidam patrocinando, ibi funt intcrucnicntes , ik. 

 confortes litis :hic,aduocati & procjratores, 



hiterufmentes funt,qui ipfi quidem ab initio conr 

 trou.rfiam in iudicium non deduxcrunt , icd ciam 

 deduda iam e(l,c6 quod fua inter/it controueriiam 

 jllam tradlari vcl non tr.idari,fe incerponunt. 



Confortes Ihis funt vel ex vnd tantum p3rte,vel ex 

 Vtraque. 



Adtiocatl funt patroni canfarum , litigantes fuis 

 confiliis iuuando,& mcrita,controu.rfis; pendendo- 



Vrocwatores func patroni alienam iicem ex man- 

 dato domini profequeoies. 



R K G V t ^- 



I. DeluiiciishAfumregtiU, 



1. ludicia vbi iudex volueric exerceri pofliint. t. Nonnifi 

 ^n fui dioEcefi pr.Eiatus iudicia cxercere dcbet. 3. Inrisdiiftio 

 dekgita confenru partium de ioco aj locum poteftprorogari: 

 prduiaria non it^ni. 4. Diebus feriat.s iudicia non exercenda. 

 5. ludiciiun antequani aliquiddcbeatur, accjpinon poteft. 6. 

 Caufx intra rricnnium tiniri debcnt. 7. Finitur iudiciumpct 

 curfum inflantiaf. 8 Non finitur per mortem litigatoris, fed 

 contimiantur in hxredcm , nifi hxres cicricus fit. 9. Si 

 libel'us eftineptus, abfoluitur reus ab inftantia. 10. Si in 

 terminoreus ^Jeft,& abcft aftor^ pr ric inftantia. 1 1. Si iudex 

 appellationis videt fenrenti..m in prima inftantia latam , cx 

 procelTu nullo fiuitur iudiciura. '. 1. Si lite ptndente reus de- 

 bitum foluat, nn.-tut iudiaum.i 3. Litc pcndente nihil eilin- 

 nouandum.i4.Adfii-.ciudiciorum rcmcdinm.videturelTe priua- 

 ta vindida , & (juod quis propria authoritate rem occu- 

 pare pofllt. 15. Adfine quoque ludiciorum rcmedium vide- 

 «ir ius reprcffaliarum. 



1 1. De Comprcmijfis hAfmt regnU, 



%. Adfine iudicoriim rem;dium eft compromiffam ^.Com- 

 ptomilTam regularitet quidem vtile eft ac obligatorium. 5. 

 Per compromiflum laudo fccuto inducirur nouatio. 5. Is m 

 quem comproiTiifTum cft , fententiam dicere cogendus eft. 5. 

 Si arbitri dilTentiantjVt tertium aflumant cogi poflunt..*!. Ar- 

 bitri necordinariamnecdelegatam habcntiurisdlftionem, fed 

 tcrtiam fpeciem magis delegat* qu.am oidinaria; iurisdiclio- 

 ni fim''lem.7.Si quis id,dequocorapromiflumcft , in iudicium 

 'deduxerit, inpcenam comptoniitTi incidit , & cxccptione re- 

 pe Ji-ijr. t. Ex tentcntia arbitrl non nafcitur adio , vel excep- 

 no r i .idicata:. 9. Poena non parcntis compromilTo , parti 

 lion fifco debttur, 



1 1 1. De Itidice teneamur ha reguU, 



I. Regulariter quidem iudes competens prarfumitur iiifi 

 probetu incompetens. i. ludex noitu federe ac in publicurri 

 prodire non cogitur. r ■ Afleflbres non portunt eflc illegitime 

 uatsquamuis fmt ic^icimati.. 4. In Afteiroratus dignitatcori- 

 ginarij cxtraneis funt pr.»:ferendi. 5. Aflrciforcs confulti de 

 lure non debent refporidtre : nili caufa iis com.mitiatur 

 definienda. 



1 V. De officio iudicis hxfufit regnh. 



i.Iudici decrunine conftaredcbet, antequamcontra reum 

 proccdat 1. Si rcas fa^^iim neg.iuerit , non eft vltcrius exa- 

 minandus , t^d ad prob.;tioucm criminisproccdcndum. 3. Ab- 

 fcns & indefcnfas, non ell damnandus. 4. Si pluracrimina ex 

 eodcmi:a:to nata a diucrlis deferantur, non licct iudicifcpa- 

 latim de vno crimine fententiam fcrrc , prlusquam de rcli- 

 quis quoque criminibus cognitio flt fa6la. 5. Pluribus /imul 

 3ccufatis,poteft iudex contta vnum fcntcntiam ferrc, eamque 

 fxcqui , licct inilantiaadhuc durct contta alios. «. In crlmi- 

 aalibus fecundiknapertasprobationes fententiafcrcnda.^.Iu- 

 dicium eius qui dc fc inrtus & confeflus eft , aduerfus alium 

 fidcmnon /acii. 8. Dcpopuliacclamatione non eft laboranr 

 dumin iudicando- 



V. De Aduocatis hi( ft,m rc^nU. 



1. Paupetibus aduoeati publicis cxpenfis dindi- 1. Nc aduo ■ 

 cati cam ciicntibus pacifcantur dc quota litis. ?• Aduocatiis 

 qui fuerit prrcuaricatus, puuitur. 4 Si aduocatus vnius partis 

 ad a'teram ie contulcrit, po^na falli cocrcctur. 5. Aduoc.^rns 

 cauiam agere no;i dccipevc dcbet. 6^ Aduocavus adconfulcn,- 

 dum litigantihus cogi potcft. 7. Nc aduocat^ alicui patroci^ 

 nium denegent. 8, AduocatuS iuftam fouens cauiam aducrfa- 

 riumpotcft decipere. 9, Aduocati unnmnes funt a funAioni- 

 bus puhlicis. 10. Honoilirium aduocato promiflimi txigi po- 

 tcil. II. Etiamipfoiure aduocatis honorarium dcbctur^quam- 

 uii promiiTum non lit. 11. Oificio iudicis mcrcenatio ho- 

 norariumpetitut. 



V I. De Proctirmoribiti h^ fknt regulin. 



I. Inuitus nemo cogitur procuratoicm prarftare. i.Procu- 

 raroris oificium viliflimum.3 Prdturator per mandatum coftir 

 tuitur. 4. Rcgulariter quidem procuiaior iuftus pra'luiTntur 

 nifi contrarium probetur. 3 Regulariter dominus procuiato- 

 rem mutare , & in ie vel in almm iudiclum ttansfcrre non 

 poteft.S.Caufam peragcre vfque ad fmcm procurator tenemr. 

 7. Procurator dorairi: intenrionem dcclatarcnon poccft, nec 

 dominus procur;;tor;s. 8. Pro'curator aftorisdom:nura in re- 

 conucntione derendere tenetur 9. Geftum pcr procuratorem 

 rcgularitcr vaiet , atcjue ex eo tam domlno quam contra dc- 

 minum datur aftio & exceptio. 10. Procurator ex eo quod 

 gciTit, etiam finito officio conucnirlpotsft. ii. Si fcntcntia 

 contradominum lata,procurarornonappel.auit,vcl dominum 

 non ccrtiorauit, tcnctur. 11. Ratione promiifi lalanj procu-r 

 ratpri certi condiftjo competit,vel exftipulatuaftio. 



V \l. De Notarik hi teneantur reguU. 



I, Pupillus notarius eflfe nequit.i.Infamis poteft elTe potar 

 rius. 3.Spuiius potcifeiTe tabclho. 4. Clcricus potcll efle ta- 

 bcllio. 5. Monachusnon poteft eflTe tabeilio. <s. Tabelliona- 

 tiii cfficium non eif vile. 7. Notarius damnatus obidquod 

 circa oificium dcliquit , cenfetur co ptiuatus.8. Notariusnon 

 computatur intcr tciles, nili a iudice iitexaminatus. 9. No- 

 tarius probato crrore fuo potert illum propria authoritate 

 corrigere. 10. Notarius conficiens inftrum.entum fupercon- 

 tradu iure improbato punitur. 



VIII- De Poflulantibtt6 ha, funt regula, 



1. In dignitate pofiti in iudiciopoftulare prohibentur. 1. 

 Excommunicatus poftulare non poteit indicio. j. Fcerainain 

 iudicio pol^ul.ire piohibctur. 4. Minor annis poftulare pro- 

 hibetur. 5. lliuflrisperfona in iudicio poltulare prohibetur. 



6. Monachus nec agere , iicc conuentiri ift iudicio porelL 



7. Qui cum beitiis pugnauit , vel operas fuas vt cum bcftiis 

 pugnarct , locauit , poitulare in iudicio prohibetur. 8. Con- 

 tra cvjm , pro quo antea poftulauit , in tadem caufa poftula- 

 re proh'betur.9. Om.iium pridiftarum regularum hxc «iie- 

 ralis cft cxceptio , mfi poftuiare prohibitus pio fc poftulare 

 velic': In illuitri tamen vel iniigni loco ccmftitutus ncquc prq 

 fe debet poftulare, 



I X. T)e AElore & Reo,item de re litlgiosk. 



1. Rei funr fauorabiliores quam aiftores. ' . Diues reus 

 pauperi aftori fumptus & alimcnta in litem fuppcdiiaiete- 

 hetur.j.Ailor vel reusqui iudicem corrumpit,perdit lirem.4. 

 Rcs litigiofa'prohibcturalienari, ilconira nat, pccna conili- 

 tuitar. 5. Regulariter res litigiofa fcqueftianda non elt.b, 

 Ailor ab initio lemj>er eil: volcns , inuitas ounquam : fiqui- 

 dcm rcgu!aeii:,vtagere eft, velaccufarc inuitus ncmo com- 

 pellacur : aiitc autem cipta impune ipfi defiitere non licet, 

 nifi reo confcntiente. 7. In reum etiam inuitum iudicium ex- 

 ponitur. 8. In omni iudicioreum aliquem cfTe oportct ■ aifto- 

 iis vcro vices lupplet incerdum magiftracus. 9, Aiftor rei 

 forumfequi tenecur. 



C A P V T XX. 



pc quiijtionept^i ^ frobationibfts. 

 Pr.«cept a. 



Vinfliot^ res controuerfa in iudicium dedudla. 

 Eius occurrit diuifio & tra6latio. 

 Diaifio eft,qu6d qusftio eft fadi vel iuiis. 



