504 EncycIopGEdi^ Lib. X X V I. 



3s«c-ptio 



Excepiio 

 r.on mimc- 



fejicrptio 

 irotcftaiio- 



i", i luciicaCE 



Ccitio to- 



£XTptlO 



intis in af- 

 tei un. 



I V. Ve ahfentU cxceptlone efi h/cc regttU, 



Si abfcnt!; ,& non c:ta:o co cuiiis imereft , quid zSium fic , 

 non valct quoci cit aftura. 



y. De rion mrneratia, pecuriu exceptlortf h<i fnft 



rffnU, 



?. Si ntimentum non fic , qupd tanqaain numeratum pe- 

 titur , non numeiata; pecunia; exccptio noccr. i. Non lo- 

 lum exceptio , led etiam aftio de non ijumctata pccunia 

 couipctit. 



V I- De protefimonii exceptione h£c cfi reguU. 



PioteftatiocfScit , nc aftus ptasiudicet , qui alias omiff? ea 



crac piiiu(l(ca:uras. 



VII. De exceptioae reiiudicatee. & in iudicium 

 dedu£l£/iffn hs, reguU 



\. Si eilcm caufa <\\ix .intea in iudicium tuic dcdufta, rur- 

 fus in iudicium dcduca[ur,obltaf cxccpti.- vcl ici iudicat.-e,vcl 

 in iud:ciuiti dedufta- , per quam policrior procclTiis infitma- 

 tur. i. Exccptio tci iudivata; vel iu ludicium dcduftx, alij, 

 qujmponfaqacin iu prioti iuJicio aftum ;ll: , non cpmpctit. 

 }. Aducrfus alium quam qui priorc iudicio cgit, cxceptio rci 

 iudicita; &: \n iudicium dcduft.-E non daiur, j .In aiia ie,qu.sni 

 dcqu.i inpriorc iuJicio aitum c[},cx.C£pcio tei iudicata: vcl lO 

 iudicium dcJufta' noa obUat. 



VIII. De ceffione horioritm hafnm reguh^ 



1. Si dcijitor bonis cc(rcrit,conucntuspoftca a ctcditoribus 

 exccptione ceflionisdcfcnditur. i. Qiii boais ceflit aflioncm» 

 cccptam amplius pcrfcqui non poteft. 



I X. De exceptione cjuod e/itis iuris in alterum 

 hxfitnt reguU. 



X Si MiE^iftratus aduerfus aliquem ius iniquum ftatuit, vel 

 quis alius iniquum ius iropetrauit aduerfus alium : ipfi co- 

 demiurevci tcnetur. i. Exceptio iniqui iuris impecr.iti cti- 

 am alij compctit , quam aducrfus qiicm iinpctratum cft. 

 J Eftitem .ippellationis adfinc rcmcdium DenttntUtio Euan- 

 idca. 4. Eft itemappcllationis adfine remedium aftio in fa- 

 ^um:Si iudcx litcm fuam fecifTe dicatift. 



R 



E G V L .«. 



i 



Capvt XXVI, 



1)€ Speciebui iudiciorum, 



5?R/ECEPTA. 



>^ Ta funt partes iuHjcij in perfonis & quiftio- 

 _\3 ne:fuperfiun fpecits & proceflTus. 



Specics iuclici]funt,cju6cl eft. i.publicum vclpri- 

 Matum.i.ordinarium, vcl extraordinaiium. 



ludiciiim piiblicnrHeA, civiod vcilitatis publico: tii- 

 cnd.^ & conferuandae caufa pociQimum inftitui- 

 tur. 



Eftcjue popularcvel criminale. 



ludicium popnlare ert,quo lus populi conceditur. 



JudiciHmcriminale eft, quo delida vindicantur pu- 

 tlicc. 



Primturrt tudicitmed Anciao agitur dc iurehomi- 



nis priuato. 



Ertque priuatum m fpecie.vcl ciuilc.Illud rei fa- 

 miliaris tuend.r causa conftituitur : hoc , vindidi.^ 

 causa,ad hoc nimiium, vt pana applicccur parti lap- 

 fiCqua; agit. 



ludicinm ardinarium eft , in quo modus fiue oido 

 rcm controuerfam tr.-iftandi folennis atque vfita- 

 tus obferuantur : e.vtraordinarium , in quo forma illa 

 folennis non obferuatur , fed proceditur quomo- 

 «locunque fine vUo ftrcpitu & figura iudicij de 

 ao. 



I; De iudiciis popidarihm & crirmnalilptu hx 

 funt regul^. 



1. Quidum iodicia populuria iuspuMicum itatucntut,vt 

 pop-.ili vidcantur cfle p opria, non etiam alicuiusprmatirqua;» 

 dam vero itJ lus publicuni tucntur.cuius vtilitas iuinni'i pri- 

 uati .ilicuius eirc vidcatur. Priotis gcneris efl iudicium de al- 

 bo corrupto : poltevioris, iudicium pt piilarc de fcpulchto. 

 violato. i. Crimiualia iudicia funt , quxuis dcliftavindican- 

 tur piiblicc , lioc cll , ita,vt pocna corpoti dclinqaentisinfli- 

 gatur , vel li panafit pccuniaiia, ilU fifco applicetut j. lu- 

 dicia mixca funt ciuilia& criminalia fimul : in quibijs nempe 

 cuniniuaicatio pccux fic intcr iifcum & priuatum. 



I I. De ludiciis ptiblicfs hafitntregid^, 



I. ludicium publicum dicitur, quod cuius de populo per- 

 mittitur. i, In .iccufaiione iur^ex procedit officio iudicis no- 

 biiijiion merccnario. j. Rcgularicct omnibus accufare vo- 

 lciitibus compctif. 4. Si plures cundem accufare vclint, nec 

 tamcn omiics iimul poffint ; iudex vnum ex iis cligcrc de- 

 bet , qui magis fii idoncus. 5. Si non fit qui accufet ; potcfl 

 niagirtratus l^ci cunltitutre fif.;alcm,qui accufct. 6. Rcgula- 

 liicr alius , quaai qiii crunen , dc quo agitur, commifit , ac- 

 cufari non potil. 7. P.ena defunfti rcgularicet non comi- 

 t.icut libcros & lixicdes,nec cx cius ctimine tcnentur,nifi ta- 

 lc crim;n dcfunftus co.mmifctit , ob quod mcmotia cius da- 

 mnari ppteff. ii. Pcr alium accufatio inftitui non potcft:. 9. 

 Rcus pcr alium fc in ctiminaiibus defenderc non potcff. 10. 

 Rcus rcgulanter accufandus cft in loco, vbi crimcn eft com- 

 miiram : vcl vbi deprchcnditur : vel vbi habec domicilium, 

 II, Si crimcn ad duorum iudicum iurisdiiTtioncm pcttineat; 

 quiprcucnjt, altcrum cxcludit. i r. Vicatius potefl de crimi- 

 nalibus cogn^fcetc. n. ludcx Jelct^atus non efl ludcx com- 

 pctcns cablaruro cviii:ina!ium. 14. Caula: crimipales non per- 

 ti.ient ad iudiccm , ad qucm caulbe pccuniaria' pcrtinent, 16. 

 Ecclefiaftici prr fe de caufis ciiminalihus non cognofcuut . 

 fed pct laicos. 16. lu iicia publica intra biennium finiti dc- 

 bcnt, 17. Viginti annorum piaBfctipiionc pu^iicae accufa- 

 tiones cxcluduntur. 18, Crimina i^i iudicjum dcducuntut 

 pluiibus niodis ; qui tamen contrahuntut ad duo gcne- 

 ra , ex ofHcio fcu per iiiquifitionem , & ad inflantiam partis- 

 i>>.Pcr cxceptioneniquoquc crmina dcducuntur in iudicium. 

 idnnotoriis ofTicio iudicisproceditiir, fine acc(}fatiorc. 1 1. 

 Alij purg.nionis modi , pranet iuramcntum purgationis, funt 

 illiciti. 11, Quod (i citacurs ad putgandum iurare iiolit vcl 

 non cumpareat , pio confcfTo habctuc atque damnatur. ij. 

 Caufipublicorum ir.dicioium funt ciimina publica. Qjjaium 

 caufarum cxceptioncs fjnc niultifaria;;c. g. nifi non conftet 

 dc criminc , an fircommiflum; ilircus crimen ,de quo accu- 

 fatur , nun cffc commifruin,vc! fieri nonpotuifreptobauetit: 

 nifi fiuc dolo malo facium fic:nifi pctebticcacem commifetit: 

 nilidormiens commifcrit crimcn ; nifi per ingorantiam vel 

 erroremcommifcrit: nifi mandacaalceiius, cui pave're necefTe 

 fuit,commifetic : nifi authoritate magiltiatus fccetit : nifi vi , 

 riiictusiie caufa commifcnt : nifi prouocatuscommifcrit : nifi 

 iuflo dolore fccerit: nili minor astatt; commifcrit : nifi furio- 

 fus commif?rit : nifi per iracundiam commifcrit : nifi pcr 

 amorcm fcccrit ; nifi animal brutum commilcrit : nifi omncs 

 conditioncs, fub quibus pocna inipofita cfl, fintimplctx :nifi 

 crimcn propofitum noa fuerit pcrfc£tum:nifi rcus decriminc 

 poenitcnciam cgerit : nifi abolitio criminis intcruehcrit , vel 

 ptinccps crimcn remilerit :nifi dc crimine tranfactum fit , & 

 accufatio ab aduerfario rcmiffa :nifi viginti anni acriminc 

 commifTo pra?tcricrint : nifi iudicium ccptum,intra biennium 

 non fuetic finitum : ni(i tcusmorcuus fic : nifi aecufacormor- 

 tuus fic : nifi criracn in publicam vtilitacem vergat. 



III. Dc iHdiciis prinati^ funt h£ regidfi. 



I. ludicia piiuata conflituantur velrei familiatis tuendar 

 causa, & dicuncut priuaca in Ipccicivel vindiax caufi,ad hoc 

 niniirum , vc pocna applicetur parti lxfr,qu.x' agit,& hajc di- 

 cunturciuilia.i.Iudicii pnuatiinftituuntutrei familiaris cau- 

 sa , inliituta aftionc rcali omni, & petfonali cx poteftatc & 

 conucntionc:vindi(ftx vtro caufa, inflitutaadlionccx obliga-. 

 tionc dcliili. 



ludci I, 



palar; 

 ctimit ), 



lud: 

 b;iC3 



lu I» 



\ 



C APV T 



\ 



