Medicina^Sed.L Cap. VIL 559 



.tatnrtt vfi^ue tcimiviifVusritionc.vtin mocbisacutis ; nimin 

 rooibisplcnfqui; (i tamum exhibcr^mus, quantura vircsind- 

 nuant, diftralierctur nacurja concoiftione matetia: motbili- 

 c«,5: pugna cum niotbo,& caufis rootbifici-tjfimolquc augcte- 

 tur morbus Sc csufx mo^biHc^, nmiirum humorum ccudiras, 

 plc;hora,6acoch7mia, &c6 magiscopia alimcntorum Jillra- 

 neretur,quA acutior clt morbus . & humonbusconcoqucndis 

 raatisiacumbit , Cnequo magis morborcfiftit , autmaiot cft 

 pugnanarutaiJ: morbi. Qijarc in i-gris viiTlus fotmara indi- 

 eant pro con(tuuti»ne & modo morbi, ijm conliitutio intel- 

 ligendaeft fccundilm difpodtionem quoad fymptomata , & 

 ptoui mocbus tatdius aut velocius mouetur cura magnis fym- 

 j,tomatibus,an acutus,pciacutus,aut chronicus : nam quo acu- 

 tior raorbus cft , cclcnufuc mouctur, fymptomau magis vi- 

 gcnt, eo tenuiori durta vtendum.criti quo minus acutus ,e6 

 pleniori,vt natura dmturnx obcundi concodtiooi fufficiat , & 

 non plane fuccumbat ; cdm cnim in peracutis cito futurus fit 

 Tigor.&fymptomata vchemcntilVime vrgcantjvt rcccflc fit ia 

 pugna aut natarain fuccumbcrc , aut motbum , laborandum 

 erit.vtdum natuta cantam vim patitur,plcniori viftu a pugna 

 nullo modo diftrahatur , fcd omnibus viribus rcnftat, & cod- 

 conftioni materi.-c moibific.t incumbat. 



Ptoindc in motbit extrcme acutis,qui intra quartntn diem 

 iudicautur.cxafle tenuiiruiius viftus rcquiritut ; in fimplicitet 

 pcracutis,qui iotra 7.dc&aunt,(impliciter tenuiflimus : in ex- 

 quifitcacutis , qui intra. i+.fxaSetcnuisiin (impliciter acutis 

 qui intra.io .lut.ir.terminantur , fimplicitcr tcniiis vidtus : in 

 morbischronicis pro longitudine,pleniotvi(fb]S ratio conuc- 

 nir,tribucdofcmperaliquid,non foium itat» ^ tempcr^mcn- 

 to.fedctiam confuetudini,tcmpoii anui, regioni& limilibus. 

 Nam notma viflus in a-gris eft ftatus motbi , quo teinporc 

 graiuflima fymptomata fruiunt , & error maiimus in vidus 

 latione committitur : igitur in viclus ratione conltituenda 

 femper oculosad ftarum duigctc oportet , & coniiccre , an 

 cum tali victusforma vires a;griad fummum vigorem pcr- 

 durarequeanr.an priusdefioiaiu^vciLitim tenuiorcm viftum 

 corrigamus,atque iti vnum occulum ad vircs , alterum ad 

 moibum dirigere , vt vtriufquc vi pcfpeda , eam viftus for- 

 mam conftituamus , qua: viics c6nfeiuet , & motbum non 

 augeat. 



Vcrum inhlsoportet nonfolumvircsptxrcntcs confidera- 



re,& potidimum vitales cx pulfu , fed etiam immincntes liue 



faturas et tempcramcntoia;tate,confuetudinc,inedia: facili aut 



difficili toleratia,fanguiDis tenuitate & paucitate & fimilibus: 



namztas puetilis.habitu; rarus^laxus^teperatura calida, fan- 



guinis £enuitas,& paucitas,confuetudo multi alimcn' i.plcnius 



quim pto morbi ratione coueniat.prxbcre cogunt:acccdit his 



immodica euacuatio,vigiIx imorfusotificij vcmticuli,lunbtici 



8c fimilia.quz vircs vchemctci dilToluunt.igitur cum proptet 



ca,qui vires dcbilitat & er foluunt dub:tamui,an Jcgct ad fta~ 



tum cum tjli viftu pcrdurarequeatabca rcccdamus admagis 



plcnam vittiis formam,ciam vitium prima fit dignuas & fco' 



pusin vi6lusratin-,viriumdefeftuioccurrcre. Debilicas lu- 



tcm virium duplicitcr accidit:vno ob viiium opprc(Iioncm,ob 



morbi aut fymptomatum vchementiamiaiio ob dilTolutionem 



fubftantii virium csTtilisalimeQtidefeftu.Si dcbilitasvitium 



oridtur ptoptcr opprefrioncm ob morbi aut fymptomatum vc- 



hementiam,& hamotum cruditateiTi,copiam,&c.viiftu5 plenior 



concedeodus non eft. fcd potiustenuior:fin obdcfeftum fub. 



ftantiaivirium , ei vtilis , alimenti defeftu, riftus augen- 



dus etit. 



mndi- Conitatautem fubftantiacorpotis noftri immcdiatettipli- 



^li- ei fubftantia, fpirituofa,nirairum, carnofa, & folida, quarum 



cfi- fingulsEper fii fimiliareftiurationS infmuant:igitur vbi vir- 



''' tus.incipit deficete cx dcfcitu fpirttuum.quod confcrrim acci- 



"'■ dcrc folct,fui tcfcctionem indicat per refpirationem,tranfpi- 



rationcm,& per cum,quicx fanguinc tranfmittitur , vapotcm: 



fed vt vapor vtilis ttanfmittatu',iefc£tio fieti debet pcrali- 



mcntum fpitituofum ,id eft , tenue.acreum, humidum,qualia 



funt liquida reficientia;vt viDHm,iura reficiencia cum aqua ci- 



namomi & limilibus : fi ratione fubftantias folidx virtus defi- 



ciat,vc m phtificisiindicantcuftodiam pcr nutrimentum foli- 



duni,Tt carocaponis,vituli,C3ncrorum,morfuli cx pincis, pi- 



ftaceis,amy^dalis & fimilibus:fin lationc carnofE fubflantix, 



pcrnutrimcrtum , quod in medio humldotum & folidotum 



eorpotum cft, pro mndoaffedtus , & prout moibus magis mi- 



nufuevtgcat, celcriufque moucatut. Nam in viftuigrotum 



conftitucndo confcrendarfunt virescum morbo, & obfcruan- 



dum , vcram moibus an vlres magis vrgcant , vt ei quod 



maiimc vrgcat , ptimum occutramus , alteio non nc- 



gkifto. 



Vitium dcfcftusalimentum indicat , & qu6 debiliores ex 

 dcfeftu boni alimenti , c6 magis vrgent , fiue maiorem rcfc- 

 ftionem tequirunt ; morbus quidera alimencum non indi- 

 cat , fcd patuus id permittit, quod vires prarlcribunt, magnus 

 ptohibec , &c eo magis , qu6 magis vtget,& vehcmcntius Cx- 

 vic ; quare in igris virrute mazimc vigentc rb virium diifo- 

 lutioncm,fcd morbo non vrgcntc.confeftim plcnior vifitus ta- 



-Mji 



'iiin vi* 

 '"iisgTis 

 •w; Ijtio- 

 'f .ium 

 -, cum 



tioconucnit,qu6 vircs dcficicntes refici qufant:contra vittute 

 non vrgciuc , moibo veh^mcnnirime vrgciuc , vt in ciquifitc 

 pciacutis,vi<ftu4 ciaiflc iciiui(limus:at iicc morbo , nccvutu- 

 tc vfgeotc,vt fi morbus paruu» (it,& vircs valida; , mcdia vi- 

 <flus tocm.ismoibo & virmtc mcdiocritcr vigcnic.vidtusfim- 

 plicitcr tcnuis : morbo-m<:du.criter vrgcnte , vinutt- non »t- 

 goBtc^Tiiftus exquifitc tciiuis : norbo vchcmcnciilimc vigcn- 

 te,viitutc pauiuium, vidus (iniplicitct tenuidimus : eadcm iD 

 cx'tcrisratio. Scd inhis omnibus dcclinaic ciponet potius ad 

 cxccflum quam Jefcdam , quia virium eft prscipua dignitas, 

 &a'gti dcfciflum grauiuf fcrunt , potiifimum in piincipio & 

 augmcnto.Stattsautcmmotbia Gil.ttipliciter fumitut : Pti- 

 mo w librh C>i//«7;;,quoad coiici.dtiones , nam in ftatu vigct 

 concodio.quotcmpoic pocifrinum fiunt crifc» , in principio 

 omniactudiora tunt : [)cindc lilire Je motborum umporibui , 

 quoaddilpofitioncmafFciflus , vc quando inflammatio diftin- 

 guituriocundum mjguitudinis incremcntum : Tcniorcm. in 

 l.Aphor,<\aoiA (ymptomata,& fymptomatum fiuitiam. 



Vcium ftjtus fi lumjtur pro matcrix moibifica: conco- 

 ftione , quia nullum ccrtum dcfinitum tcmpus hjbct, ob 

 matcri.t diacrfitatem & vitium inaiqualitattm , ac varium 

 motum in moibis,,ib eo non potctit fumi mcnfura vi<ftus:ca- 

 dcm tatioclt fi (latus pro cnfi (umatur:Nec ciiam 3 ftatu,quo- 

 ad cf^cdus di("pofitionem (umi potciit viiftus formj:Nam dif- 

 pofi io pcr Ig imllum prx-bct iud'cium, nifi quatcnus adtioncs 

 la:d4titclinquitur igitur quod viiftus norma fumcnda potdi- 

 milm fitftatu ,quoadfymptomatum faruiciam , quo tcmporc 

 maiime fiuitmorbus i & id prohiber , quod vires iniiDuant: 

 circa piiiicipia cnim & finciii,teftc Hipp. & Gal omnia imbe- 

 cillior.i funt icirca ftatum lyRipromatamaxime vigcnr, quo 

 vcro tempore maxima vis moibi cft , viftu cenuiffimo vccn- 

 dumcric ; verum cuin llatiiquoad fymptoma vtile critcon- 

 iungcrc confidetationem concoftionum , & dilpofitionum 

 morbi , vt faifta ci omnibus collatione faciliijs ccrtiiifque 

 qucamus debitam viftus formara pr.-efccibcre. 



Status autcra quoad lymptomatum fiuitiam accidit non 

 folum , quando vigcnt concoftiones , fed ctiam in ptincipio, 

 quando nutcria ciuda & copiofaelt,ac prifcrtim in progrcf- 

 fu morbi , quando incipit eoncoiftio : Nam vt Hipf.l b.i.Epiii. 

 /?(?.). moibotum triplcx cft racio , qucad fymptomat- : qni. 

 dam ftatim vigent,id cfl , cum graufTimis fymptomatibus in- 

 cipiunt, quideinde paulo poft incipiente eoncoiftionf mi- 

 nuunt'jr,quod accidit in pleuriti-x & pcripncumi nia , &p'f- 

 rifquc inflimmationibus ncruofatum pafcii5,ii' fc-Sribus non. 

 nullis tert:anis,&c.ob fummam matcria: copiam , ciuilitatcm, 

 craffiticm , atrimoniam, &<. n iniriom rbi,qtia: 'ncipiente 

 concoiflione paul6poftmitefcunt:veluti ir. plcurifdc & peri- 

 pncumoma dolotcsfci.fim definunt,vbi fputa3pparere,& .•>li. 

 quidcffatu dignumexpurgare cccperint : necaliaeft caufa , 

 quod mors in principio acceflitmum inr rdum accidat , vt te- 

 ftaturC^j/.j.ft^ Crifibm eap^.iaotsvzio in dctenori partepa- 

 ti-xyfimi cucnice folec. 



Dcindc alijmorbi concra lcniter incipiunr , paulatim au- 

 gentur , auc fub,ac in crifi manme «igenc, < imirum qL'.orum 

 matcria ad vnam criticam cicrccioncnijrcfcruatur , vc plcr.t- 

 que fcbtes continija: : vnde quo rcmpoteconiplfniutconco- 

 ftioncs , maiiine vigefit fymptcmata, ci'm ob mattria:putre' 

 dinem,tumob maiimumcctcamen nacurxcum morbo. 



Tcrtio aliqui morbi mediam BaniiaTi liabenc,lcnicct inci- 

 piunc, augc;Kur,vt vbi ad vigotem fympiomata dcuencrint , 

 turfusancc ctifinpaulatim fcfc rcmi'tunc iquod cucnirccon- 

 fueuit in morbis , vbi mali humorcs cum boois comroixti 

 funt , ci commotione humoium:nam in ptogtrfTu farpe vi 

 moibi coHcitacis humoribus vchemenciflima fymptomata 

 oriuntur.qiir circa cufin fedantur ant mitigantur 



Ciimauccmaurhorc. Hipp. Aphor.i. lib. i. cenuifTimo viiftu 

 Ttendura fcmper fit co ccmpore , qu''' moibi mjxima vis eft, 

 igitur in morbisq'jicum vcbcracntifnmi,s fyn piomacikusin- 

 cipiuncqua: foftca fcfercn',ittunt,vi(ftus (t tim iiiitio tenuif- 

 fimus efTedcb^t, & rcraiffi» fymptomatibus lonnihil augcn- 

 dus, vt vircsreficiantur, & concodtiomclitisproccdat ;coi tra 

 in morbis, quorum maccria ad vnam eriticam cxcretiontm 

 refcru3tur,aut qlii ciica erifin mrciimc fcuiunt nam in pcinci- 

 piisaletc •onucnic.in.autcircaltacum parciiis mulco.At quan- 

 do in pJogrciru faruir morlnis, & ciici ctifinfyraptomatacfrc 

 nonnihil rcmittunt,in princii ioplcniu': : inpr grciTu^ubi fa;- 

 viunt fympiomaca,tcnuifiimc : ciicactifin,ma:dio modo a;gii 

 alendi funt. 



$ecund6,quantitas alimenti invidtus ratioiicfarpe fumitur 

 pro forma viiftus,fiuc eSicacia alimcntimaiori auc minoriad 

 nutriendum;propi'icpro copia Tiaiuri vel iviinori alimenti cu- 

 iufcunquc foima:non raio pro fortra Tiflus & copia. 



Notma auccm quantitatis proprie dift.i; elt virium robur, 

 in fanis abfolutc;!n iccr'', prout pcrmitcic aut piohibccmot- 

 bus & motbifica caufa : fcmpcr enim in fams , quo virtus to. 

 buftior,&vi£ calorisnatiui maior, non foliim plenior viiftus, 

 fcdctiam maiot ciborumcopiaeihibcndaciir. 



,<Eftiroatur TJtium robur cx arcatc , rempcramento , habitu 



«OlfOtil 



Aquo (lltU 

 fuincnda lit 

 viAus (ot^ 

 ma. 



Ttiplcx ra- 



tiQ moiho- 



ruin qiioad 



fyinpto- 



nuta. 



I. M<>rb( cij 



xr-uifljinii 



fympiuma- 



tlbusinci- 



pience» <jui 



fcniim i.it- 



nuuntui. 



i.Morbi 

 quib. fyiii. 

 pc muta 

 paulatim 

 augcnruc - 

 ad ci ifin 

 vfnue. 



} .Morbi 

 i)..ib.ryin- 

 pcomaca fe- 

 fe ccmiittc 

 antcctifin, 



tn (ingulit 

 hDiummro- 



burum quo. 

 nioifo VI. 

 dutinft.rui 

 dcbcAC. 



De quanti- 



tiite ali. 

 mend. 



Norma 



<]uantita- 



ci>. 



Votle eo- 



