ij.98 EncyclopaeJiiE Lib. XXVi- 



iadicibus dtjfus potcft comrarcre apud quetn velu. ii. Sj 

 icus proniiiic liic vel alft; folacre , ni arbitno aftor-s eft, vbj 

 vetei-e velit. z ? .Si tion prxlbtur id qviod d.bcrur, vel tardius 

 pryftatur , reus tenetur m id ouod intercit aftons , pecirirum 

 ruo die folutam cffe. M-ln xllimatione eius quod mtercll, in- 

 fpicitur tcmpus contvaftus.i 5-1" ajftimatione eius quod mte- 

 xefta^-^toris.eti^m hiciumceflansvenit.i6.1d cjuod aaop; ir- 

 tejcft^arbitrjoiudicisrcliuquitur.iy-ldqiiodmtetcftaftori;, 

 ipfius aftorisctiim arbitrio committi poteft. zS.Ratio eius 

 quod aabiis inttrelt , vfquc ad ex£Cut:onem habenda cfl : & 

 in bonxfidcicontractibusdebetur non lurc adtionis,fed orti- 

 cio iudlcis. i^.AlHmatio rei petita; qua: pr.B(lari non poteft, 

 arbitrio iudicis reliiiquitur. ^o.In xltimation-e lei debitx at- 

 renditgr tcmpus quo pctitur. ji.Si a^ftimatio perrnittitur ar- 

 bitrio aduerfarij vel altctias , dc boni vin arbitrio intelligen, 

 da eft. ; i . .^ftimatio rei immobilis tit ex cius huftibus , noi> 

 niagnitudinc. jj.Lxpcnfrin .Tftimationf rei deduccnda:. H- 

 CoramoJam longioris yita: in obligatlonibijs icfpeau prx- 

 fcriptionis non eft conlidcrabilc. JS.Non tam qu3ntita;is 

 quam qualitatis ratio in aftmiatiortc liabcnda. j 6. Aftcclionis 

 a;rumatio non attenditur. jT.Qi^ando dubitatur, cuius vslons 

 vel monetx-pccuniadebcatur, intelligimr moncL.a vfualis & 

 currcns in loco contraftus 38. Si pecunia dcbita (it alterata, 

 2ftiraatiopecunia;dcbetur,qua;fuittemporccontraftus,vlti- 

 ir>x difpofitionis , vel ftatuti, nonqiur- clttemporefolutionis, 

 ? 9.Moneex> valor infententia eolidciatur tempore ftntentii-. 

 non executionis. 4'. Mouctu: valor in graiii principis atten- 

 ditur tempore gratis faftx. 41- Si moncca , qux tuit temporc 

 contraftus.teftamenti vel fiaiuti^amplius nonrxtat.tum {olu- 

 tio fieri poteft in alia moiieta.ad valorcm tamcn incrinfecum 

 monetx antiqux. ^i.Species qua; ucbetur,non cius .rftiraatio 

 1n libello petcnda, 4 i.Qui ceru fumma diuerfas (ummastcn- 

 f fir, non de e?dem, fedde diuersa lumma fcripdflc pixlumi- 

 tur. 44.Si quis plus pctieiit causa cadcbat iurc antiquo, hodie 

 triplici pa-natenetur.45.Sicreditcrnon totum debitum , (ed 

 partcm eius petierit.cxceptione repeilitur.^^.Vfurx ncc lure 

 tiuili peti poflunt nifi cx cetti^ C3uf)s. 47- Es ftipulatuvfura; 

 <iebentur. ^S.Vfui:.-!; cx mcra debtntur. 49.Q,uantum vfura- 

 rum nomine promifTumeft.tantum etiam f0Iuidebet.5c.Vlu- 

 ix & id quod aftoris intereft , fortis (umm.im excedere nou 

 pofTunt. 5i.In aftiones veniunt fruclus,acceffiones , &. onmis 

 caufa. ^i.Fraftus intelliguntur dtduftis impcnfis fruauum 

 gratia faftis. 5 ^.Fruftus pendcnte lite pcrcepti debenturoffi- 

 fCio iudicis,non iure aClionis.t4-S> rcus rem qux petitur non 

 reftituit,vel de damno dato , aut cx dcliao agatut .-quanti (ua 

 intereffe aftor iurauerit , in tanturn rcus cft condcmnaudus. 

 5 5.Milcs & nobilis non nifi in id quod faccrc poteft tenctur. 

 5«. Clericusnonnifiinidquodfaccte pottlttenetur. 57. Fi- 

 liusfamilias fui iuris effeclius.ex contraau quem in patriapo- 

 teftate conftitutus geffit , ■aiinmd in id quod facere poteft te- 

 netur. ^g.Siquida^ftor reodcbet, compenfatione oppodta 

 niinuitur condemnatio. 5 9. Compenfationis affine remediuni 

 cft Reconuentio, quod ceffanie compcnfatione habctlocum. 

 ^o. Sipurafitobligatio, ftatim agi potcft. «i. Siindiemfit 

 obligatio , ante diem venientcm agi non poteft , fed nec die 

 venicntc, n fi eo pra:tetito. 62.. Tcmpus contiacT:ui adicftum 

 incipit curiere adie contraftus. 6?. Diesin contraftuadic- 

 (flus in dubio intelligitur de prpximo non vlteriori die. 64.51 

 <5uis promiferit certam fummam tribus tcrminis foluendam, 

 termini illirelinquuntur arbitrio iudcis conftituendi- 65. Si 

 fub conditione obligatio contrafta eft, nonnifiexiftente con- 

 ditione aftio compctit. 66. Ante c.i'cndas dari ftipuiari nihil 

 aliud eft,quam fi quis ftipuletur calendis dari. 6 7. Siquis pro- 

 jnifit poft aliquot dies vel annos daie , poft duos dies vel duos 

 annos dare tenetur. «S. Siquis firie temporis- pr.Tfinitionc 

 ijuiddace promifit, teneturdare quam primumpoterit. 69. Si 

 quisannua, bima, trima dic cjuiddare piomifit, vei dare iulVus 

 eftifmgulis annis tertiam eius pattcm tcnetur pr,i;(lare. 70. 

 Si caufa'criminalis ciuili incidat, interim ciuilis cft lufpenden- 

 da. 7T. Si teus inmagifttaLupofitus lit, nonnifi Hnito magi- 

 ftratu aduerfus eum datut aftio. 71. Tcmpore luftus reus non 

 debet conueniri. 7 ?. Si princeps rco dilatoriam exceptioncm 

 concc(rit,interimnone(taftloaduerfus eum.inftitucnda. 74. 

 Si aftoL- di!.itionem aduerfus fuos creditores impetiauit , ea- 

 dcm aduerfus cum vti poifunt eius-dcbitorcs. 75. Si reus ex 

 caus.i neceffariavel iufti ell abfuturus , inccrim adtio dilie- 

 icnda. 7^. Cumulatioaaionumregularltcr citpioliibita. 77. 



• Si plurcs comp.ctantacSiones,in ^rbitrio aftoris eft.qua potif- 

 umtim velit eKpcriri. 7». Quot funt fafta,tot funt aftiones & 

 jibelli , totidemqiie fententi.T: rcquiruntur. 79. Si ftatuto aj 

 probationem alicuius ncgotij requirantur tcftes optimi , vel 

 optimv fam.x- & conditionis : tunc fundans fe in h.ic qujlita- 

 ;te .articulare illam & probaiv dcbct. 'io. Ncmoinuitus agcre 

 oogitur. i!i. Otticium iudicis affine remedium eft aftionis, 



• c;uod competit fi vcrba Icgumdiriganturadiudicem.8i.Eft 

 itera affine aftionis rcmedlum dcnuntiatio Euangclica. 8;, 

 Sli itfm aftionis affine tenaedium exccf tio. 



1 1. Dc retraRii munhtfdi iKjinit ieg}!!ii. 



I, lus liuius artionis dicltur cominunc efle 'mtiltis ciuitati^ 

 bus. 1. lus hoc rctrailus odiof im dicitur non fauorabilc:idco- 

 que itftringcndumnon e.vtendcndiuii c(ie. 5. Aftlo e(t per- 

 fonalis. 4. Aclioeft ftrifti luris. 5. Aflio h^c cum fuo nire 

 peromnia ius fucccfTioius fcqiiitur. (■. Si cognatus acboris icm 

 aliquam vcndidit , vcl alio (imili mcdo alicnauit , compctic 

 a<flori adio propofit.i ad rcm oblato prcvio retrahcndam. 

 Huius piures limt exccptiones , partimex vendiioris,partini 

 ex cmptoris pcrfona,partimcx revendit.i, p.ir:im cx aliis cir., 

 cumftantiis de(ui!ipt.-c : Procedi^ itaquc ni(i i. vcuditor (it ba- 

 ft-arduS vcl non Icgitim^ natus. 1. nifi venditpr (i: vcnctus. 3, 

 ni(i noncognatus aitoris rem vendidic , Icd aiius. 4. nificlc- 

 ricus venditor ik. 5. nifi vennitor lit alteuius prouinciie , <mx 

 tciraftus iure non vtitur. (•. nifi proprictarms vfumrruftum, 

 vcl dominus ditcftus vtilc doinimum cmcsit. 7. nifi cognaio 

 rcs vcnditi (it ; hoc cnim caiv^ rcmotioribus cognaiis ius retra- 

 iftus denegatur. 8. nifi emptor cx pacto dc rcucndcpdo rcm 

 rcdc.merit : hoc enim ca(u cognatis reuendcntis dencgatur 

 re;radtus.9.nifi Rexvel (ummus princepsrcm emerit.io.nilj 

 res mobi!is,incorpo;alis,qua!ia fimt ca qux in iure confiftunt. 

 qili feudun^ , nih cmphytcufis vcnditafit. 1 1. nid rcs vendita 

 aiio loco , in quo ius rctractus non fcruatur, fita fit : narp fta- 

 tuta& confacrudincs, quod funt contiaius commune , noH 

 extcndunturad rcs alibi fitas. 11. nifircs non patrimonialis, 

 fcd ab ipfo vcnditore acquifita vendita fit. 1 3 . nifi vcnditor rcm 

 Yciiditarn non ex parcntum,fed ex tranfacrlalium fuccclTionp 

 adcptjis fit. i^.nifires vcndita ?. vcnditoredt v(u capta. ij. 11^- 

 /i quis non fuam,fed alicnam rem vendidcrit. 1 (■. nifi rcs a :c- 

 ft.itorc aliciiari ptohibita vendita fit. 1 7. nifi rcs alio qu^m 

 vcnditionis titulo fitalienata. 18. nifipromifla tantum vcn- 

 dtio fit,non fccuta: hoc cnim cafu retraftui locus non cft. 1 9 

 i)l(i res fit pcrmntata. zo. nifi res donata fit ycl Icgata. 1 1. nifi 

 rcs ex c.iufa tranfaftionis datafir, vcl apud pofrefTorem rema- 

 ncar. zi. nifi indiuilione vel rei communis vticocaresiicad- 

 difta, vta!tcri4imldix partisprctiumfolueret, vel aliam rem 

 mobilem pro ea cederct. ij. nifi res alijcedatur, vt ceftionaa 

 rius a;s alienura cedcntis fufciperet, & creditpribus eius fol- 

 uerct.1.4. nifi vafallus vel cmphyteuta pretio acccpto iusfuan) 

 domino rcnuntiquerit. 1 5. nin dominus ve<ftlgalis vel altcrius 

 annui rcditu* hoc fuum ius ^^ccepto prctio remlferi?. 1 6. ni(i 

 percompcnfationcm rcs fitalienata. i^.nifi rcs Iocatafit,iioii 

 vendita. 1 8 . nifi rcs in emphyteufin , libcUum aut cenfum (i{ 

 data : cuius fcilicct penfio perpctuaeft, nec redcmptioni fub- 

 ieCta. 19. nifi in rcs feudum data fit , non ^endita. jo. nifi 

 les in dotcm data fit. 51. nifi pignori data fit. 32. nifi nulla 

 vel inutilis fit veiiditio. 3 5. nifi venditio fit funulata. 34. nifi 

 quistcm fuam quafialienam, puta cuiusncgotiagcnt,vendat, 

 3 5. nifi tlib comllcione venditio fit contrafta. 5 (. nui vcndi- 

 tio fub modo fit fafta. 37. nifi venditio ita fit facTta , nc do- 

 minium rci vendita: ad emptorcm tranfiiet , nifi foluto priiis 

 pretio. 38. nijfivcnditio itafittaifta, vt/i venditoriscognatus 

 rctrahcre velit, rcs ffTet incmpta 39. nifi venditio fafta fi"t 

 cum pafto rccroucndendl. 40. nifi venditio fit ad tempus fti- 

 <5ta , puta ad vitam emptoris. 41. nifi venditio facla fit pro pe-' 

 cuniaapnncipc rcprobatn. 4i.nifi venditiofitnecc(raria,non 

 voluntaria. 43. nifiaftor in vendicioncm confcnfit. 44. ni^ 

 aiflor venditori tanquam aduocatus vtl procurator aut confi- 

 liarius adfuit in venditione. 44 iiifi artor rem patris fui vcn- 

 d'dit. 45, nifiactorpro euiiflione fideiuffit. 46. nifi aftotip'» 

 ftrumentum vcnditijnis fcfpfit vcl fubfcripfit, nifi pretium 

 venditionis recepit, velemptori vt emerct pcifuafit, vcl pr«- 

 fcns incontradtuvenditlonistacuit, neceicontradixit. 47. ni(t 

 aftor rem comraunem cum focio vendidit, vel fibi antc obla- 

 tam emeri; noluit. 48. n fi ac^orante venditioncm permiferit 

 venditori rem eandem cui vclit. 49. nifi aftoriuriretraftus 

 rcnuntiauit , vel re femel vcndita eam non retraxcrit. ^c. nifi 

 aiflor omncs fuos adqua:ftus,pia;fentes &futuros ,akeri do- 

 nauit. 5i.nifi res vcndita emptoti nondum fit tradita. vi. nifi 

 emptor & venditor poftea a venditione difccdant. 5 j. nifi prj- 

 tium vcnditori ab cmptore nondum fit folutum. ^4. nifi ven- 

 ditoremptori prctium rcmiferit. 5 j.nifiaftor pretium aiflori 

 (iblatnm atque dcpofitum poftea recepit. 5 6. nifi aflor ius re- 

 retraclus altcri cefterit. 5 7. nili fcudp vcndito , dominus lau- 

 dimia acccperit. 58. nifi coniefturis vel alio modo probari 

 poffit , aflorcm non fihi , fcdalij rem retiahcrevclle lut re- 

 traxific. 5 9. nifi haca^flione fcmclaftum fit : Tumenimiur- 

 fus agenti noccbit exccptio. 60. nlfi reus conucntus ciufdcm 

 (•einominc ab alio controucrfiam patiatur. 61. n.fi res em.pta 

 perierit. 6\. nifi aflor non oranes partcs vendicas , fcd quaf- 

 dam cx iis : vel non totam rem , fcd partem cius retrahcre ve- 

 lit. 65. nifi aftor non omnia retra(ftus folcnnia impleuerit. 

 7. Datur h.TC aftio cognatis vcnditoris. 8. Plures cograti 

 venditoris, qul funt eiufdem gradus , fimul actionc propofita 

 agerc pofliint. 9. Necadoptiuis cognatls , ncc fpiritualibns, 

 nec Ecdefiae feu monaftsrio , quod cognatus , cui ius recra- 



iftus com 



nrnri 

 p.ilii 



