554 Encyclop^dte Lib. XX VII. 



0m(^ CC. 

 poncndo li 



bus a 



jiinu- 



perx, ^ - . - 



J milanbus, vr Pingucdinc,Adipc,Ccrcbro Lepons, 

 I Medull.i, OlTcDcntc, Coagulo,La(fbe,&eius par- 

 tibus,Sanguine„Tunica intcriia vcntriculi, Vn- 

 ' rriiihus capVarum, afinorum, Cornu ctrui^Vnicor- 

 Inis, Giutino Tauri, Senefta Scrpentis. 



^Steicor^ Canum CBubulo 



4, Animaliam ,' FcUe Luporum, S Caprino 



eycrenientis. I Vrina Puerorum. ^ CCoJumbino^ 



' '^Sorde, Pills Sudore Saliua Lana Succida, 



«• .Ceu ejcrcmentis, vt Ouis, Cera, Laiftc. 

 ■^ f Marinif, vt Salibus & eius partibus, Adarce,Spon- 



I gia, Alcyonio, Nitio,Arphalto. 

 6. Terrcis | 'TtrrA multifHd. 

 corpo- < Laf.dibit^ : vt pumice, lafpide, Iudaico,Smaragdo, 

 ribus I Pyrite, Sapliyro, Gagatc, Hxmatite. 



I M:tiiUicis\vt SaIlhus,Nitris fofTitiis.Auripigmen- 

 1 to, Sandracha, Sulplmre, Cadmia,Litargyro,Clial- 

 Lciti, Auro, Aigento, &c. & liorum partibus. 



Horum omniumfingulorumque vircs, vitiumqi gradus^quan^ 

 tumfieri queat,mcdico cognofccnda: funt & obferuandx: ob- 

 f^ruatis iis , qua: limplicium vircs augent minuiintque ; qualia 

 fiint regio,tellus,cultuta,& fitus loci rbi proueniunt,itemtem- 

 pus coileilionis,*: itas,tandcm prrpaiatio. Nani locus & re- 

 g'o calidi, {icca, calidiora.acrioraque fcmpcr producit. Deindc 

 pianta: plantarumquc partes meliores lumputantur,cumfucco 

 maturo probequc concoc^o turgc.itcs funr.Vcrunialio tcmpo- 

 re iplx plant,-c,alio fiotcs,a!io fcminapertcfla finir. Lt alia ra- 

 tio in plantis adliuc virentibus,alia in (iccis aridifijue cll Prx- 

 tf rca plurimum potcllpra^paratio mcdicamenti. 



XIII. Tres fnnt caiifi compoJttiom< rnedicarnento- 

 rum ; puta morhorHrn , itemcjue canfarnm & frnptoma- 

 tum diiicrftm ; ipfa pars affe&a <tgriqiie riatura t^ con- 

 fitntio,deniqiie medicamcnti ftmplicis defeUui. 



Me^ieamentuMum componere , cll: plura nmplicia in vnam 

 aliquam formam rcducere,gratia fanitatis reftitucndxautcon- 

 fcruandre, nimirum vt inftrmnenta idonea liabcamus , ad id 

 pr.\;(]:andum , quod indicatio rcquirit. Omnium autf m maxi- 

 ^c ncccffaria componendi caufa eft morherum iiiuerjitin,ncm 

 taufatunt & fymptomatum vrgentiuni. Nam quilibct afFeftus 

 pro lua natura remedium indicat:limpleT affedhis , rerr.cdium 

 fonplcx, fimplici facultate prajditum: compofitus aiFcftus,re- 

 medium corapofitum , aut natura, aut arre tale. Complicantur 

 primum morbi,qui diucrfa, aut contrariacxigunt rtrnedia.xit/ 



tibus^ diflolucntibufque nccertario corroborantia , Sc adftrin- 

 gcntia mifcenda erunt. ^lu.irto conformatio partis qux niedi- 

 camcnti formam, modumque vtcndiprxfcribit, componendo- 

 rum medicamentorum occahonem aliquam prafbet. Propter 

 formam cnim idoncam multamifccntur. Dcindc propter caui- 

 tatcs & mcatus partis afFeclx, addimus, qux perpatentes vias 

 ducuntur;vt fi malum in caua hepatis paitcpurgantiajfi in gib- 

 ba,diurctica hepaticis mifcemus. Pojhemo, cim pars acuti fen- 

 fus validis rcracdiis tcntanda non fit,ne vires dolore difToluaii- 

 tur,aut partes in confenfum trahantur ; remedia congruentia 

 crunt contemperanda, & fi acria fint v.ilidaque, mifcenda, qua; 

 acrimoniamobtundunt , & partis robur confirmant. Qui vero 

 efl partis afFecl.r ratio, cadem ipflus xgri. In <t^ro autem con- 

 fldcrantur potiflimum a:tas,fcxus,confuetudo,vit.x genus,tem- 

 pcramcntum, natuia: proprietasiqua: omniamedicamentorum 

 compolltloncm intcrdum variant. Tertia catifa cempof.tionii eft 

 in i(fis niedicamemis , quod nullum tale fimplex rcpcriatur, 

 qualc cupimus,& necctfuas exigit. Non reperitur potifrimum, 

 vcl ob miniis idon-ara fubfl^antiam , vel noli dcbitam qualita- 

 teni, vcl iion iullaui quantitatem, vcl minus conuenientem a- 

 gcndi mod'jm. His addunt duas alias ncccrtitates, formam vi- 

 delicet , atque medicamenta mKvjcii'^^- Et friijio qufflcm fub» 

 ftantia medicamcnti variam pcrniixrionem rcquirit. Nam li- 

 quidis ficca mifcemus,ne diffluant ; & ficcis liquida, vtfacilius 

 penctrent: crallis vifcidifque , attenuantia, & incidentia:afpera 

 lcuigaraus,& vifcidis mif'ceiTius.Mcdicamenta,<]ua; facilc coni,- 

 putrcfcunt, & corrurapuntur, faccaro,mellc,aceto,aut /imilibus 

 confctuantibus, condiuntur. Deinde rationequalitatismedica- 

 menta dcbiliora, aut ignauiora,vehcmcntioris,aut acrioris pcr- 

 niixtione intenduntur & excitantur: vt medicamcnta primo 

 gradu calida , pcrmixtis calidis fecundo, aut tertio gradu. Vis 

 purgans pilularum intenditur additis granisaliquotdiagridij. 

 £ contrario validiora intenfioraque raedicamenta,permixtionc 

 medicamcnti,vel contrarir qualitatis, vel eiufdem,fcddebilio- 

 ris,contemperantur. Nam remiflura rcraittit intcnfum, & in- 

 tcnfumintendit remiflum. Ad cundeminodum,vbipurgantium 

 violentia metuitur, validioribus ignaua interdummifcentur, 

 Aliquando violentia purgantium contempcratur contrariis. 

 Vt enim quorunivis incraflamateria hsret,acriorisextenuan- 

 tis pcrraixtione exftiraulantur : ita acriora & vchementiora, 

 craflloris vifcidionfque perraixtione contempcrantur. Pra:te- 

 rca quod malignaqualitateprsditum efl,benignioris permix- 

 tionc obtunditur, aut contrariis contemperatur, aut mitigatur. 

 Quod fi med camcntum fuperuacanea,non neceflariaqualitate 

 fit pc.xditum,vt fifolahumeftatio intentioni noflrx necefraria 

 fit,&: dctur mcdicamentum fngidum humidum;rum debita per- 

 mixtione calidi humidi frigiditatem illam fuperuacaneam tem- 

 in vna parte, vt vlcus cum inflammatione , obftruftio iecoris pcrabimus,&intentioninoftia: fatisficieraus, Ad ha:c fapor,o- 



eum iritcmpcne c.ilida: -vel in diuerfis , vt hydrops cum febre, 



calida iecoris afFcdio cum calculo. Deinde aliudinterdum 



morbus ind:cat, aliud raorbi caufaivt febris & a pituica putrc- 



fcente, & ab obflruftionc vifceris. Similiicr aliudmorbus, a- 



liudfymptoraa vrgcns, vtinajmmatio inprincipio cum vchc- 



mcnte dolore. Prxterca,qux a diuerfis,aut contratiis, oriuntur 



caufis, diuerfa, aut contraria,exigunt remedia. Cumigitur na- 



tura nou progignat fimplicia, qm- omnibus his indicationibus 



fatisfaciant, & figillatim vnumquemqueafFeclum, afFedufque 



caufam, depellant: necefFe erit medico, cx pluribus diuersa, aut 



contraria, facultate pra:ditis, idoneuramedicamcntum compo- 



ncrc. Seciinla ipfa pars affeda , sgrique natura & conftitutio 



componendoium medicamcntoruraoccafionem prx"bent.Con- 



fidcrantur vero in parte .7^fi?.«quinque i.dignitas, aiffionifquc 



neceflitas. i.fitus,conne\i6quc. ^.tcmpcramentum.^. confor- 



matio. 5.fent"us. 'Nxn friniitm ventrlculo,iecore,aut alia prin- 



cipe parte laborante , nunquam vti oportet folis rclaxantibus, 



ne tobur vifceris difFoluatur^fcd adftringentia mifcenda funt, 



aut qu.v facultatc tiibffantix corroborant. Robur enim partls 



principis fcrapcr tuendiiin cft fimilibus appropriatis, licet afFc- 



clus contraria exigat. Deinie vis medicamenti ad partcm in 



protundo, aut remoto loco fitam,non facile deducitur,nifi ad- 



mixto aliquo , quod tenuitate.aut peculiari proprietate eo pe- 



^ictrct , ajt quafi vehiculuni fit : alioqui in magno itincre,ma- 



gnoque intQvuillo,de virtutis robore.multuraperit. Ita fran- 



S.-ntibus calculum, permifcent,cantharides;tnedicamcntis car- 



diacis buglofFum, crocum; cephalicis, betonicam &c. Sub fitu 



continetur connexio paitis cum aliis. Ita ad confenfum ven- 



triculi cum corde , aut cerebro , a valide refrigerantibus tem- 



pc^araus , & mcdicamentis flomachicls adraifcemus , qua: pe- 



cuiiari proptieta^c illas partes refpiciunt. fnterea cum a- 



. (flione parns concuriit temperamentum a quo primum a. 



<rtio. Tcmpcramentum autein confctuatione femper indi- 



get. Iginir vbi cimi tcmperamento morbus pugnat , vt fi cere- 



brum cryfipclate laboret, non fohim vehementioribus indiget, 



Jedetum qua; partis tempcraraentum,& tobu: tuentur,&con- 



{pru^nt , ptxcipue fipars pcinceps fit.Eadein ratio pfl, vbi cuta- 



dor, vel color iniucundus afluniptioncm mcdicamenti.impcdit. 

 Prpinde mcdicamentorum infuauitas vino autatomatibus corn 

 rigitur: pro odoria iucunditate aqua rofarum additur: coloris 

 vcro caiifa, vnguentis cerufFa mifcctur,vt albefcant;pi!uIx,boli, 

 & clcftu.^liafoliis auri intcguntur. T-rtil proptcr quantitatem 

 noa dcbitara intcrdum compofitio eft neceflaria, fcd rarius, & 

 potiffimiim , vbi iufta mcdicaraenti ncceflarij quainitas deficit:' 

 qui defeftus alio fimplici, eiufdem qualitatis,fuppleri debet:ve- 

 lutil, fi opiis duabus drachmis agarici, 3 ij dcficiant,fupplebi- 

 tur addita quantitatc proportionataalterius phlegraagogi, vt 

 tuihlih.^liian}! modus agendi mcdicamentorum,vbiintentioni 

 noflrx nori fatisfacit , coropofitionis occafioncm prxbct. I.n- 

 tcntio onim eft,vt uunc cito nunc tatde agat : nunc facile pe- 

 netret,nunc fubfIftat,autnondefcendat. Quorumomnium ra- 

 tione aliquid plcrumque mifcetur. Quinta compofitionis cau- 

 fa eft , vt formam eam confequantur, qu.T: maxime ex vfu nobis 

 futura eft. Forma autemmultiplex vtilitas. Namnonfolum 

 alij hac, alij illaformaraagisdeleftantur: fed etiam aliceatque 

 alia: forma:, aliisatquealiisafFeftibus, partibufque afFeilis, & 

 operationibus,magis accpmmodatjefunt. Pilulx enimmagis a 

 capite,potioncs a ventriflulo,vicinifque partibus trahunt. Pro- 

 ptcr formam a.varia rnitcemus : Vtpropter formam emplaftri, 

 puluerlbus ceram,o!eura, refinam; propter eledVuarij forraam, 

 fpccicbus fyrupos admiliremus. Cum forma coniungi pote- 

 runt medicamentaconferuantia. Pc/r^^wia^compofitionis fco- 

 pus eftjVt medicamenta OT>Ai;kf ijroe femper in promptu habea- 

 mus:qiialiafunt theriaca, diacatholicon, acetum fcilliticum,'& 

 fimilia, qux variis vfibus feiuiunt,& intciuioni noftrx promp te 

 fatisfaciunt. 



XIV. De Modo vompoftioni^ wedicamtntornm 

 fint hx reguliz. 



1 . In compofitione msdicamtntorum ■vna pars frinripalis efi 

 radix ^ dormcilium curationis , qu£per (imilitudinem bafis dici- 

 tur. Vt cium in xdificio baiis eft, cui totum aedificiuni fuper- 



flcuicur: 



Mo « w 

 poi iiii 

 mt :«• I 

 me). 



