lurifprudenti^ Sed.II Cap. 111 525 



«; tcaetur. S: feruiu furttimf»xU noxamue noem', feiente ttiam 

 dcmim, ferui noioine .tJie e-:t : D omintM ftmi nomine tnn ttne- 

 1er. De fnfo f:tiifei liiitum ejlo. 



\'nn\:i pars huius lcgis txiac apud Labconem lutifconful- 

 tum,/« l-li^f-e §.vlt ff.ie •vcrb.jignif 



L XI I. Trr:4gem A:atr(i (j-/Afitam,furttm ncHti fl pa:icrit,fciue- 

 ritiie l'ubesfiijptnfm Cereri naoior , impnbes vcrbcrator, noxAue 

 tiuplicuem jr^jiato. 



Ccfc ipca cll' Ux Plinio /i^. 1 8- m]>. j. conflituit parnamin 

 eos, c]iii ilicii.iv huges flep.iuilJcnr, .i.it demcjru nciu. 



i X l 1 1. Tgnu}» iunHiim t, i.tt*,vinei.<iue (y concapu^ nefo- 

 luio. §lui iilud i tixit , Dimino du/i m /rnftttto. 



Extat apiij Feltum in vsee T/f JJwa.F.xtat ctiam apud Cajum. 

 in L.ideo jj de ac<juiTen.re um domi Et apud Vlpjanum in l.i. 

 ff.de iig.o iuniin EtapuJ lullinianura Uui.de rerum duifio.%. 

 citm la fuc. Ti£;ni nomine , vt aiiinc Vlpianus ic Caius locis 

 cicatis intelligiiur «miiis matetia , ex qua xdificium conllac, 

 Ctiam tcgal.i, lapis tcfta, calK,atena. 



Lcgis lcHtcntiaert: Ne quis alicuiu'; alicrius tignum , lioc 

 cft 1'gfta , ra;niciua , & alia ex qiibus sjilicium conftat, (uis 

 «dibus iung;ict,ii.uito,cuins tignuinclTcl : Ne qms itcm qux 

 funt ncicfljria alicui ad vincani altcri , funipiat , cuii.fmoJi 

 lunt pcdamenta, pctticjc, & qua; funt generis ciu' Jcm. 



LJiTI V. tie quis Vttciariojcenore amplitu excrceto. 



Varia: crant vfurs fpecjes apud Romanos, Sunima vfuia, 

 qitr & vfura ccntciima,& .is Tfuraiius Jiccbatur , erat, cilm 

 pais fortis ccntclima: fingulis mcnfibus pendcbatui, i.c. cum 

 de centum aureis fmgulis menfibus viius , & fln^uhs annis 

 daodccim folucbantur. 



Vfura dciuni dicebitur , cum fingulis annis in centenos vn- 

 dccim pendcbantur , Dexcans cum deccm, Dodr.ins, cura no- 

 ucm : Bet, cum oifto : Sepcunx, ctira fepicm ; femis, cuni fcx-: 

 Qijincuns, eum q^iinque : Triens, cum quatuot : Quulrans, 

 cum cres : Scxtans,cuinduo: Vnciaria,ciun vnus pcndcbatui,& 

 4c hac loquituc lcx. 



LXV. lurifiur ndi ttd fldem cidllriHg^niam pru-puavii rflo, 



Ciceto lib.^.de offi iis: Nullutn.i-^iciulv^vinculi-.m ad tid rtn 

 gendamfidem iureiurattdo maiore- nrflriarHim ejje voltttrunt. 

 Id iudicant legcs ii Tabularum. 



Alij lcgesXI 1. Tabularum icadigerunt. 



Tabula I. de rebus facris & rcligiofis, 



I. DiuDS cafle adeunco;pictacem adhibento,opes amouento, 

 Qiji fccus faxic , Deus ipfe »indtx crit. i. Scpaiatn" nemo 

 habedit dcos: ncuc nouos fiuc aduenas , n'fi pubiiceaicicos, 

 priuaciracolunco 5, ^actipriuati prtpetua manento. 4.R.CS 

 litigioia ad f irjm vfarr-ncdcUtact. 5 .Quiquc non paruc 

 yic, capitaleelto. 6 Fcri s iurgiaamoui to , ra^quc in f .mu- 

 lis, opcribus paritis , liabc 't:>. 7. Ricusfamui.Tpatrx.iue 

 f.ruanto. 8. Conftruda a pafibus d^Iubia h •benro; Lucos in 

 agris h,ibent(),& Lat'i;m lcdcs. j. Sacr im faciouc comiTion- 

 dacumqui clcfc ic rij-fcfitquc , particida efto. 10. I eiijrij 

 poens diuina exitium buma.-.idedccus ciio. 11 Sande v. ca 

 lediiunto, II. Nc qui!, f pulchra d-Ieto, iieuc alicnuin mtcrto, 



Tabula II. de legibus & magiflcatibus. 



I. Sal-js Rcipub. fupiema lcx cffo. i. Quodcunque poflte- 

 mum populns iuirca. , ius ratumque clto. j. Scnjtibus id m 

 iusefto,quod fortibus. 4.. Iduiiegia non irroganro. '. De ca- 

 pite ciuis Romani, nili pcr tnaxira imcomiiatom,neferunto. 

 t. Sol occafus fupreniacempeftas cfto. 7. Imperia iuliafun o: 

 iis ciues modcflc ae finc rccufatione parentc. «. Quodcun- 

 qnc Sciiatus decteuctit , agunco. j. QuoHcunquc is, quibd- 

 lum gcrc, impcrafnc, ius r.itumque eflo: &aiieo,qui milicia; 

 impecibit,prouocacio ne cfto. lo.Minores ma^ifttacoS peciti 

 iurisplurcs in praeia fiinto. ii.Plebis.quosptolc contra vim, 

 aux'lij ergo creaflir,ttibimi eiusfunto; quoJqu.- hiprohifcf. 

 fint,qu6Jque plebjm togaffint.ratura efto,fa'i(ftiquc funt«,ne'- 

 tie plebem otbam tribunis relinriuunto n,. ./^■diles curatorct 

 ♦tbis annoiM; ,Iudorunique folcmniiim funto: oUifqucaJ ho- 

 notis ampliotis gradum is pnmus afcenfus cftfi. 1 ^.Cctifoics 

 populi ciuitaces , familias , pecuniafquc ccnfcnio. Bini funto: 

 , magiftratiim quinquennium habento : cfElibcs efTe prohibcn- 

 to. I • Eundem magiftratum , ni incctf jcrint dcccm anni nc 

 quis capico. 15. Magiilratus n? c obedientcm & nociium ci- 

 ucm mulfta, vinculis, vcrberibufue coercento:nifi par maior- 

 uc potcftas populufque prohibeflit , adquosprouocitioelto. 

 K^.Promulgata propofira,ina;rarioc&nJifarncc pliis,quam de 

 fingulis rebus fcrre confulunto : cenfor6 que fidel Kgtm cu- 

 ftodiunto: priuati ed eos a£li rtf(runto,ncc ed magis lcge li- 

 Deri luoco. J7. Moncta facra cxiftimantur. 



morbusa;uit4fje vtiumfit , qni in ins v 'cafls, iumcni-um da- 

 toili voKt aic.iani, nc Ifciniio. i Si Itjtu.s condiiftuj Jks ia- 

 tciccJit ciim holte , ito. 4. Si quidhor im tuit vitium iiidiiis 

 aibitiouc rcouc , dics d:lf',ifusclfu. 5 Si quis vocitioiii (iat, 

 ttftam 111: ig;ti r im capito antcltjii r . IiKiiceni arbiciiimuc 

 lurc daium, qui obxtm dicctidam aci;epilfc piciiniani, cnui- 

 ^lus e(t, capuc punito. 7. lurisu fccpaioi qni pnuata iudi- 

 cct, iudiciriue lubtai, piaetur clto : Is inris ciuihs cuflos effo, 

 huic prtcdati parcnto: qm tqut Scnarus crc uetic, prpulfefu» 

 lullcnt tot funto. S. (,:uni populo pacri! uf.juc agci.di lus cltt/ 

 Confuli,pi«roii,m giftio populi cquitnmquc, eique qncm 

 produnc patrcs ccinfulum toj;ai:dotum ct^o , ttibu ifqiie', 

 quos populu-; roL'afIic. 9. Vis in popu.o abcllo. 10 /Et'i% 

 cc)ntcfli , rcbufquc iure iudicafs , iiiginta dics iufli fu'ito. 

 Polt dcindc manus inicdlio cllo: in ius dacite, m iudicac^uu 

 facit. 



Tabula I V. dc poteftace priuat3. 



I. Vendcndi flatuIiSeros ins poieftafquccflo z. Si pattD- 

 nus cl enti tiaudem fcccric ,faccrc<lo j. Si patcr filii,m twc 

 vcnaniduitjfihusa patrc lihcr cflo;iibcros cx\eros,fi femd »c- 

 numduit,lui lurisfo- to. Alij hanc leg mfi, lcgunt. I'atri cndo 

 filio, vita; Dtcitque potcftaMll"! ; leiqui, in vcnundarics iou» 

 cfto. Pjiemes libcriiscducarcctigunt- r:& dccimo mcnfc Ic- 

 gitims iafaiis nslcitor. 4. Filiu-; artccarers p-.tris incutia, 

 cidem ncccflaria vita: fubfi.;ia oc pr cftato. ^.Scu pitcr parcn- 

 teis vcrberit,aft ouiioe f>ioiafrint, puerdiucis patcncuro ficct 

 cfto : fci nums , l.<cra diucis paret um efto. e. Tuiorcilibctis 

 in poteit.itc coi iritur;s tirtamcno parcntcs danto : Si nonfinc 

 dati,qui fucctflioncm fpc;ant , tutorcs lu.ro. y.Si aliquafic 

 infi -i.irum ^u puio, apui al o; pupillu". cJ. caio . Tucorau- 

 ccni cum matre fup; lotum ' e li.ibitato, 8 S furu lus cxi- 

 lfic,alt eicultos n^c eflct, 3k'naC' rum gcntii.uniqiie potclraS 

 cfto. «). Pro ■ ' 

 eftp. 1 o 

 nupta; m fratris agnitiuc proximi tutelaiunco 



runi gcntii 



go bonorum fuot m adminiflvacio iutcid;da 



S'i.pcfti utorebtcmo. er.tor. 11 Mulicics oibjein- 



Tabnla III. de iudiciis. 



1. Si in iuj vocat, nci it antiflator;!gituriiii capico:fi ealui- 

 »ut,pedciDue ftruit, maDVun cndo iacito. *. Si in ius vocacg 



Tabula V. de connubiij. 



1. Vxor fartcatione iuncSa viro tn facra & bona viri tranf- 

 iti, ^,' i .s diucrrendi non habctc. 1. Vxoc pir coemptioncnj 

 marito canqu,'m filia ex affc , fi finc libcns & intellaius uece- 

 daciquoti filibccos habca',cxa-quo curn illis luccediCo. ^.Quae 

 mulier cura fui ii risrfl"ct,vnum annuip apud vi;ummjinmo- 

 nij caufa fuir.ca.nifi trin. (^ium vfupacum iciicpto v.^ucapta 

 habccor. 4. Si muliet temttum bibit t ,pa:t.acum ptopinquis 

 flatjitcr: fcd adcltcra in fafto dcprclu nfaoccid-nd' lus & 

 pote't 'ttmmatitus hibcto. 5. Incccum Pontfices fuprcmo 

 fanciunto. 6. S virautmuliet altcr altcrinuntiummfic , di- 

 UOici.im efto, inuueies fiias fibi habcto , vi: riulieriadimico 

 eiicico ;u.- 7. Muiici poK ob;cum maritiintradccm mcrfes 

 noii n bito ; fi nuptcr t,vaccam immolato. S. Muliercm, qu« 

 pra-rnin' mortuaeft, ni>n fcpcl;toneuevrico,antequampartuj 

 txcil'u5 fuit. Qui contrafaxit , fpcmanimantis cum gtaui,'^a 

 peieniifTf videbit ,t. 9. Vim irgcnux virgini infcrtc.aut cara 

 luafionc ia tuam fcntcnc;am traheic, caticto. ■ 



Tabula V I. dt homicidiis. 



I. Seiquis hominem Hbcrum fciens dolo malo mctcidu-? 

 cit particida eftot^fcu iroprudcns sedolomalo c ficproka- 

 pitc occifei & nacis eius cmJo concionc ar eccm fi bi cico z.K 

 menbrum ruperit m' um, epaiftc taiio e(ro. ProptCA osveie 

 ftadlum nuraroariaepanasc. nftituiatfonto. 



TabulaVII. de rerum adminiftratione. 



T. Via; lacitudoin porretSum oft" pedes: in trft,i£li'in fe- 

 dccim habeto.-Tiqui fep'm vtl mjCciijm ux-aaltcr.u rcgio- 

 ttcm cfFcderinc , terminum necxccduntc >i ..ut mmj'uin, 

 pedem vnum: li domum dnoijpcdcs relinquunc») : (i putcum: 

 pjfTum : Oliuaro a.tcm, auc ficum, nocempcacs abeicraneS 

 tegionc plantato. In casteri^ auicm arbnribns quiiiqcepe .es 

 fcruanto. Si rnagrumaltciusarlior imp-.- d-atvlq c .dqujn» 

 dccimpedes,a^crra al.iuscoertito. E "e vmbra arboris vici-* 

 noprxJin noccat , qiin kcim ner^cs alt-us ramosathoris cir- 

 curr.cidito. GlanJcra in alicnum fun-ium procidentein col- 

 ligrrcfis cfto. Si aqua pluuia iiocet , arcefto, i.Vfusaurho- 

 ricjs fundi bicnnium cfto: cstrracum feium omnium vfus 

 annus cftf^ j. Quod futic'r'tum eri' , eiu'. a:te na authoritas 

 ofto. 4. Vti patetfainiitas lcgaflit fuper peciniar turclsne rei 

 fua:, ita ius efto. ?. Cum rexum faciec mancipiumque , vci 

 lingua nuncupaflic, ica iusefto. «. Quiericeftatot librifenl- 

 ue fuerlt , fi graui cnminc damnecut, in d ftimoniumferiaiuti 

 improHUs inteftabilifque efto. 7. Int.ft itorum bcrcditare» 

 ptimo fuotum Ijiicdum velint nolintue, fuDio. His deiicicn- 



iibos 



