562 Encyclop^dte Lib. XXVII. 



C A P V T VIII. 



\ prophjUBica. Gdcnicorum. 



Prtecepta. 



(CSJ5R0PHYLACTICA efl: doctrin.i , qu;i ranicas in 

 !^ii moibos prona eri?i:ur. Vfitaie dicimr Medici- 

 neutroium. 



Eius parccs dux runt ; fnnitatis niminm fledlen- 

 tis emendatrix,&retrorum dia;ta corredrix. 



Sanitatis nimium fledentis emendacrix eft vcl 

 crafibs,vel conformacionis. 



• Craiis nimiuiti flidic , vel cum aliqua tancum 

 membra crafi fledunc , vel cum pariter omnia, (Jue 

 toium corpus. Ibi potifllmum func partes publica: 

 ' ac principes, vc capuc , vcncticulus, cor, pulmo, ie- 

 cur, lien, tell:cs,vtcrus. 



Confotmacio nimium fledit ad nimis raros vcl 

 denlos corpore. 



Piophyladlica corriqens crrorcs diarrac inpri- 

 mis efl: circa cibum & potum , aerem , &: cxercita- 

 tipnem. 



Error circa cibum eft replecio vd inedia : circa 

 potum.crnpula. 



Error circa aercm corrigitur proph) laclica qua- 

 tuor tempornmjid eft,vetis,iilatis, aucumui,&; hie- 

 mis ; aeris peftilentis. 



brror circa exercitationem efl laflltudo vcl ina- 

 nitiocorporis ex labote. 



R E G V L yE. 



CiiJ! i'uo- I, Crafis nimlum fleElens fleSlit ad calidton vel fri- 

 nunium gidum \ cr vtrttm(jue hmmdttm , veljtccttm : idqne ra- 

 Scair, figfjg pftrtium principum, & totint corporis. 



Sanitas fleftens plurimum differt A fanitate nimis fleiflcn- 

 te.Nam illa efl: in ftatu natur.r ; hxc nonniliil ab ifto Itature- 

 ccdit. VtroLMOue tamcn hoc eft commune , quod fleditur ad 

 calidum vcl ftigidum ; Sc quidem ad calidum humidura vel 

 ficcum , itemque ad frigidum liumidum vel ficcum. Itaque 

 oportet ire pcr fingulas partesprincipcs ,&: corrigere crafin 

 ccrebri , cordis &c. nimis fleftentcm ad calidum Iiumidum 

 vel ficcum , & ad frigidum humidum vel (iccum. Corredio 

 fit fecundum fex res non-natura!es. Quam doftrinam breui- 

 rer &eleganter traftauit Timotkfits Br-phns in fn^ H:gieinii : 

 \ quo te amandare iubet compendij noftri ratio. Ca.'terum Pro- 

 phylaftica hic fumitur "xT iiojclui , fiue ftridle. Nam lace eft 

 prophyiaftJca alia faiiotum,alia .-cgrorum. 



Conforma- j j_ Conformatio niwium RcElens eodem corrimur 

 modo^vt crafis nin.imn fleElcns. 



fledcns. 



Nimirum & hic oportet percurrcre fex res non-naturales, 

 & indicare quomodo rari & denfi corporc fe debeant gerere, 

 (i conformjtio nimium deflciHat. 



Conrtflto 111. CorreEiio di£t£ inprimis occupatur circA repletio- 

 nem, inediam,crapHlam,re£lificationem aeriiy 



laJJitHdmem , & inanitionern. 



^epltth efl: vniucrfalis, vel particularis. Illa eft totius cor- 

 poris; hic, partium publicarum, vt capitis , thoracis, ventris. 

 IneUiaen communis,vcI planc fmgularis. O/j/'»/.!» eftfpecics 

 <)U3:dam repleiionis , coniunfta cum dolore capitis, Stcorpo- 

 tis lairicurlinc. Reciificatut aeris fpcftat aerem quaiitatibus 

 elemcntanbus teniperatum vel intempctatum , aut vencna- 

 tum i atque hit cft prophylaclica peftis. LaJJititdo , feu defati- 

 ^mo , elt ambulantium , equitancium , nauit,antium,Ioquen- 

 tium &r. I,>amti9, ex labore, eft leuior , velgrauior. Signa & 

 cuta lingulorum occurrunt apud Brigthum d.l. & hinc inde 

 xn Mcdicmapra(fticaRulandi,quamvide infra. 



C A P V T IX. 



Therapeutica traditur. 



PRu?ECEPTA. 



Edia acgrorum prdpria funt in Thetapcuticii 

 & Chiiurgica, 



Thernpeucica eft doftrina de fanitace reftfruen- 

 dd.Dicitttr alias medicina curatrix. 



Eius parces funt cres: PachologiajSemeologia,& 

 Ancipathologia. 



Pathologia,liue Nofblogia^eft do(2:rina de tribift 

 rcbus pi£tcr natur.im iVti funt caufa morbifica, 

 morbu„& fyrnptoma. 



Caafa morbilica eft externa feumanifefta ,& in- 

 terna feu occulta •, & ha:c pr<'ECcdens,vcI continens. 



Morbus cft conftitutio corporis viuentis , prxtet 

 naturara , quae per fe primo adiones notabiliter 

 la,'dir. 



Eius difFerentix fpedlantur in genere , & in 

 fpecie. 



Symptomataeft affedus corporis viuentispraeter 

 naruram,niorbum inftar vmbrx confequens. 



Semeioiogia (nempc cherapeucica^eft ars infala- 

 brium fignorum. 



Signa infalubria funt,quaE partem affedlam,mor- 

 bi caiifam,fpcciem eucntum demonftrant. 



Signa ifta func •actQayvcoiJLovtx.a. , wc\ a-iuiiS^pivovTce. 

 Illa funt «r/st^/var/KrtjhjEc tircsyvc^^f.ci. 



Signa pachognomica funt , qu.-e perpetuo mor- 

 bum comitantur , ica vc cum eo incipiant & dcfi- 

 nanc. Itaqnefunt propria & infeparabilia morborum ac- 

 cidentia. 



Signa 3-ujjiSfivov7a,Ci\.\e affidentin, funt, qus non 

 fcmper , neque necelTario , fed vrplurimum morbis 

 accidunt. Ita/^ue fitnt commnnta & feparabilia mprbo' 

 ritm accideniia. 



Signa di.agnoftica partem affedam, morbum , & 

 caufam morbificnmdemonftrant: prognofticadura- 

 tionem ^ cuentum morbi pr^nuntianr. 



Signa prognoftica func peprica, vel chrifima. 



Signa pcptica funr,qu2 breuitatem aut longitu- 

 dinem morbi demonftrant. 



Signa chrifima funt,quas morbi euentum& con- 

 fequentia oftendunc. 



Antipathologia eft do(ftrina de curatione morbi 

 & fymptomacis, quae fic per adicdtionem & fubcra- 

 dlioncm. 



Eftque prophylaftica dixcetica vel pharmaceu- 

 tica. 



Prophylactca hoc loco docet rationem pr.xfer- 

 uandi corpus xgrum ,dum morbi in ficri fimr. 



DisBcecica hoc loco praefcribit dixcam jegrorum. 



Pharmaceucica craJic pharmaca cuilibec motbo 

 fymptomaci conuenientia; caquepra:feruantia,pur- 

 gantia, vel refocillantia ///^w vide pauloante cap.8. 

 hanc paulo pofl in Medicink praEiica Rulandi. 



R 



E G V L .^. 



I. Tterapeutica late esl medicina , fanltatis curatrix : j.),, 

 . flnile efl eapars therapeutice, quA dicitur tic.i 



anttpathologica. 



Tria pra;cipue funt muuera mcdicina:,conferuare , prxfer- 

 uare , curarc. Itaquc & trcs funt partes mcdicina; operatricis 

 confcruatrix, pr£lcruatrix,& curatrix. lUa Higieina,ifta Pio- 

 phylaftica , hxc Therapeutica dicitur. MeduinK, conferuatrix 

 in eodem Itatu fanitatem tuetur ac conferuat , aut parua mi- 

 iiufque fenfibllia vitia cprrigit. Eius fcopi tres funt. i. laiubri 

 diaeta rcftituere , quod acorporis fubftantia diffoluitur. 1. ex- 



crementa 



