rurifjiruJentia^Sca.I. Gap.XXII 499 



ftnscompcrit , eft iagre.lu? , hsc aL>io compctit. lo. P.ttri 

 cor^iiati tanquam admmiltntori tilii fui , qui aj i>oftulat/Juin 

 cft inliabilis, a&io nou denegahitur 1 1. Vciiditovi ii.vc a.Clio 

 non compttit. ti.Si emptorrcna rurlus vcndidcrit,ipriu^ non 

 prioris vcnditoriscognatis ius rctra lus compctit. ij.Siplu- 

 rcs velutimaiitus Sc vxor rcm vendant , vtriufquc cognatls 

 ai-^^io co.mpctit. 14. Si quis non Tuam, fcd a!ienamrcm.con- 

 fenfu domini vendiderit , non venditoris , fcd ilomini cogn.i^ 

 tis ius retraftiis compctit. 1 5. Si quis rem cominuncm vciidi- 

 dcrit, cognatis vtriiiUiuc focij compctit ius rctraOus. 1 6. Affi- 

 nibus vcnditoris non competit ius rctrartus^ i 7. H.rrcdibus 

 coe^natorum venditoris itcm ius competic , quod compctebat 

 dcrunc^is. 1 8. lus hoc cedi non potelt. 19. Maritovxoris no- 

 pv.nc agcnti compctit adio. i.'. Vxori fine confcnlu vcl au- 

 thoiitate mariti h.TC aiftio non compctit. ii. Domino fcudi 

 alicnari ius rctr.ic^us competit. ii.Eniphytcufi ven.dit.i, do- 

 mino , direi.1o ius retia«^us non dcncgatur. i j. Vicino quo- 

 «guciusrctradus competit ex conditutione Inip. Friderici dc 

 iurc protomifcos , &: ex fpeciali loci confuetudinc. 14. Socio 

 quoqne ius retracflus compctic cx conftitutionc Fridcriri. 1 5, 

 Socio quoque omnium bonorum intraannum a foiuta focie- 

 tacc compctit ius rctracliis in parte altcri focio durante 

 focictate pcr rctraftam acqui.lta , oblaco pro raca parce 

 ., pretio. 16. Cui teftator ius retraiSus in ccltr.mcnto lega- 

 ulc , ci quoquc compecit ius letraiflijs ex cciinratnto , ita vt 

 cognatis vendicotls lif praffcrendus , etiam nou obLtto prc- 

 fip. 17. Rcgulariter hic aftio aducrfus empccirera noii aliutii 

 competic. tS. Harc ailtio etiam peraliumcompecit, puta pct 

 patrem ccJgnati. '-9. Tam rei vendit.v , qu.im cmptoris , pro 

 arbitrio ac^loris poteftaditi.50. Si aiibidomicilium h.'.beat,;;!i- 

 bilwbirei emptor,in loco aomicviij potcftconiicniri. 5 1. Cle- 

 licus cnaptor cam apud ciujlcm, qiiam EcclefiafticumiuUiccm 

 poceft conueniri. j .. Si plurcs res d.ucrfarum iurisdiilionuni 

 vno coniraclu vcndita» func , ii iudex adcundus , in cuius iu- 

 rifdidionc rcs priacipalis cll: fica , cuius ali.i; fiinc accefTioncs: 

 autfi «qucpnncipalcs func , is iudsxadeundus , in cuius iuris- 

 diifVioae liiaior pars eft rcrum venditarum. 3 ? Fruiftus quo- 

 que rci venditae cum ipfa re vcniunt rcfti,tuendi. 54. Vfusfru- 

 ftus qui proprietati vendita: acccfiic : ctiam aftione propoiita 

 peti poicfl. ; j. Nonnili cotam,v^l omnes rcs vcndit^is adot 

 peterc poteft. ;&. Rcscpmmifi.a, puta caftrum vcl Feudum, 

 quod ex liiqua caufa in commiffum cecidic , & lic c.iftro vcn- 

 dito acirciTir , vna cum caftro j^ttipoteft. ?7,Arbores etiam 

 pcRiicate anno rctiaftns ab emptore ca;fa- in Irac aftione vc 

 niunt pralUndx. j 8. Re fub coridit'onc venditi ,conditione 

 veuditionjs adhuc pcndente nondum aftio propolita compe» 

 tit. 39. Si a£lor intta legitimum tempds nor. egerit , poftea 

 agenti obftat temporis prxfcripcio, 40, Omnia retraitiis fo- 

 lemniaab ailorefunt obftruanda, videl. gcnetis rcccndo, 

 ^ijteius rccenfionis oblatio , prctij libktio & rc'idui pollici- 

 tario , inquifitio vtartor adrctfaduin admittatur, cicaviofor- 

 in3l's (quam vocanc ) in caufa retraclus & tecufata: pecunix. 

 _4i. Prjma igtur folemnitas aftoris eft generis recenfii. 41, 

 ■Alterum aiftoris officum, pietij cbhtio : (ecus exccptionefub- 

 inouebitur. 45. Nori futficicaucem aftoriotferrc pretium.quo 

 res ven t : fedrecfeeuni ofF«rre opottec, alioqui adhuc di- 

 ccndum , excepcionem pretij non recle oblati ei obftarc; 

 «juia in iure paria funt : Aliquid non cHe faifluni , &c non lc- 

 gitimc elTe fsiSum.Qui vero dicit,r>on recte preiiuin efTc obla- 

 tuin, er probatio eius quod dicit incumbit. 44. Tcrtiumacfo- 

 ris officiumvidetur , prctium obiacum , fi id emptor accipcre 

 nolic ; vel abfic , confignare atque deponere. Sed id aftori rc- 

 mitticur. Secus eft de iure communi & cuiuftiue lociconfuc- 

 tudine fpeciali, 45. Quartumaftoris ofticiumeft tequifitio, 

 vt ad retracflum iemittuur. 46. Quintum , vcemptorcm in 

 ius vocari fcu citari faciat. ^y.Peccincticem ad officiumaftor 

 lisrcmquam pctit delignarc. 4?;. lurare debcc aflor , quod 

 hanc aftioncm fuo nom.nc & ad fuum commoduin finc fraude 

 infticuac : Si vero rcus non pccicnc iufiutandum , aftor ad id 

 priftandumnon eftadftiii1:us. 49. Petciucc itemad ofHcium 

 aftoris jfQluereimpenfas reo , quas rei retrahcndl nomine 

 fecit. 50. Cognatio aiSoris probatur confeiTionc aducrfarij, 

 quamuis ah co fit reuocata, nifi errorcm coiifcnionis proba- 

 berit. 51. Citatio pcr teftcs repiobari poteft fine alia renun- 

 tiatione nuntij : eique duo teftcs funt adhibendi. 52.. Contra- 

 iftus fimulatus & fraus non praifumitur nifi probetur. 55. Si 

 dubitetur vtrum permutatio fimuleturin fraudera retradus, 

 necne, venditor cius rei cenfeturtcftis idoneus. 54. Simula- 

 tio pcrmutationis in fraudcm rctraftiis fa<flae etiam tcllibus 

 probatur. <; 5. Non fatis cft dicerc'ac probarein gencre con- 

 traftum efTe fimulatum , fraudulentum ac fiftitium, nifi etiam 

 Jpecics fraudisprobetur. 56. Fraus aftoris non fibi , fcd alij 

 rettahentis , dcp' chcnditur conieauiis & argumentis verili- 

 toilibus : item fi reus retracluai ftatim alij cedat. Et quainiiis 

 aftor iuuauerit fe fibi nonalij rctra£lurum,tamen cPntrahoc 

 iaramentum adraittitur probatio in contrarlura. 57', Si dubi- 

 tetut vtriim emptor venditori pletium folueric , necne , ven- 

 4ttoris confeffione ftandum eft. 5 8. Rcs vendita in dubio praj- 



fumitur acquifititia , donec pacriir.onialis probctur. 59. Pcr 

 .iclionciu propoficaui in iudicium dcdudam rcs cfHcitur liti- 

 giola.vc ainpliiis alicnarinon podit: antcquamautcmcafuc- 

 iit in iudiciui.i dcducta, tmptori alicnatiorci luin cft intcj.~ 

 dicl.!, ('O.Aclor qui icni rccra.tit , non tcneturdomino 141^- 

 qu.im nouus cmptor folucrc laudcmi.i. 61. rinptor rctrada 

 non tcuctur ■loniiiio folucrc laudcmia. 61. Vcnditor cmptoy 

 rc rccracta dccuiflionc iion ccnctur. 6y RcaLtoricuid.i , is 

 non habct rccrclVum aducrfus cmptorcm aquo rctraxit, fc4 

 aducrfus ycnditorcm. 64. Tcmpus quo poffcdit emptor,aiaori 

 ad vfucapioncm vcl pr.tfcriptioacm iniplcndamacccdit. 65. 

 Ac^^orqui fcntcnciam obtinuit , potcftpoftcapocnitentja du' 

 <flus rctrartui rcnunriarc , inuito ctiam cmpcorc. 66. Si ^Ctoi 

 non (ibi, fcd alij rcm retraxic , cmptoti datur aftio ad rcm rc- 

 pctcndain 67. Sociusbonorum acloris rctrahcntis dimidinin 

 rci rctraclx partcm acquirit. 68. Ccrtantcconfuctudinccom- 

 mun.-onis intcr maritumSc vxorcia, itcmoblationis prctij di- 

 midij foliito matrimonio , inaritus rcm vxoris nomiuc rctra- 

 «ftara ci ciufuc hdercdibus foluto matnmonio.tcnctuj.- refti- 

 tucrc. S^.Ciini vir & vvor finiul vr;ndunt,pr3ifijmitur prctiuni 

 ad vtrumquc prc parcc intctucnifTe. 70. Si cmpror rci immo- 

 bilis dcccdat.reUais aliis lixicdibus mobilium, aliis iramobi- 

 lium , poftcaque res rctrahatur: prctiumoblatum ad ha-rcdes 

 mobilium pcrdnct,quamuis res fi rctradla non fuiflcc, l)«rc- 

 dura rcrum iiTirnQLiliain cdct. 



III. De aiJione le^tttorunifunthx reguU. 



,^ ASio legv 



toCIIM. 



>. SifiljofamiliaJlcgatum fit , patri datur 'aftio Reliiftum 

 Vitio vt Mxuiarain vxorcraducat,Titio,noa Mxuixdybj.tur. 

 3. Siciuibuslegaturaficjciuitatifipr.^cIatoIcgatumfit.Lcclefi^ 

 debetur.4.Lcga»um Canonico,vel Canohicis, no dcbctur Ei- 

 clefi.i;,fed ipfii Cansnicis.^. Si Ecclcfi.\' reli<flum fic , in dubio 

 parrochialiEcclefixrelinquicur.^J.Si iTacribus ienatum fit.etia 

 Priori debctur.y.Si pauperibus legatu fit,vcl.vcintcr paiipercg 

 distvibuatuc.hxresvnum folumpaupcrem eligere non poteft, 

 S.Si legacu fit TiCio,& plures linc cius norainis,vc ignorecur de 

 qup. Tirio ceftator fenferic, inutile eft legatum. 9. Hcrcdibus 



lcgataiij^clfideicommiffarijcadcraactiocompccic.ic.Filiabus 

 icli<iun; dcbecur pofthumis. ii.Hxrcsgrauatus reftituere , fi 

 fine liberis decefferit,non tcnctur hoc libcris reliiStis rcfticuerc. 

 ii.H.xces proximioribus cognacis rcllicuere rogatus,fuis, non 

 teftatoris proximioribus cognatis hpcreftitucre dcbct. ij.Si 

 pluribus fic lcgatii,omnibus legati aiitio competit. i^.Defcen» 

 dentibus reli<ftmn debetur omnibus dcfcendentihus,tam ma. 

 fVulis quiiin fceininis, & ex foEmina defcendcmibus. 1 5. Aftio 

 ex tcftameto pio Icgatis aducrfus hxredcs tcftacoris compecic, 

 l6..Si quis rogatus lic.vc acceptacerta quanticate,alij fideicom- 

 miflum prirtcCjhxrcs , non fideicoramiffarius adicdtara qu.ra- 

 .ficatempi;cftare tenetur. i y.Eciam aducri^iis cxccucorcm cefta- 

 mcnci actio prppolita copecic.i 8 In duhio ab h.^rcdeinfticuco, 

 non fubff itutoraeque h.rrcdis hxredelcgatumprxfumitur rcli- 

 (Jlum.i 9. Vbi raaior pars hxreditatis cft,ibi a<S!o h.xc copctit. 

 to. Legata pia etiam apud Ecclefiafticum iudicem peti poflnnt. 

 1 1 . Si res aliena,non teftatoris fit legata^hxrcs cam a doniino 

 re<iiracre cenctur:aut fi hoc n5 polficxftimationC eius cenccur 

 prxftare.ii.Si rcs,aiij obligaca legata (it,h.x'rcs ad ca lucndam 

 & pr.rftandam tcnctur.z j.Augmentu rei legatxin hanc aclio- 

 nem venit. i^.Q^odtei legat.xdeceffit,hocdctrinientii hxres 

 prxftarc non cenecur.i 5 .FrucTtus rei legatx , vfurx , &:omnis 

 caufa m aftipne legatoruiiLno veniunt.if.Rcgulariceripfa rc». 

 Iegaca,n6 c'us xftjniitiodcbccur.17.Si a'i) iundus,alij eiuodcm 

 rundi vfusfruftuS fic I<"gatus;is cui fudus lcgatus cfr, no nudam 

 h.ibcbit proprictatcm,fcd etiara dimidiam partem vfusfruc>us. 

 18. Si vfusfrudtus Icgato adi^eila finc vcrba , qua: propricraci 

 rnagis quam vfufrui-tui conueniuncipropriecas magis cenfccur 

 legata quam vfusfructus. 1 9. Si vfusfruccus omniuni bonorum 

 per infticutionem rcliftus fit,& alius poft mortem vfufriiifluarij 

 Kercs fit inftitutus:invfusfm£tuslcgato vidcturctiSproprietas 

 inefTc. 5 c.Intcrdti proprictaie legata, vfiisfruiitiis tantum pra;.» 

 fumaturkgatus. 51. Interdum vfiifruiftu lcgato , vfustantiim 

 debctur. 51. Inccrdum frudibus lcgacis , vfusfrui3-us debecur. 

 3 5.Si tes ad vfum fic legata vel donata, intclligitur proprietas 

 rei legata,aon nicrus vfus. 5 4.Cffu les^ato.non dcbetur res ccn., 

 fixalis.? 5.Rcbus,qux in loco aliquo funr,legacis, ca qux excra 

 illura locum funt,non dcbentur.3 (5. Rcbus,qu.xin aliquo loco 

 funt Iegatis,ea qux cxtra illura locii (imt,non dcbentur. 3 ^.Re- 

 bus,qu.-c in aliquo loco funt,lcgatis,n6 debcntur ca,qu.T poftca 

 tertatorc ignorantc e6periicnctunt.3Js.RcbusJ qux in ciuitate 

 funt,Iegatis,debentur etiam ea qux funt in fuburbiis. 59. Eo 

 qtiod ex h.i:reditate rupercrlt , Iegaco,id quod medio ccmpore 

 alienacum & dirainucum cft,cx hxredicate non dcbctur. 40. In 

 i.lmdiifto lcgatP regulaticer, quod tcinppre morcis hxredis ex 

 hxrcditatefupereftjomne vcnic re/lituendum. 4 1 . His qux vi-. 

 uus tcrtator pr.isrtaie folitus eft legatis, ea debcntur qux ordi- 

 natic.non qux cxtra ordi nem teftatorprxftitit.41 Lcgato prx- 

 dio,fimul etva.n fcruitus,qux prxdio debetur, legaca pixfumi- 

 tvU'.4j.Mobilibus rebi^kgacis,n6vcnittntnonuua debitorum. 



44. Gw 



