5 50 Encydopsedice Lib. X X VII. 



aementuro/udor,rputum;& deniquc accidentia, 



Pulfus C(t i.a lobore facultatis, vehemens , lan- 

 guidus.vel mediocris.i, ab mftrumenro , id efl , ar- 

 terii,durus,raollis,vel mediocris. 5. i tempore mo- 

 tus,celer , taidus , vel mediociis. 4. a dimenfione, 

 niagnus,paruas,velmediocris. j.a proportione feu 

 rhythmo,xqu.ilis ,.iuc iniqualis.6.ab ordine , ordi- 



calorcm auflum,pulfus velocior folito rcdditur ; mctu panius 

 cfficitur tiiHitia languidus, iiacundia velox. Itcm pulfus dor. 

 mientis niinot &taidiorcfl cjuim vigilantis. l'ropteica ciim 

 ptimum .xgcr a fomnoexcitaiur , pulfus a Mcdico '.obfcuiari 

 n6dcbet:c]uia tum pulfus ex paruo nt magnus.ei t.-irdo vclox. 

 Hx'c itaquc omnia diligenier prscognofccda funt piius,cjuam 

 cx pulfu mdicium (ctiiMtrtufjue hrachii irterin eft attmgendn. 

 Noniiunqua m.accidit,aut proptcr bradiium conltn£tLim, aut 

 proptet vulnus aliquando in artcria vniu^ brachij acccptum. 



patus vel inordinatus, &hic deficiens aut intermitr, yj pulGtio fnxm^enccfuhWh.yVehemetis ]>ulfw jit» fmuLtnn: 



tens. 



Rcfpiratio cft i.a materia,caUda,fngrda,vel tepi- 

 ^a.z.3motu,tarda,celeris,vel mcdia.^.a quiete , fre- 

 qucns rara, vel mediociis. 4. a thor. cis dilaiatione 

 vel CQnttadl:ione,magna,parua,vcl media. 



\n vrina fpedantur ilta quatuor;color,confifl;en- 

 tia feu hypolUhs,qunntitas tic contenta. 



In excrementis attenduntur itidem quatuoncon- 

 fifl:entia,color,odor,& tempus. 



Infudore fpedanturquaniitas & qualitas:in fpu- 

 ;o,fubftantia,color,& modus. 



Accidcntia,vndc fumuntur (I"na,funt varia:puta 

 color f^ciei,oculorum,& aliaruilpartium ; niaculx 

 oeuloi-um,digitorLim, & alia id genus. 



Signamm 



(luufioapud 

 Mcdifos. 



R E G V J- ^. 



I. SlmorHm diuijio apud Aiedlcos hii illnjlnt- 

 tur regulii,. 



Sphygmice 

 d^lmcmut 



I. 'ZtjH(iuUio{ e(l ari fi^norum medicoTum. Efl autcmgcne- 



ralisjvel fpecialis. Semeioticageneralis clt ars lignorum mc- 

 dicorum in gcncre.Scmeioticafpccialis ell ars iignorjmlalii- 

 btiumjUifal^brium , vcl neutrorum. Qu3:diu'.fio fumitur a(i- 

 gn.ito , quodpcr figni cognotcitur. lliud vero ligratum eft 

 corpotisconlHtutio,& qu.-B in cacoulfitutioiic tueniunt.Con- 

 ilitutio autem triplci ilt:fana,xgra, &neutra. Proinde omnia 

 fignaautfalubtia.aut infalubvia,aut neutia erunt. ^alubria au- 

 tem , qux fanam : infdubnit., (\ux morbidam;»i!ttf»-a , qua: me- 

 diam conlUrunonem corponlque conditioncm oflenjunt 8c 

 pianifeflant. Dciodc omnis eorpotis conllitutio vcl prxfens 

 ctt, vel fututa.vcl prsterita.Qjiaarc ligna omnia triplica crunt. 

 Ji^yjD^iys , quibus prElcntem conflitutinncm intclligimus: 

 «s©yvii<!i>(9!',quibus fututum corporis Itatum , &caquxp6lt 

 futura funt pra5cognofcimus .• ifitfciti^ni^c^ , quibus prastcrita, 

 piaEcipimus& comracmor.imus. Signorum di.i£noJticorum (jy 

 frognoJlicsrS maximus plancquc nccctfaiius in Medccina vfus 

 e(i : (ommemoratiuorum non ucm. t. Si^na quidxm tcmtumfi- 

 gnct funt , quidam fign» fimnl ^ caufi. Hic itaqac ajn«Ao><Ki), 

 concurrircum cviuna-ny.r[.y Si'gmtf>rindpalt.tir>fnm:s opertet ob- 

 feru^e.Hon itaque ncgligenda fcint ligna minui principalia. 

 ^.Ciem plurafi^nit conci4rrut!t ,i7tiueta-nK>i eji certicr. Magnojau- 

 tcm hic opus crt iudicio,vtex illafyndtome tluc coniundlione 

 (ignorum aliquid folide concladamus.Non cnim exlignis di- 

 ui(Is,tedconiun£lisoportet eliccrc conclulionem. 5. Signa ne- 

 eeJfiria,qtiAvccantur ■nx.tni^a, conficiunc demonjirationem , qus. 

 tlb Arfiotele appeUatur ■nKfinniihti , ex^.figms necejfnrio ccn- 

 cludens. His opponunturTO hk^tu, qua; Galenus nomine gc- 

 nciis appcllat (n)«H<«. Ha;c lignafunt vcritlmilia : qm probe 

 difcctncrc opportct a necetrariis. Reliqusdiijitiones,iiiprxee- 

 ptis propotitaB nihil habent ditKcultatis, 



I I. Sphynnice,id efi,ars diuinandiex pulfu,hiipriZ- 



cipue cotitinetttr regulu. 



i.Medici potifftmttm obferUiint figna a pulfu ^ vrina. Nam 

 vitalis facultatis robur omnium optime cognofcitur cx pulfa- 

 tioncartcria; adcarpumicaenim pattc cuni homo lit excarnis 

 pulfationis ditfercntia mclius cognolcuur;& »gri iltapattcm 

 facilius,quam aliam quamuis.tcrunt a McJico conttecVaii.V- 

 rinara quod attinct,illa cft fccundaeconcoftionis.qua: fit in hc- 

 patc,excrementum,& idco coftionis aut ciuditatis quatuot hu- 

 morum fidelis e)f niintixi. Ex vnrits petunturceriiorafi^nadta- 

 gnoJlica;apulfu certiora pro«ni^fiica.\\l\s moibi fpccies,caufa,S: 

 tcmpus digi>otcitut:his pra;uidemus, fitne mpriturus argcr , an 

 conualitutus.Rm-fu'; pattium naturaliumafFt(flus,& quotquo. 

 funiin g'.-ncrc vcnofo,cx vrinisvcriiis deprchenduntur ; vita- 

 lium vero.fcu fpititalium paitium .iffccTius, artcria: pulfationc. 

 i.Pulfns nontantitmrebu^ contra nattira,vt morbo i^' fymptom.t- 

 te.fedetittm re Im natuntlibu, ^ non-naturaUbm miitatur : na- 

 iuraUbui , vt litats, fexu,temperamentc;non-naturaLibtu,vt anni 

 confiitut;one,ahmento,exercitatione,perturbatio»ibus. Viri cnim 

 velocior cftpulfusquimmulicris.iuuenilquam fcnis , biliofi 

 fjuam pituitoli,x-ltate quim hyemc.Exetcitio quoquc pcopter 



robore languidus eJifobeLes faeu tatit imbeciUn.. 6. Dftrus pulju. 

 eft a refrigerntione immodicd-.autficcdmoUu indicat arterit. hu 

 miditate.-j.Vidfm magnu^,ceier,^ creb.r caLorem magnum indi- 

 eat:paruus,dehilis,^ tariius contia.%. /T^quaits pulfta eji natu- 

 ralu:iusiqi<.ilv,graue maluni indica\^.FuifM defeiens extrcrntm 

 facHliatu c.ifum fignificat : intermttens, que quiefcit dtHttm,eo 

 periculofior efi. Et ira quidcm te habec Spliygm cc gcner.ilis: 

 fpccialcm vidc in H)*i;icina& Thcrapcutca.Vtramq; omni- 

 um accutatillime poit Galenum ttadidit Sttu hius. 



III. Dittinatio M.edicoru7n ex rejfiratione fit >«.V- 

 ta hui reiaiias. - ■ • ' ■ 



1. Rejpimt eff pulfut ajfinis. ^lnaloga fiquidcmeft diaflolc 

 infpiratioiii.fyltole expir jtioni, i. Kefpiraio cji optn facultatii 

 animaiisipulfaiio , vitults. 3, int.ruailo Vniui refpirationis cor 

 quinQuies pulf.tt.^. Refpiratio moder.ita ol^cndit bonam tcmpc- 

 iiznv.fi^equens i^/'.i>'«<Jinfljmm<itioncm,doloiera,&opprctIio- 

 ncm paitium tpiiabilium : magna , qusque it longis intirualiis, 

 dclirium aut meIaiicboliaiTi:^/j««^<i,itf»2<j«? i,Jluofa ^ fumida, 

 valde crt ivi^cAy. forat ; aT..a,intromagna,t{^ moiLn vicina ;_/;- 

 militcr for.is m:igna,jy intfo parua.\.Vt inomni morbo,fyAfti'tim 

 acutoftbtre iptr.irc,pcrpetuo b^mim eji,itamale !piiare,malum; 

 eoifue peius,ijUo difficiiior ejl refpiratio. Ad fummaniiRcfpiratio 

 a:qualis,ptopoc;ionata,&ordinataeft bonum tignumiin a;qua- 

 lis,impioportioiiata,& inordiuata fcciis, 



V I. Vro/copia,feti Vromantia,efi dittinatio ttrtifi- 

 cialts e.v vrinajuxta hoi regulas. 



\.Vt excrementa aluifrimam, it.i vrina fecundam eoncoSio- 

 »em manifefioprodii.\'ioyieic3.3.((i:&us hcpatis, vcnarum, rc^» 

 num,& vcficx facillmonegotio ex ratiouali & arcificiali vri- 

 nx infpeiftionc cognotcuntur.i,/» vrina,vilro exceptd,tres re- 

 giones oportet dijlinguerc,j'ummam,mediam, 0>imam. Ima pti- 

 miitnedia,mcdia;,fumma recti.rregi')nis affcftuspofitnmum 

 declatantur. 3. /» vrina tonfiderantur color , confijlentia , odor, 

 quantitas,^ contentn.Colons diff^rcntia; funt fexialbus , palli- 

 dus,rufus,flauus,tubct,nigcr. Qjaorummutatio contingit mul- 

 tis modis^ncmpc a cibo,potu,tcxu,£etat'.,lomno & vigilia,ex- 

 ercitio & quicte.CoK/;/Zfn/(«,feu hypoffafi.^jclt ciatra , mcdio- 

 cris,tenuis.O</or cft fuauisvel grauis.Ex quantitate vtina cft 

 multa vcl pauca. Ccntenta funi lupctiora , vt torona & bulla; 

 media,vt corpufcuia fiiarfa in vrir,a:vel infrriorA,vt fcdimf ta, 

 4. Vrina fanorum I en,'liti*enda esi,qus: fit cSLtcrarum re^nla. Qns 

 illi fimiliorcs cruiu,mcliotcsiqua; dilTimdioics , dctcriores lu- 

 dicantur.Ea vcio debet habtic m^diocrem c6fiftcntia,& citti- 

 num colotem.Quodiraquc PlutarchuspraTcipicbat dcpulu.dc 

 vrina quoquc dic; potclt,vt quifque dum lanuscll,tuam vrinS 

 diligcnccr infpiciat,cx quafacilius cognofcat,fiquando igro- 

 tct, quantum ab ilbus mediocritatc tccctfcrit.5 Vrinadebct re. 

 fpondere,pioportione certa,Atati,temperamento, jexui , (y viHut 

 >'/j;/e»/.Nam pucri& fcnis vrina variati& huius,proptcr natu» 

 ta: & caloiis iinbecillitatcm,vrinactl crudj,tenuis,& alba : bi- 

 liofi coloiatioreft vrina quim pituitofi , viriquam mulicris: ' 

 pituitoli veto craliior cft quam bilioti , mulicris quam viti, , 

 pucri quam iuucnis. 6. (><»* .s/t;» cruditatis cfV nuntia.&fa- 

 cultitis concoftcicis imbccillitatcm indicat :/i;?//<V»,mancam 

 adhuc concoftionem , fcd minus tamen quam alba, fignificat; 

 rufa (y-fi»ua,pedcA:im concoiSioncm & corporis totius fa- 

 nitatcmpollicctur : rtibr.T,nor3t calidamiccoiis intemperiem, 

 iram & ebullitioncmfanguinis^ni^i-ijindicat fanguincmatuti, 

 & in flauam vcl nigram bilem tranfmutari j.Vriua crujja oftc- 

 dit cxcclfum humoris in vcntriculoiinteftinis, & iccoic:/<:n«i/ 

 innati caloris imbecillitatem,fiigiditatcni dominanicm, &ic- 

 cotls, renuiti, & vaforum vrinariorum obftruftioncm indicat: 

 mediocris,:it^n\t i:ucr3.C\2m corporis.8-t'rtB« copiofa,feu mitlta, 

 indicat vfuin ciborum liquidorum , ingurgitatiotKm potiis, 

 otium &c /'»r»«,indicat cibos f.cciores,poiiis paucitatcm,txer. 

 citium,& fimilia.j.ffinayirrji/a^cruditatisinfignis aut puticdi- 

 nis cft indcx.ic.S/ vrina fedimentumhabeat ftiffenfiim, argult 

 infirmam natutam;»«ifjadliuc magisdcbitcm.Si materiafcdi- 

 mcnti fubflltat in mcdio, cft aigumcncum caloris impotcntis; 

 impotcmioris, fi in fublimi. Scmper cnira conrenta infcriora 

 mcliora funt fublimioribus.ii.C?-/7/7^OTfw/!/OTy(««'yi»'<'«'> J«* 

 lotiopermifcen/UT,viorhum prsdunt.lt^i v.g.carunculi docent te- 

 ncs cxulcctatos ;fubfidcnics arcna; fubclTc calculum indicant; 

 n albx.in vetica:fi rubrx,in icnibus, 



V. Scittomanti», 



