5 2 



8 Encyclop^dte Lib. XXVI. 



v!ti-a dodi.-antcm bonorum les^auerit : h.rres 

 leMtis quartam hsreditatis partcm poteft dc;va- 

 im^lixrcdi lia:rcdis qaartx- dctractio compctit. 



quart.-e detr.aftio 



nlfTatlus hasredis loco habetur : h^edis tamen appellationc 

 Eiiuatiu^ . cj^.vn.nmiflariui. 1:1. Omnes aftiones tam 



iioa contmetur hdeicomminaiiui. ^ v.^. ^n- r,.a\ 



excipienix- quin mferendx, in eum cui h.xred.tas eft rcfti_ 

 tu a^" ansfluntur. ... Reftitutio h.red.tatis in v,ta rosati 

 fa'la, non tam reftitutioeft, qu.mdonatio, vcl lucccffio. ix. 

 Vt"ile non dirertum dominium in commiirarmm con^crtur. 

 ' o. De lege 1ca.lctdta. 



T. Si teftator 

 ex omnibus 

 herc. t.Etiam 



;,. Fifco ctiam , ad quem ha:reduas perucnit, ; . 

 cumpetit. 4. I-egatar-io & tidc-iconimiflario.n quo aliis reluta 

 fimt.leoata vel fideico-mmiira, quarta; detraftio non compctit. 

 c Qunrx- h.incditatis computatur , qu.-u tuit cemporc mortis. 

 Id-oTu'.- poftca auai hrrcditace non augecav quatca. fi.Quod 

 bonis' poft mortem teftatoris decenlt , non minuit la.n-cdiia- 

 •tem,nee eius quartam. 7- R^i"'" <\'^^^ 'i-^^Te? lubcraxit.vcl ma- 

 la ride alieuaait , quartam non cetinet. 8. Rerumquas hx-vcs 

 ha:redit.arias elt: ncgauit , quartam non retinet. 9. Legitima 

 quamh.rres detraxit^in Trebellianicam.^ci nonimpiitatur. 10. 

 E.V fm^ulis lefjatis pro rata porrionis quartadctrahcnda. 1 1. 

 Emph)^ceulis hi-red. non computatur in auartam. 



Ex his ctiampatec, quomodo regulx finc digerend.v. 

 mirum citulifunt rcuocandi ad prx-cepta,&: regulx ti^ulisUib- 

 jicicnda;. 



mcnti adfcrt tyroni, imo Sc veterano, fme Intclllgennam, fiue 

 memonam fpedes. 



1 1. Oecommia lihrorum in Corpore iurJi ciuilis ejl 

 alia vniHerfaUs , aliaparticularii. 



Ni- 



C A 



V T 



V. 



Hac de rc placct fummatim adfcribere qur loachimui Uop- 

 peru4 lib. i.nd PrtWc^. dilVerit. Priino{inquit)de vniueriis,p6ft 

 de iingulis dicamus. Libri iurisciuilisomnes trium lunt om- 

 ninogcnerum: alij funt,quos ifagogicos liccbit appellarc,qui 

 quod rudem quandam,& inchoatam iuris delcriptionem con- 

 fticutioncm InlUtutiomirn noracn accepcrunt : alij ,quos pro- 

 prio nominc leg,tles, vt funt Pande^s. &c Cedex: alij denique, 

 quos emendacionum, quibus,qu6d mulca nouanc accmendant 

 de prioribus,Noucllarum nomen eft impofitum.Et eft quidem 

 hic librorum numcrus,non temere.ncc tortuic6,fed certaqua». 

 d-im rationcconlVicucus. Nam e maiori legum voluminc bre- 

 uiarium uliquod deccrpi, quod rudibus ad primam confovma- 

 tioncm,proue6lis ad memoviam fcruiat,ctiam Moleslata lcge 

 pi.cccpit. Librum aliquem cmendationum haberi,parcim iphus 

 na;urx humanx fragilitas luadct , (nam priores cogitationcs 

 adiuuantur pcv pofteviores) partira ipfariun rerum.quo quoti- 

 dic ii oftcrunt, varictas requirit:namqu.Y poltemcrgunt,nouo 

 indigent auxilio. Acquantumquidcm ad inft^tutiows Minzx., 

 cas hac moderatione delibauit .rc dcfumpfit Imperator cx Pan- 

 deftis, vt nec in qu.x-ftionum difficultates intret.nec in foren- 

 (iuni rerum fluAus fe immcrgat: fed propofitisprarcipuisiuris 

 capitibus fatis habcat, in nonnullis demonftrare,quaj vocabu- 

 lis luris ciuilis fubieifa fit figniticatio, quod quidcmproprium 

 elt pr.eexcrcitamencorum in nonnuUis, paucis oftcndere, qua: 

 fit nuda fimpldxque legisfententia,quod ad clemcntapcrtinet. 

 In'_ quibus eciam hoc diligenccr obferuatur , vt ne vnum cum 

 a!io mifceatur, nec cuiufque negotij a£tro , cum ipfa re con- 

 fundacur , fcd vniuerlus potiiis aftionum traiilatus , apetfonis 

 & rcbus,fcgregetur:quodquidemlouge diucrfunj eft in P»n- 

 dciiis. Nam in his, quoniam agitur, vt cum ipfarum legum 

 tradicionc { tum proprium eft plene cumulateque perfeiflat 

 artis) tum qua-ftionum varij nodi extricentur, tum vfus etiam 

 torenfis ratio implicccur: calis ordo cuftoditur,vt is non ad na- 

 tutalia iuris capica , pcrfcnarum , rerum , & adtionum : fed ad 

 vfuni raagis & curfum forenfcm, &: ipfarum acflionum feriem 

 accommodetur. Et ideo primoquidem loco traiftacurdc his, 

 qua; ad ingicftum iudiciorum pertinenc : fecundo, de ipfis iu- 

 diciis ciuilibus,pva;toviis,& criminalibus:certio,de prouocatio- 

 nibus, & aliis,qu.T; poll rem iudicrtam expediri folent. Atquc 

 hac quidcm etiam re contingit, vt quxin Ubris Inftitutionurn 

 propter nacur.rpropinquicatcm copulatafunt, ea in Pandciftis 

 propter iudiciorum, ad qu.-e rei:eruntur,diuerfitatem,longe la- 

 teque deiungantur. Codfx !ud'ni'tnei{i in plerifquc quidem o.^ 

 mnibus deficit a fumma illa Pandectai;uni & expleta, nihilcjiue, 

 requirente pertcftione , ledexfuperat tamen , Sc antecedit in 



0, 



m 



in 



iui 



dn 



^■/omodo hijlitiiiiofies , Digejta ., Co-^ex y 



TloHclLi.., & reliqciie appendtces poftnt 



7/tethodice digeri. 



Pr^CEPT A. 



^f^ Lrer moJiis ciirponendi Iiuifpiuclcnrian-i Ro- 

 «5tiJ uKinam fcquitin ; qiio ncmpe feiuacur oido ti- 

 tulorum in coxpoe Inris ciuilis cxprellus. 



Corpus iir.is ciuilis eft fyftema iuris ciuilis Ro- 

 iiianorum, m.tximam partem a luftiniano ex otnni 

 anciquirate luris Romani coUeilum. 



lus illud iliuiclicar in libios ifagogicos,princip.^- 

 les, & accelforios. 



Libri ifagagici funtquatuor liliri Infticutfonum, 

 qiti ad primam rudium informationem percinenc. 



Libri piincipalcs funclibri ['andcdarum feu Di- 



geftorum,8i Codicis,quibus tota ars boni & .'cqui ex nonnuliis. Nam perpetuus illc contcxtus rerum, &continuata 

 vetcrtrn lurifconfulcorum monumencis, & Confti- 

 luciou.bus Principum , plenc pcrfeftequc delcri- 

 bicur. 



Libii acceirorij funr,in quibus vetera iura emcn- 

 dantur, expUnancur, fupplencur. 



Suncque 



1. Authencic.T,feu Noucllx Conftitutiones lulti- 

 iiiani. 



2. Ediifla eiufdem. 

 ?. Conllitutiones aliquot luftiniani , luftini , & 



"fiberij ex libro luliani Antecellbris. 

 4. NoLiella; Lconis Imperacoris. 

 /. Coniiitimoncs Impcr.nori.-E lurisoricntalis. 



6. Confuetudnes feudorum. 



7. Confuetudines Fridcnci II. 



8. Excrauagantes. 



rolhtio 

 P.udij iiiii. 



ipcolugici. 



I. 



Libcr de pace Conftanci.-^. 



R E G V L j£. 



Qtum.tdmodum in Jludio theologico reijuiritur 



feries,quaextremaprimis,&mediavtrifquemirabiliter refpon- 

 dent in Digeftis, abeft qu dem a confcitutionibus principum, 

 nifi quod in ordine refcriptorum aprionbus principibus, ad 

 pofteriotes fiac progrc(rio:fcdhoc tamen eft,quodhabcnt exi- 

 mium , quod dereliiftam in 'veteri prudentia iuris publici de- 

 fcriptioncm, quxreligionum fanititate, & magilhatuum'au- 

 thotitatc continecur , nobis exhibeant , quodque nonnullas 

 Pandedarum rubricasfingulares, veluti de minoribus.de iudi- 

 ciis.de vfucapionibus, & alias fimiles in plures traciatus ac ti- 

 tulos minutacim diftribuant& ditfundant. Et iia quidcm Hop- 

 perus de aconomi.i & methodo Inftitutionum,Digeftorum,& 

 Codicis ftntit. Vbinon el"l pr.rcereundum Sacurnij confiliumj 

 in omnibus arcibus & faculcatibu; primo tradendas effe Infii- 

 tutiones, hoc eft,prima principia; illifque fccundo loco adiun- 

 gendas P;i»;i<(!?»<,id eft plenacommentaria. Sed iarn iu fpecie 

 traiiajnus oe?onQmiam Covporis luftinianei. 



III. InfiitHtiemm lujliniam hac eft methodus. 



Tria funt fumma capita quatuor lihrorura Inftitutionum 

 dc iufticia & iure,de diuilione iuris,& de fubiecftis iuris. 



De iullicia & iuve elt /;M./ii.i. 



Dc diuifione iuris eft /■(>.!. deiurenacurali, gentium, & ci- 

 uili. 



Subieda iutis funt pcr(ons,res,& aftioneSje quibus hx ia- 



;methodHi locorum communiufn,& lihrorum Biblicorum: terperfonas de rebus excrcentur. 



ita injludio luris retjuiritur methodm locorum comrnu- 

 mam , & lihprum cjui conElhmmt Corpus iuris ci- 

 feila. * 



Vtraquc Ifta m-thodus vtrobiquc eft neceflaria. Nam loci 

 communes vt in omnibus difcipllnis , ica in duabus hifce fa- 

 cultatibus auguftis, Tlieologia, inquam, & lurifprudentia,me- 

 Hiori.un firmant. Deindc vc crconomia librorumBiblicorum, 

 'm fjuoque hbrorum in Coipore luris ciuillsplurimum adiu- 



Pcrfonarum diuifio eli prirna & fccunda. Illa eft iuris gcn. 

 tium,ha;c iuris ciuilis. 



Prima diuifio cft,;qu6d homines funt liberi aut ferui./:V. j. 



Libcri fuat vel nati, qui dicuntur ingenui, <;/.4. vel exiuft^ 

 fcruitutc manumilfi, /•//.5.6.7. 



Secundapcvfonarumdiuifio eft, quod homines funt fui vel 

 alicni iuris. 



Horaines alieni iuris funt Ln poteftate(Iomlnorum,/»/.8.vel 

 patcntum, ///.9. 



Poceftas parentum actjuiritur nuptiis, tit.zo, vcl adoptioni- 



bijs, tit , 



