lurirprudenti^Sedll Cap. IL&: 111. 517 



s n. 



XVI Legis fic idcm memini: m&ox lib. i D.imntmit R«- 

 jnulm in mulifribtn , y* adul terium, 0» xi>iole»l!am. <:$ aef/re- 

 hinf« v.xcr %'inum hibijj.t,vt aduttert funitbatur.y nWvu^ Ma- 

 ximus lih.i. c. i. Vini vJtu:\nc\an,oiwi KomAtiii fami -is ignttui 

 fuit,n! fcilicet in^iiquod dedicu* prolnbetentur : quia froximM 

 a libero patre intempercntiA gradus ad ncoucejfim !'mfrem ejje 

 fcnfueuit.?[in'\[is lib i^.c. i) . Noii lictbji viiiuni fiifiiiinis Ro- 

 ma: bibcrc. Inuenimus inter exi-mpla , Egnacij Mccciiij vxo- 

 lem.quod vinum bibifTet c dolio , intcrfcdiam Fuiilc a matito, 

 cumquc c.rdis a R orauloabfoiutum. AgclliusW lo.c.ij.ad- 

 ducit M. Catonts orationcm d- dotc. iu qua crat lcriptum.in 

 «dultcriQ vxorcsdeptchffas ius fuiiri;nccarc,& ei cadcmota- 

 tione fubiungit. Si quid pcruerse, tctrque faftum cft a mu- 

 ]icte,mul(ftatur,(i vinum bibit , fi cum alicno viro probri quid 

 fecerit, condcmnatur. Fabius PiAot in annalibu* fuis fctiplit 

 Matronam , quod loculos',in quibus erant claucs vinarix ccl- 

 Ix rcfignauiflet,a luis incdia moricxi(flam. 



XVII. Lrgis tertimonium ctiani extat apud Dionyfium: 

 nara /it,i.fcribit,Romulum potcrtjtcm patri dedifle iii filuiin, 

 idque toto vits tcmpore , fiue in carccrcm cum miitendi,fiue 

 0ac;ris c^dendi, fiuc vi(flum ablcgandi ad opera lu ica, fiue 

 Decandi,ctiam fifiiiustraiflarct rcmpublicam;& gercret magi- 

 ftratus maximos. Imo dedit poteftatem eum vendendi criam 

 tcr,fi prim6,aut fe, uado venditus redimetttur ; quar lex tam- 

 etfi iniqua cfi^c videretur.tamen filios in o/Ecio contincbat, & 

 cogebat effe parcQtibus obfequcntes. 



XVI II. Ltgis ctiam tneminit idem Dionyf. lib. i, cum 

 ait.-Quicquid cfTct mafculum,fi.: e filiabus primogenita , cdu- 

 cari volu r: nullam prf^lom necari permifitminorcm tricnnios 

 nififorte fi qu;d mutUum, vel alioiui piodijjudum c(Iet : ta- 

 lcs enim fatus ctc; oni i parentibus non v tuit , fed inilicatcs 

 ptiiis qiiinque viris vicinis ptoximis , fi illis quoquc expo- 

 nendos cffv v-fum fuiffet. Contta hanc ligcm conmitteii- 

 tiura , ptster alias niuiSas , etiam dimidium bonorumaudi- 

 xit xrario. 



XIX. Lex fumpta eft <■ x Pluratclio in Romulo,vbi lcgi- 

 IBUS i Legts etiam quasdam tuli. Romulets,i^tir quets vehtmens 

 *ft illx,qua mulieri maritum relinquendi i otejlas adimitur vi 

 r» autem refudian i vxor m conce.l-tur. fi verteficiocitcafrolem 

 vfa fu-jfet : aut alifnam clam pro fua fu pofiiiljit, aut adulte- 

 rium commijijfe ■:(iquis alia de causd refudiajjet vxorem , eius 

 hotia ptr/im vxori cederent,pa>trm Cerert facr» forent, 



"X X. Eft eadcm,qu2e Tndccima,de quaiaradixi 



De X X l Lcge fic Dionyf. lib. r. Commendauit Romului 

 flebem pa'ritiis.optione cuique a vulgo daia,vt quem vel tt pa 

 tronum fibi deligeret, Et Plurarchus in R mtilo. Romulttf , in- 

 quit, fetenticres k vtilgo feiunxit , tatrcnes eos appellam , vul- 

 gus autem citfntes : eaque mirijicam bentuolcntiam mutuo exci' 

 tauit,(^eam iura imitcemmagniponderis confecuta funt. 



De X X I L & X X I l I. Sic eftapud Dionyf./^6 i. 'itatttt 

 RomulusyVt Ret de i niariis grauiffimis cnufas ipfe decerneref.Je- 

 natui leues permitteret. 



XXIV. Legis meminit Mactobius libro primo Saturna- 

 liorumc.lt. 



Mihi videtur incertum , an hx leges fcriprx fucrint co 

 temporc, quo R ' gcs rempublicam tenebant : nam Laiini fi r- 

 monis ftylus cura illis temponbus anriquiftlmis^non vidctur 

 admodum conutnire.Fotafle tunc vfu, & confuetudine , & 

 nandito ac iuffu Rcgum vcrbis , non fcriptis ttadito fciua- 

 batur , quod in his lcgibus continetur : ita vt poftcf fcripii 

 lint leges svc] quod vrrifimilius puto , hx legesconic(fluta 

 qnadam fumptx (unt ex aliquibusDionyfijHalicarnaffEi, & 

 Plurarchi,Liuij, C icctonisi& aliotum fcriptorum locis , quos 

 adicripfi. 



I I. heges XII. Tahularum, 



Lcges X 1 1 Tabularum Ciceroplurimum commendauit, 

 quare rilm f x libros de optimo gencrereipublics fcripfiffct; 

 animaduertiffet Platonem de lepublica , & dc lcgibus multa 

 liteis ttadidiffe, eius imit3tione,& excmplo,maximis laudi- 

 bus pt' fecutus eft Icgcs,quibus opt'mus reipublicx ftatus vre- 

 tetur : & hbro fecundo multa cx veteribus iilis lcgibus com- 

 memorat.Et libro primo de Orjtore loqucn? dc legibus i i.ta- 

 bularum , zw.rremant omnes icet,dicam quod feniio^hbitothe- 

 eas meh'rcule omnrum Philofothorum vnus mhi vdetur. i i.ta- 

 halarum iibiUiu.fi quis legum fonies^fy rapita viderit,^ auBo- 

 ritatis ponderc, (^ ttiittatisvbertate fuperare.ln libro fcciiudo 

 de lcgibus, pueros Romanosd^fccre folitos ait.12.. tabularum 

 legcs,vt carncm ncceffjiium. Vnde quidam putaruiit. ii.ra- 

 bularum leges cffe vctfibus confcrlptas: quod ipfc non probo. 

 Romani decem viros conftituerunt , quibus lcgum fercnda- 

 xum au(3;oritatemdcderunt,nam tres lcgatos inGriciam mi- 

 ferunr: qui anno tettio reucrficx GrKcia,in decem tabulisde- 

 fcriptas legescx Draconc ,SoIone,& Lycutgo attulcrunt : qui- 

 bus alias duas tabulas legum', decemuitiad id apopulo dclc- 

 &\ addiderunt; in quibus aliqua fupplcucrunt, mutarunt , dc- 

 ttaxcrunr, & declararunr. Hatum pcjrto. ii. tabularum leges 

 Tom 1 1 1, 



miilti variis modiscnumcrant. Antonius AugulHnus Tarra- 

 conenli!, .\rchicpifcopus.i j.rofcrtjali) piurcs rcccnftnt. Porro 

 mco iudicio,lcgcs. ir. tal'ularum pait ni ciam <le luix lai.o , 

 patiim dc iuic publico paiti.u dc lutc pi.uato. 

 trima Icj. XII. Tabularum. 



Saera prtiiata ptrpetuh mancn-o Huius lcg bos mcniinit Ci- 

 ccro in Oratione jro Mur£nii,(^ tib.^.de igibns. lcntciuia IcgiS 

 lia'c:vtqua:l3ciagons al qua colctct,fiuc iila pattiiia, fiuc pie- 

 bcia clict,ca dcmccps ab iis,i|uis ciusdcm ftirpis fuiun cffcnt, 

 coletci.tur , & couleiuaicatur , vii lc ct ain illi;d luftitutuiii 

 con(tat,vt & iiiulictcsin virorum,& a'loptati in paicntum , 3c 

 hxrcdcs indetundorum (acia trjnlircnt. 



/ /. Hominem incrtHum in vrhe ne fepelito ,neuevrito, 



Rcfcit hanc lcgcni Ciccro/ i. i, d- lcgibus , & cxplicac 

 eani. Ideo ftatutum id ellc , nc locus publicus piiuat;i rcligio- 

 ne obligaictui. foitallisltx prohbuit in vibc lcpcliii cada- 

 ucra,ne vibs coniaminan vidi rerui : Neue vrito. Crcdo , in- 

 quitCiicio, pioptcr ignis pcriculum. Legiraus lamen Irapc- 

 tari.:rcs fcpulros clle in vrbe,v]uii cranc lcoibus lolut .Virgines 

 Vcltales licct viua: ob crimen intra vtbcm tamcn crcmaban- 

 tur ; lic rtiam quidamalij ob cximiam vittutcm in vrbc fcpuU 

 ti fucrunt. 



I ,' I. Ne funcrum fumptus Jlerent , nifi in tribtu r ciniis, (^ 

 clauis Jurpi-reu^ty dtinn tibictnibus. 



Legis fcntcntia eft;Nc plurcs quamtres vcftium cum mot- 

 tuo , vcl condercrtui, vcl vteientui. Hanc Icgcni refcitCicc- 

 rolibto lccundo de lcgibus, fumpuquc cft cx lcgibes Solo- 

 nis.Apud Atlicnicnfc^ Solonis lcgc c, i tun; crat, nc plurcs dc- 

 ccm nbicinbusad funcrum pt mpam adhibcrentur. Rici- 

 nmm, -it Fcftus, crat omnc veltimtnt^jm quadiatum , vel (o- 

 ga, qua mulierc^ vtcbai tur, ptaetMta clauo purpuico. In mo- 

 re apiij vctties crat , vcftimcnta c-iuffdam cuminortuis cou» 

 detevel vrerc.lnde Viigilius .<tneid.6. 



Purputeasque fuper vjies velaminanota , Imiciunt. 



Et Sueionius in Calaie : Scxnici artifices veftem , quam ex 

 inltrumcnto triumphotum ad pra-fentcm vfum inducriDt, 

 dctraiftam (ibi atquc diUiff m imecerc flamniar. Q_uidani alij 

 raciiiaputant fuillt vcftcs lugubicsiquibus mulieres iu func- 

 ribus vtetentur. 



Et dtcem tibiciribus. Tefte Sc tuio. Ub. 5 . JEneidos apud An» 

 tiquos confuetudo fuit , vt mottui m.aioris atatis ad tubara 

 profcrrentutjminot s.ad tibias. Lcx ctgo prilctibitmodum 

 funciis. 



IV Regvtnajfane foiito. 



Scntci tia legis eft ; vt e rudibus ,& inipolitis lignispyra 

 conficctctur , ad ciemanda moituorum caiiaucta. Solcbant 

 Romani iiinno quodam f.iftui, & nimio fumptu (cpulchra cx- 

 otnarc : v. de lcx rcmouet e fuuciibus fumptus immodcia- 

 tos,vanr.s,& ■nutilcs : tuit quoquc Itx Solonis , vt qui faccret 

 togum,,fciane poliret. 



y. Aduitresgenas ne r^dunto^neue l,J]iim funeris cr^o hab,nto.^ 



Hxc I.x dcluiiipt.icft a Solone,qui piohibuit, tcftc Plutar- 

 cho , in (ui.enbus corpus laniare : lamcntationcniqucmedita- 

 taraedeic.Teftatui Seiuius in MuAA^n^idos.iz. 



Etfifeas lawenngcnas. 

 raoris fuiffc apud vetcrcs , vt ante rogos humaous fanguis ef- 

 fundetctur,vel capciuoruiTi,vcl gladiatoium : qvoiuin fi foue 

 copia non foiffu,mulici es kniaias gcnas vnguibus cas ciuca- 

 tabanr, & cra lacerabant , vt cuiorc effufo ir.fcris fatisficere 

 vidcrentur.Hoc igitur vetuit lex ii.Tabulatum, vt ait Plinius 

 lih 11.cab.j7. 



LeJjumfunerU ixCicaonefcundo lihro de legibw , vide- 

 tureffcaliquodgenus vcftimenti funcbris , vcl lugubrs ciu- 

 latio :Prohibuit itaque lcx, ne aliquid in funetibus abictflo, 

 timide ,(etuillter & mul ebiitcr ficrct , vt ait id m Ciceio /a 

 rte/f«/«n«5«^yJ.cw;W. VndePlatolib. ii.de legihus Flere 

 inqnit ,mortuum.tihere,«ut vetateahfurdltmesi-.flangere vcro 

 ^ voces ac lamenta extra «des mitttre,vetan'him. 



VI. Hcm nim rtuone ojja legit(,;qHod p Jl fMm,fiiit : exfra 

 qu mfi m'/itiii,aut!erigre mormtofit. 



ExiatapudCicecntm iihro fecundo de legibus. Lcgifque 

 fcntciitia hzc cft : vt poftcaquam crenutum tadauer elt , offa 

 e cineribus lcgerenrur,ftat-mque locof rnxirao mtcnam con. 

 dcrentur, nefi alium lccuni fcpeliendi caufa depoitarcnrur, 

 luftus duplicatctur, &fumptus Excipitur auicm ab hac lcgc, 



qui aut in militia aut petcgie 



moituus fuiffetjvbi fciliccr (u- 



nusci fictinon licett;t. Vnit in l.iffi i.Impena.& leg. Vitii 

 fiatres fDerthgiefis,& fumpt^bm funcrum , is fumptus fune- 

 ris probatur , ciim prrcgre mouuus in fuum fcpulclirunj 

 transfcrtur.Alij lcgcm fic interpretantur. 



Hcminimortuo ne ojja leg,to. Id eil , ne adimito, & aaf, rto. 

 Legcie enim apud antiquos,idem erct quod aufcrrcivndt di- 

 <auseftfaciilcgus;qui3ufcri res Deo cunfcciatas. Er quia 

 motuis digitus , vel aliquodaliud mcmbium dctrahcbatur, 

 teliquo coipore combufto Ideo hoC fieri vctuit Icx. 

 VII. VtiJ'eruiln vaBura,etnnifque crcumprime toUattfr. 

 Solebantohm raortuoru cotpoia vr.gi odoiibus & vngucn- 

 s i quate prohibult id fieii in corporibus fctuotum lcpc- 



tis 



Xx } 



licndic 



