< l 



o 



Encydopxdix Lib. XXVI. 



fllO 



Bdh :ncoHe enim prohibet lcx ,quumUiiis!.henhomnies 

 ...onu, vmMntiir : n .m in h.f,>:en^J]. d^' rcL^.ojis o- J">>"r 

 /To»,fiy.cr1irr4\ f«m,nus probaatiuyiUL vnsucnto pi-o inouiu 

 toiporecompatato , taftirunc. 



f / / / i'ii n^ /«'".-■/«cy» r.'j}erfiofi<y(t ; mue mun(i'a fer- 

 tio Tr^fiuo inderitur : ««'■ kvgtmon^ : n.uc .u.rr^ admue- 



Moiis <^uit apiul vctcrc.-; , vtc.ulauer ro;^u!que hquonbus 

 /]uiburaam pietiofis pcrtundcrctur : quod ne ampliiis h.it,iiac 



k 



olnbctur. 



llurratafotio-.fiu» rii'-ri»a putatur f uiflc quxdam pot.o ar- 

 rc confcfta ; & magni funiptus. 



SemlfMSii nrcu"^ , long.c coiona;dkuntur,vt dilhnguantur 

 i iotundi.v, quibus bulla , Ycjpuldna , feila; cuiules, the.atia, &. 

 cuirus triumphalcs exornari lolcbant. _ 



jVsK.? ac-rrA, Feftu'. fcnbit accriara elle aram,qiia;ante mor- 

 niumponi folebat.iiv-^aa odores incendebantur.Alij veiopu- 

 tanc eife arculam in qua thusrcponebatur : Vetuit ergo lex, 

 araspropc fcpulclira rieri cum thure inccnlifque odonbus. 



IX Glu! coron.imp.wii ipfiipi^^^niaue eim, njnintis erfO ar- 

 dtiitor,ifjique m<>ftuo,faren:ibt!^que citoi iummttt p^fittts er.t. 

 fcrifqus fcrretar,fitie frAi-.de impofita efto. 

 ■ Senfus lcgis cit : vt petmittatur adhiberi ad funera cas co- 

 ron.as , quas quis vel per fe ipfe , vcl per (eruos , cquofque fuos 

 yirtut s ergoin publicis ludis & certaminibus (ibi pepcriflct, 

 quali dicat.Tanquam pr.Tmium vircutis vidoribus proponan- 

 lur coronx iu fepukhris corum , qui cas conlccuti lunt. 



recuni.x- nomine intclliguntur equi, & fcrui. 

 Ar 'uitor. Antiquwm cft vcibum,ab arduo iiuc ad diio, idcm 

 fignificans quod addo. Rccitat hanc lcgcnj Plinius iiL. ii.c. j. 



X rti pluritfmera ne vnifierent : neue lecii ftnres infer- 

 rentitr. 



GloiiofumfueratapudvetcrcsRomanos funcra pluriinis 

 kiftis cfFerri : pauperes capulis liue pheretris ctlcrebancur:di- 

 tiores , 5: pocentiorcs kdis. Vndc Sullafex miUia lcdorum 

 habuilk fcrtur. 



XI. Neue aiirum addito : ttH qutiituro deiUes vinBi erunt, 

 iiti cum iliofepelire (y vrere,fe fraude cfto. 



Vctat iex fepulchris aurum iniici : nani morls erat apud An- 

 tiquos vt in rogum vnacum mortuo prctiofo multa iniice- 

 rcjntur ; Excipit vero kx eos , quibus dcates , qui excidcrant, 

 aut euuUi fuciant,auro incruftati eflcnt , ita vc liceret cos cum 

 mortuo kpclite linc fraude. _ ^ 



Aii quoi. Id eft : At cui Jentes,qui exclderlnt vcf cuulfi fue- 

 rint, auro erunt vinfti, id eft inciuftati. 



Im ,um itlo. Significac,eum cum illo auro crcmaii, vel fepe- 

 lire licct per legcm. 



Sc/ aude U eft Sine fraude, fc,pro fine.antique di<Sum eft, 

 tefte Fefto. 



XII. Rogtm btiftimue nouum tte frofim s.des ^lienai 60. 

 fedcs imsitodomim ndticito : mue forum fefulchri , busiumue 

 'vfiicapi:o. 



Prxfcribitkxambitumfepulchrorum. Ciccro Philippica 9. 

 Maiores,inc\\x\t,noftri ft^tuds multu decrcHcrunl:fepulchra fau- 

 eis,fedftciiuti. intereunt tempejiate , 'vi , veiuftate : fepulchrc- 

 rum autemfttnciitM in iffofolo eft , quodnuUavi moiicri , ne- 

 g«? deleri veteft, 



Xa-l. Dominumefie omnium rerum as moderatorem Heum. 



Hanc Icgem recitat Cicero libro fccunda de legibKi:c\\iima\s 

 more gcncilium dicat, DcOs eflererumomnium dominos i S: 

 moder^torcs. 



XIV. Ad Diuos iideiinto eafte: ftet(t:em adhibento : ofes amo- 

 tl(nts , ^i, fecuf fa.vit , Deui ifje vinde.v erit. 



Caccco libro fecundo de hoibus. 

 XK ConJtruHa k Patribus delubra habento. Lucos in agris 

 hnbento , ^^ larium fcdes. 



XVI. Ditloi,(y.eos, qiti cosleRes femfer habiti, colunto, (^ ol- 

 los, quos in coclo merita vocauerlnt. 



XHT. Ntillavitiorum ptcrafolemnia obeunto: nft oUa, frof- 

 ter qus. dntur homini afcenfut in cxlum , virtus , fietas, fides, 

 ' colunto. 



Xi'Ijj, Teriif iurgia amouento : eafqite infttmlliis , oferi- 

 i>ui , pairalii . habcnto. 



XIX. Certas fruges,certifque boccas facerdotes fltblici lihan- 

 (0 : hoc certisfacrficiis ac diebus : item^iue alios addes, vberta- 

 lem l.ulis fcetn^-qu^friianio. 



XX. Ctirfui anmos facerdi'tfs fininnto. 



XX I. D:u:s ahis^ali^ facerdotes ; omnibus Vontficss, fin^n- 

 lis flarr.inrs funtJ. 



Atque h.v quidcm kges vt pr.Tdiximus ad ius facrufti pertinc- 

 bant: ad ius veropublicum fequentcs. 



l. Lex. lulfus fepiili,Qi> fnjfm^ia fimlo. §hiodciinquc foftrc- 

 tnwn fopidm iuiJ:t,id «j ratumq;e eflo. 



Sk c^cUmo l:b y.o' 9. Dccadi, Sihlnc cft, vt luftini.inus. 

 Jnfiit. dc iurc n.iriirnli, (y %cnt'ium.%.Lex .^^^zut : lex eft, quam 

 foptilus li.om.inus Senatorio »)ay,llr.itii^veluti,confule,interroga- 

 te conftitHebat,Ko^ihAmi: autcm populus in hunc modum , 



quC Cicero in orationc pro domo fua exprenit:vclitis,iubcati4 

 vt M.Tuliio aqua & ignis inteidicatur, lcd poftea kge , rc^ia 

 pot^ftati.- in principcm tr.uiflata,is lolus legislator ccnfetur. 



S:{ffr.'i£:afu>iio , liifttagium cft vox il;a:qu,r dabacur in Co- 

 miciis,&: in tabellis dclcribcbatur,qua quifque dcclarabac fuam 

 voumcatcm de aliquo magitlratu crcando ,. auc rco cipicis 

 damnando.Ipitio [lalam lcicbatur : poilea laca; func cabcllari,r 

 kgc:,,qu.c volueiunc, vcfuflragia cabciiis dcfcnbcicntur cum 

 fenatus & populusmulta iubebac. 



I. I.cx. Priiiil^i.1 K- vro^unto. 



Hiiius legis meminit Cicero lib.tfrtio de legibus,cw\m fen- 

 tcncia cll , Nc priuis , h. e. fingulis hominibus leges ferren- 

 tur ; cum ajquft.rcis ratio poltulct , vtomncs hominesfummi 

 cu.ii infiniis,pari iure tcneantur,& iura non in finguios,Icdin 

 omnes generatim fcrantur. 



Ke i'riuiUgia,Hoc cft,Nc iura fint iingulaiia,ne ingratiam, 

 autiauorem ccrti hominisiuia conlticuancur. 



Irr.gitntc. Irrogarc proprie fignificat infligerc , vc irrogarc 

 pa;nam,iniuriani : hoc in loco videcur policum pro fimplici, 

 rog.mto,quali ui£crec,Ne iura in fingulos introducantur. 



5. De cafitc c':uis nifi fer maxmiim comititum eUofque qiiot 

 fcn crcs i-^f,%riibus p.>pu i loeiifttn',nc ferunto. 



Hanclcqem commcmorat Ciccro i,b.tertiode legibus, ^ in 

 oraiioac fro SffjVjo.lcntcntia legis elt de capite ciuis nifi centu. 

 riatiscomitiis fentcntiam ferri Romani noluerunt.Vnde fcri- 

 bit Pomponius, noii potuifle confules iniuflu populi dc capi- 

 te ciuis Romanl iudicarciidcoque fecutes confulibus aliquan- 

 do adcrnpcx,ea lcgcs & conditione aLargio Didtatore reftitu- 

 ta; dici}ncur,ne iis in caput Romani iniullu populi animaducr- 

 tercnt.Poftcrioribus camcn tcmporibus , confticucis quxftio- 

 nibus publicis non ipfc populus de omnibus criniinibus capi- 

 talibus iudicauic,fcd qa,rfitoics parricidi;, vel pra:torcs publi- 

 raram qu.rftionum. delcgit, ifque illa comicia commifit. 



ter m*ximiim ctvvt.\tum. Hoc eft, pcr cencuiiaca comitia, 

 iuquibuspopukis defcriptus , fenfu , ordinibus statibus plus 

 adhibt;b;u in fuffragium confilij , quam fuse,&: gcncratim in 

 tribus conuocacus. 



4. vt fi lu.iex arbiterue iiire dalus fecuniam »h rem ludi- 

 eand.i!i)acref'fje-,capitera:nns Itieret. 



Dainnac Icx ludicum pcrfidiam. 



5. vtcjuifalfum teftimemum dixiffet , e faxo Tarfeio^dtii- 

 ceretnr. 



Sumpca eft hxc kx ab Athenienfibus , vt colligltur cx Ci- 

 cerone in otaiione pro Flacco. 



6.\Ne qti s hom'mem indemnotum tcciderei ; hominisue oeci- 

 denii^ausa.cum telo effet 



Sencencia kgis eft, poft p3tratafacinora,neminem fine iu» 

 dicisfenccntiapunicndum. Petita eft h,rc lcx exkgibus Ly- 

 curgi , qu,T; id prohibent. Nam fi abfque iudicio,& fententia 

 hominem fas efiec occidere , multis daretur occafioad ca;des 

 pro libidinc patrandas, 



Homimiue occidendi Huius partis Icgis meminit Cicero rpf 

 orat. pro Milone, iIcinquicns;C uni lexvecac efTe cumtelo ho- 

 minis occidendi caufa ; eademtacice permittit , efle cum tclo 

 fui dt-tendendi caufa. 



7. Ke qtiis in vrbr caetus noBurms agitaret. 



Et huius kgis mcntio in declamatione Portij Latronis in 

 Catilinamapud Saluftium,prohibebantur noifturni coL-tus , nc 

 facinorofi homincs aliquid contla rempublicam nodu moli- 

 rentur:Hinc alia kx ii.tabularum : Soloccafiis fufrematemfe- 

 ftas eflo.Hoc cft:Poftfolis occalum nullum lit agcndi tempus. 



8. Vtfiqws hoftem concitaffel;ciuemue hojii tradidiffet , ca- 

 fite fcciuu iueref. 



Recicat hanc kgem Marcianus In l. ; ff.ad.legem luliatn ma- 

 »V/?a/ii.Prima pars kgis , cefteFrancifco Balduino , fignificat: 

 Si quls iniuflti populi , vel principis bellum gecerec,dclertum 

 haberct , cxercicumue comparatcc , tanquam reus maieftacis, 

 capitepuniretur. Secunda pars : Si quiscxeicitumpopuii Ro- , 

 fnani hoftibus traderct , capite puniretur. Tertia : Si quis ho- 

 ftcm arccre nollec, auc cxcrcitum dcfercrct, vel ad holtes pro- 

 fugcrct , capice pledterctur. 



5. vtqui tdes aiienas acerutimue friimenti iuxta &des fofi- 

 tum , dulo mafo combuffiftit vinftus : verberatus igne necaretur: 

 cit ficafu id feciffet,mxiam farciret , pntorisiie arbttratu cafti- 

 garetltr. 



Huius legis tcfttmonium cxtacapud Caium ICcum. inlqiii 

 Adesff.de i;icen:i. riihi. & apud Calliftracum. in l. Cafitoliuirf.§. 

 lo.ff.dc fcer>is,&i apud Paulum iw.\.fent.cf.f.,^. ' 



l'>.\'f quisfruges e> can'affit, 



Meminic huius kgis Scneca , Hb 4 nctturalium qus,fl'iomim, 

 & Plinius/z/'..tS.f. i.jV lib.i.c.x. Alij hanc kgcm lic rccitant. 



Qui frugcs exacntalTit : & qui maluni carmen incantaflit 

 cocrcetor. 



i l.NeWi? alienam fegetemfellexeris. 



Scntcntialcgiseft : Nc fatas fcgctes alio tranftuleris. 

 I i..San:ttibus idern qtiod furiiibus iw efio. 



Extat hxc lcx apud Feflum, qui fanates dictos vulteos,qui 

 fupia infraque Romamjhabitaueruntjrjquicum a Romanis de- 



feciflent. 



