496 Encyclop^dte Lib.XXVI. 



.*' 



ffobiitio. 



■:% 



|nlltumeng 



eoafcffii. 



dutftiolics 



proliatur fine fciiptura rolis teftibus;itcm piobatur perinftru- 

 mcntum : itcm illud lcgitinje cfTc faifVura probatur per duos 

 tcftesteftamcntarios. ; )8.Tcftatorprxfunilturharredcmquam 

 minime oncrarevoluiire. 3 > 9. Titulus in feruitute ex fola pa- 

 ticntia pra;fumitur. 5 40. Titulus ex diutina poflelfione , & cx 

 diutina prxftatione annui rcditus pr.-Bfumitur, 54 ' . Titulus in 

 beneficialibus non probatur confeffione aduerfarij. 341. A 

 totoadpartem valetargumentaih, 343. Traditio non proba- 

 tur inltrumcnto venditionis. 344. Vcpditio prsfumitur , fi 

 pretij mcntio fit fafta. 345. Venditio prxfumitur fadla ante 

 litis contcflationem , non pofh 346. Venditio non probatur, 

 nili dc quantitatc pretij conftet. 347. Veditor rem tradens 

 prajfumitur de pretio emptori fidem habere. j^S.Verliaenun- 

 ciatiua non probant. 349. Vcftitus etiam facit prifumptio- 

 nem. 345.Vicinuspr.-cfumitur fcire fa6tum vicini. 346. Virgo 

 pr.Tfumitur nifi conttarium probetur. 3 17. Vis noi) pra:fumi- 

 tur nifi probetur. 348. Viuere quls praefumitur vfque ad cen- 

 tumaiinos. j^g.Viuere partumflatur iudicioobftetricum ; 50. 

 Voiuntas teftatoris prjefumitur magis conformis ftatutis 

 quam iiiri eommuni. 551. Vfurarius contraftus in dubio iion 

 prx-fumitm'. 3 5i.Vxor conft.tntc mattimonio quxfita jpr.-efu- 

 mitur ex bonis mariti qu.rfluiffe. 5 5 5. Vxor occifa pnfiimitur 

 a marito occifa. j 54X0 re dubiaquod benignius& humanius 

 eft, pr.ffiimitur : ir':m quod ell crcdibilius,&: quod plerumque 

 fiert folet. 355 Q_uc argurnenta cuique rci probandr tiiffi- 

 ciant,nu!lo certo modopoteft definirijfed velinquitur arbittio 

 iudxantis. 



I V. "De prohatiombw hd/knt reguU, 



i.Probationis fpccies cognatae funt informatJo, indicium 

 fcu piaifumptio & femi-plena probatio.t.Probacio non cft dc 

 fubltantia iudicis.j.Lite conteflataprobatio eius dequo intec 

 partes controuertitur.altcrutri parti cft iniungenda. 4. Affir- 

 manti nonneganti incumbit probnio.\. Poft tcrminum pic- 

 bationiprsftitutura, ptobatio non ampliuseft admitcenda, 6. 

 Poft concluliooem in caufa probatio non cft adniittitenda.7. 

 Poft.public.atas attcftationes probacio non amplius admitti- 

 tur. 8. Exceptio tunc demum ptobandafi prius aiftio fucrit 

 probata, vel lis contefliia, 9, rrob.itio a:flimationis reium vi 

 ablatarum prx'Ccd;re non f-qui dcbct fcntentiam.io.RenStia- 

 tionis cxccptio in Ciufa fpolij oppofita non antc probrnda , 

 qua fpotium facrit leltitutuin.i i.Si fuc it probatumregulari- 

 tcr obtinet is qui probauit 3s punitur adueifarius.iz.Si rci vc.» 

 dicatione conucntus dc domitio actoris.^xl dc fua poflcflione, 

 quam ncgaueratjfucrir conuictus , pofTeflio ad a(!loiem trans- 

 fertur.i 3. Si non ptobauerit is cui probandi onus incubuit, 

 fuccumbit,(Iue a£tor f:t fiue teus, & obtinec aduetfarius, 



V. Ve rnjlrumemis htjhni reguk, 



i.Inftrumentorum appellatiooe lar::;aoranis fcriptura coti- 

 netur.t l*riuata fctiptura inftrumcati apprllatioue contmetur 

 in fauorabilibus,fed non in odiofis.i.Eandem vim habenttam 

 fides inftiumcatotum.qnam dcpofitiones teftium. 4. Plus »a- 

 lct in inftrumencis fubfcriptio, quam figillatio.j. Inftrumcnta 

 vim probandi hibcnt 6. Si falfain tiicatur indtumentum, Si. 

 in,inus eius,qui fctipfiiredicimr.elTo negctur.ali.ique eius pro- 

 bandiargumentadcficiam,adcompatationem iitcrarum con- 

 fugicndum. 7. ConiparatiQ liteiatum. facit plpnatn pio. 

 hatioucm. 



V I. De Cenfeffts hiifuHt regutti. 



i.Confeffio noo eft probatio. 1 CoiifelTus proiudicato ha» 

 becur. j. Inftrumcntum producens ab eo qul illud falfum 

 difturus eftiuterrogari potcll , an eo iBftrumcnto vti vclit. 4, 

 Ecclefiaintertogan pbteft.num ftet contra£tui,quera nullurn 

 aut ircicum potcft d^ccK, %. Coofcfno vaius alceti noi; 

 pra:iudicat. 



VW.De ijfuJitombM & termentts hd/imt regutd. 



I.Ad eliciendam veritatcm rcusefltorquenJus.i.Vniustefti» 

 inonium ad lottutam non fufficit. 3 .Fama ad torturam non cft 

 indiciiim ad totturatn.^.Fugafocii facttindicium ai torcuram 

 alccri fociodetcnto.s.Minx non fufficiunt ad tortura.^.Si rcus 

 deptehenfusfitinflagrancicrimine.fulficit ad torturam.g.Co- 

 fcfiio citraiudicialis fufficit ad tortaram. 9. Confelfio faAa 

 coram^udice incompetentcfufticit ad tortucam. 10. Indicium 

 focijno ftifficit ad torturam.ii.Inimicitia capitalis folanoefl 

 fuflSciens indicifi ad cortutam.ii.Indicium moricntis vel vul- 

 nerati fufficit ad toituram. i j .Si tcus V3riat,?c raentitui,fufficic 

 hoc ad torcuram. 1 4 Fuga facit indicium ad cortuta^przfertim 

 fi e carceribus .lufugit. i s.Contumacia citati Hon comparentis 

 iodiciutn facit ad tortutam.i «.Confuctudo dclinqucBdi indi- 

 ciii cft fufficiciis ad torturam.i^.AfTertio loci neque ad tortu- 

 um iicquc ad inquifuioncm iaditium facit. 1%. Kegi^larit^Mi 



cmnis torqucii poteft,quinon reperitur prohibitui.ip.rrarfen- 

 fcntibus clanflimis yiris & pationis caularumqaiflio cft hi- 

 benda, 10. Caufa:cognicio prxtniticnda e/Vtoicun 2.1. Ptius 

 cognofcatur,an dcdclitSo conltct, quam tortura adhibcatut. 

 ii.Priias de qialitate dclifti ct)gnofcatur , quam ad torturam 

 vcniatar.i j, Priiis cognofcatur , analiomodo dcliftumpto- 

 bari polfit. ;l4. Rcu/ante prandium torquendus eft, ieiunius. 

 xj.Tcftibus torqucndis copia indiciomm & pioccfTus dati 

 non debet.i*.Qua:ftionem habiturus non dcbet fpccialiter in- 

 tertogare : puta, an Lucius Titius homicidium fecetitifed ge- 

 neraliter-, quij idfeceiit. 17. De focio criininis intcttogaic 

 teum iudex poteft.ig.si vniut cfiminis pluics fint ici , a timi. 

 diore , iuniote, fufpev.^lilfimo , & 3 quofacillime poffe veium 

 fciri iudcx crediderit , incipicnia elt quxftio. 19. Qu.Tltioni 

 fides cft h.ibenda ,feu, Ei,quod tortus confeflus elt , llaridc- 

 bet. jo. Si iudex iniuftealiquem , vel vltra modum torque- 

 ti fccctit , punicuc. 



C A P V T XXI. 



De ^ttxfiione inris^ 



P R E C E P T A. 



V<ifiio iurii eft quxftio de fadi meriro 

 Meriturn fafti eft ius.quod applicatur faft», 

 fi quitJem illud fadi in iudiciutn dedufti iuftitiam 

 vel iniurtitiam demonftr.ir- 



Eftquc genorale,vel fpeciale. 



Generalemeritam c(i,(]aoi iuris hiftoria definitunj 

 eft,(iue lcgibus aut ftatuto fancirum fit^fiue vfu ap- 

 probatum,hoc eft,con(uetudine. 



JHerltumfpeciale eft, quod nuUo iure eft defini- 

 tunijfrd pro iudicis vt viri boni arbitrio rpccialitet 

 fsjdg accommodatur.quod ita eft ./Equitas, 



R 



i Q V X s. 



I. De merito genernlifunt h<t Maxtm*. 



t.. Meritum generale ipfo fac1o,cui accominodatur,eft prius 

 4c autiquius : quippe quodficlum futurum refpiciat.i.Si gc- 

 ralc «critum cum ipfo fatSo , atque itaqua^fiio tam cx hoc 

 quamcx il!o profiuensconfidcrctur , faAiquxftio incertaeft 

 atque vaga , quxftio iuris certa S< definita : illa hypothclia 

 continet , hic thelin : illa fyllogifmi afrumptionem confti- 

 tuit , ha:c praipolitioncm : illa tempore pollerior eft , haw 

 prior:in accommodando camen chcfin ad hypothcfinillatcm" 

 pore prior eft , quippe de qua prius conftare oporteac, hasc 

 pofterior. ;. De fafto difccptatur femper : de iurc fiuc de fa- 

 €t\ merito geucrali difceptatur nunqiam , nimirum fi cfFe- 

 clum. fpctfles. Nam ticri aliis poccft , vt litigantes ius quidem 

 in dublum voqcnt vel ipfum , vel ipfius ad faftuin applica» 

 tionem , quod iudici , de fafto conftet , ccrtum eft. 4. faAi 

 quxftio eft quidem ia poteftate iudicantium , at iuris aucho« 

 (ii;as non eft, 



II, De merlto jpeciidifmt h(t regutd. 



1. Non potuerunt omnia fadtorum genera definiri , vt qux 

 fintinfinica, ius autem nonnififinitum cfTe poffit : &infini- 

 tiregulanonpolfi: cffc nifiinfinita, cuiufmoai e(l: .^quitas. i. 

 Quotiescunquc igitur quid legibus autiure dtfinitumnon eft, 

 toticsad boni yiri acbitrium eft recurrcndum. 3. Arbitriuni 

 boni viri omne eft- pofitum in a;quitatc , cuius in omnibus, 

 inaxime vcroiniure racio eft habcnda. 



Gapvt XXII. 



De Aifionilnts in genere , ^ in fpecie 



de condiiJionibus ex con- 



uentiene. 



PRiECEPTA. 



Ra^atto qmflionii eft in actionc &cxceptione. 

 j^^lio eft ius perfequcndi debiti in iudicio. 

 £ius occurrit communis aifedio & diuilio. 



Coin 



