578 Encyclop^di^ Lib. XXVIl. 



^iautafEn;j;potuifl'cnt? fani punftum iUud circuh ambien- 

 tis centiumeic.vtia-aacenu-a.cni iiue meamm coelorumlo- 

 cumoccJnauit. q .od li folis niHaxum domuutioncmciue , 

 qjim iplun vtx ca^teris nieiallaium corporibus in aurum 

 liaberc cx.ll m .s.allcguc vel.s,& iDde huius tigura: fignifica- 

 tioiiem adaurumdciorquetccogiteb , cadcm cgo rationc , & 

 mcliore adhuc.candem aJ icrram apphcaho. Quid cnun ell, 

 qoodapud PcrUs barbarajcremonia bos fiontc m ieoninam 

 tac.em conformata cx antro cornibus artcptus ad lactificiuin 

 adduccbacur ! q.iippc cum Taurus terrenum animal fic,ter- 

 rc & iiiteris potelbtibus damnacum , foii tamen ab eagente 

 «Jedicatus vimeamollenderc vidcbatur , qaam fol iii voiuer- 

 tira tercam excrcct. Quod autcm citrjhcbatur ex antro , de- 

 liccfcere vim eius in tcrra; vif^cribus in.<.icabat,quam vt euo- 

 carcnt & fiugem feracuaticonlaletent,id lau'ihcij genus in- 

 ftitiicrunt : ba:c 1 ycrius. videii vti tcrra:mc!iusquam auro 

 hcc folis maihemancum lignum conucn at ; eadem cli: dc iu- 

 na ciulque figno (\ rat.o. cur eniin aigcnto potiiis qtlim 

 aqus , «0, ncfcio quem , imr.gmarium intliixum atcribucic- 

 tur ? Anne luna; in aquam & aqueaomnia dominum ab vl- 

 lo ignotatur ? certe xltus maris, quo ccrfs quotidie horis in- 

 flatur , tuigefcit , extollitur,certis aliisdcfliiit, fubfidet.depri- 

 initur , Umaris influxus vircs dcmonftrat a>- pottitacem ; vti 

 caccros,certudin:s, ofttcas&aqmtica aiia omnia , qua; cum 

 lunacrefcenteaugentur, cum dcficicnte imminuuntur , pia:- 

 te-rcamus. Atque ha'c de figuris nnminibufque iis , quibus ve- 

 teres niitcriam hi.iiisraedicina: Ca^hoiici nuncup.irunt , di- 

 xilF.- fiifficiat, prodcns ir.dclecT:or finedubio manifcftam co- 

 "noacnt veritatem. 



A P V 



T XIII. 



■Ad obiection;s aduerf.riorum nunc r.-fpondend^mi cflr. 

 Qultuor , inqumnt , humano corpori infuut quibtatcs , qux 

 eKfmcntis uumero prpprictate relpondent , ..tqui vnaqus- 

 que earum pavticulares fuas habet dcptauationcs , rcliqiiis 

 inbuj e diamctro contrarias , ergo tot.dcm ad minimuni 

 rneiicinx rcquiruntur , vt vnaqua;quc qualitas fuo cou- 

 trario pollit la.iati. Qj^ibus cgo (tarclpordco , tcje uon ne- 

 gare , diuctfis morbis dmcrfas ciiam medicinas , pro cuius- 

 qjcmoibi quali;atc , adhibcndas cilc : fed illis eaflcm vno 

 aliqnu vniuerfali mcdicin.i: gcncre , iicet plures fint acdi- 

 uctfc , acuendas , &~dc cfFcctibus fuis cerciorcs reddcndas 

 clle contendcrc : quod t\ Si. hoc impoflibile cife cxiftimant, 

 eiucant fibi ne erroneam dc curatione per contraria opi- 

 nioncm nunis pertinaciier tueantui^, neque cnim mcntem 

 G-iIeni a'K Hippocratis , cirm dc hac.curandi niechodo'dif- 

 1 utant,affcquuntur : nam licct illa pet contrarfa corandi ra- 

 tio bona, vtilis, vf ique rcccpta fit , non tamcn fcmpcr & vbi- 

 qje ncccirafio > vtiputant , tcquititur ;fufficitimpl'citencn- 

 naiiquam , idcft, eo modo medicinam motbo cotrariam 

 cffe.quo diei nox , poluioni pnuatio , bonum malo ,vicium. 

 quc vittuti aduerlatur : vti Antonius Poffeuinus , Socicta- 

 tis Icfj Theologus , docliirimelibro 14. Scleifta: Biblioche- 

 cx , ca;'. 8. tractatu de raedicinaannotauit, Plurima illud ct- 

 iam mcdicinacura cu.icuantium gcn'ra , ne d:cam plera- 

 que , ciarc tcftantur , qua; liumorcin peccanrcm non fuo 

 .contrario cotrigunt , fed multo vtilius cxtrahant , eipel- 

 lunt , euacuanc , & in nihilum pl.ine retoluunr. In illoriim 

 timnerofaiit phlcbotomix , fcarificationcs, cautcria, bala- 

 t)i,pc(Ii, £y;(«33H-,!^m , ctnbrochx dropaces,errh'na phcar- 

 mica , apophlegmatifmi , & treccnta hu.us gcncris alia. 

 vbi non d= calido auc frigido humido aut ficco , fibi mti- 

 too opponcndis , fcd de quouis corrupto humore extuiban- 

 do qu3:ilio eft : fiue is mclancholicus, fiue biliofus, fiue fan- 

 guincus , phlgmaticufuc nominctur. Tacco dc iis qux fe- 

 ccetam habcnt in le occuliaraque mcdendi vi.m, qux non vi 

 calidi aut frigidi , humidiau: licci operancur , fed cx virtute 

 fpccifica intcr abditas retum caufas conocand.i. Cuius rci 

 cxeiTifila 'milie , fi vfus cffet , in medium proferre polTem. 

 Quo:iiam vcro poit Galcn. qui hafcc caufas abdicas in rerum 

 racuta exiftete conf-ITas e(t , lib. i. de feminc.17.de vfj pat- 

 tium fccundo de tempcramcntis,lib.i.de natur.ficnlt. lib. 11. 

 de fimpl.medicina-, vbi promific etiam feotfim fe librum ali- 

 quando confctiptjrum elfc de iis, q'ia: non clcmentali quali- 

 tate, Icd proprietate tocius fubftanMXMn nobis cjuidquam t£- 

 ncerent > quanqum alias ambiat medicamcntoruni virescum 

 DiifcTdcin vuljratas clementorum ficultatcs rcfunderc, 

 Ferneiius Ambianuscopiofe ad.nodum de his , duobus egre- 

 giisiuftilqijecoaicibustradauicadillum te, nc longlor.lim, 

 remi;tcndum cfTc exirtimo. h,,c tantum addam , viitute hxc 

 ficri,non materix talis,vt talis, fed fcima; cuiufdam fpecificr, 

 qux non pcr di.imctralem illam qualicatum conraria-um op- 

 pafitionem, fed pcr ineiplicibdcm <r«, ^ imTniie^y^ , mor- 

 bos morbornir.quc c.infas , inftar violentllTimi ignis , ohuia 

 omiiiacemeie& abfquc delcOiu confumcntis.dcpafcitdt. Sed 

 cur in gencrc negant, quod conceduntin fpccic .'hcpar lupi 

 i3uibufcur.qiiehej)a[ishumaniafFtaionibus& cx quacunquc 



caufa oriundis fympathiaaut fignaturayid eft, occulta vi, «lon 

 clcmentali qualitate mdilcri fatcntut iofnculura. toulis ccr- 

 vim eodcm modo .rcfiltit cardraas palfionibu-. ipulmQiiaria 

 althmati aduerlatur , curcum ha-c ira fieri ui oiganicii iiior- 

 bis contingat , in limili.inbus coacm modo non pofiic -aiun- 

 quid in dilTcntcrialapidem hasma-.item^ ludaicun , calauiina- 

 tcm, tetram Lcmniam, & Armcn.ani adhibcmus ? cuius qiii.- 

 dcm vfum ,vci Poircmnus ait, inuenK Democfit-us , cauiam 

 vero adhibei.di in iifdem non iDuenit. Nonquid posonia il- 

 la m.-ifcuia collis ipfancium alligata cpUepfiam abigit?qi.i, 

 -oblecto,qualitace: fi vt Galeno placuit , ficcitas in caula ctb, 

 cur idem non prxllantalia ,qua: mriore pra:dita func ficci- 

 tate ? Sed cur quxfo vencni mali vircs latius quam boni pate.- 

 rc txift-mant. ; nonne Arfeuicum , autipigmencum, Itibiuni, 

 lamcs vipcnnajXqucfrigidam accalidam , humidam ac fic- 

 camcomplextoncminuadunt, deftruunt, enccan:,nonncfan- 

 guineos xcfiie ac mclaiicholicos , phlcgmacicos vci cholcn- 

 coscmori faciunc? curcrgo venenum aliqiiod bonum rcptri- 

 ri non pollcc, quod omncsaique huuioresad piiftinura fuiim 

 naturalemquc Itatum reduccre polVcc , vndc illos nialuni 

 illud vencnum liuc toxicum dccuibauit ? nonne panis.cmnes 

 omnino homines , cuiufcunque candcm cemperamenci auc 

 complexionis fint,laturar,vinum inebriat, fopor rccrcat , Vc- 

 -nus deledacJanne cibo racdicica infcrior ? annc eius adus 

 naturalcs &internicum icliquis hiimana: vicJC aitibiis non 

 funtconfercndi ? 



Cat.v t , XIV. 



Scdboni hom'nfs,vt medicins noftrxrnateriam , id efK 

 el.menta habcre nequcamus,ciim vbiquc inueniaiitur, tiraent, 

 atqui nos lis tantummodo qu« haberc poflumus, vti didum 

 e(t,& qu.i: vbiquc cmnibuspr.cfto funt, indigcmus,nonalium 

 igncra.non aliiipi aetem nifi qui tcri a & aqua occulcatur , de- 

 lidcramus, cui crgo aqua & rerra dceft, ille medicinx noftr.c 

 miccriafecarere poterit aflirmirc.Sed hicfcmpulus iis credo 

 esempcus cft, dc grauioribus videimus.Ficri amntnuUo mo- 

 dopoceft,vci pugnanciaintct fc, adcoque difcordia elemcnra, 

 tam Itriflis legibus inuiccm copulcnrur, vti vnum quid inie- 

 parabile & homogcneuin efficiauc. Atqui cgo expctientia il.- 

 iud,tcrum magiftra ,non ficri tantum pofl^c^fcd aiflu fiei de- 

 monftrabo & illam c.\ elcmcntis compofitam in incotruptibi- 

 km naturam , qua >s<na> Rauifius libro oftauo theatri phi- 

 lofophici nominat nuiic quidem rationibus & exemplis , fcd 

 breui te ipla omnibus videndam exhibebo. Intet ca omnia 

 qiix fub luna func , aurum tancummi^do , argencum , & ter- 

 cium aliuii anonymum inueniuncur,q'i.T; ignis violentiam in- 

 tafta effugcrc valeantac fuperare. Illa fola funt quse inflar- 

 Salaraandrascx ignc vitam & pcrfectionem fuam nancifcun- 

 tur;reliqu3 orania icHctiscineribustantum,in fumumabcunt, 

 .&5labuntui : vnde tantum auto , argento, & tertix illitnate- 

 ri.T: priuilcgium ? vnde illa fola in igne intafta m.inet , alia 

 omnia combaruntur ? ficmit.is iila fix!taf.]ue non aliunde efV, 

 quam ab ipfis clementis , qux in produd^oae eorum (oli na- 

 tura: cognitaproporcione ita inter fe coicrunt & confufafunc 

 vt omnes eoium panes liomogeneas & infcp.irabiles fece-, 

 rint:cum vcto lerraipfa ( depura loquor ) fuaptc natura in- 

 combultibilis fit, & elementa teliquain compoficionc fupra- 

 diclorum ita tetra: confnfa ac copulaca fint , vt indefeparari 

 nonvalcant : inJe fic, vt neque tota,nequep.irtes corum ali- ' 

 qui cembjiantur : non enim quaJitates tantummodo elc- 

 meMotum,fcd ipfa ctiam elcmenta ^du & realiter in metal- 

 lis infuiit,ci quibus immedlate fiue in prima inftantia genc- 

 rantut animalium eorum niore , qtia: fine femine fotu duo- 

 rum elemcntotum .agcntium,ignis fcilicet atque aeris,ex paf- 

 fiuisaliis duobus , .iqua nirairum & tcrra enafcunrur. efJque 

 illis pio mareriaproximafiue adiacente ( iz^&^n^ffaiiAi no- 

 niinant ) ea , qux aliis rcbus omnibus ex traduce oriun- 

 dii prima ell,'fiue remota ; vti expericntia mihi poft euidcn- 

 tem racionisperluaUonemdcmonftrauit:hera vti elcmeta hic 

 omnia in qumtum aliquod coierunt,vnuraque homogeneum 

 effcfta funt ? nonnc illud eft, quod prinio de gcnerationc ca- 

 pitc lcxto aic i^riftoccles^contrariasqualitaces nunquam,fed 

 quahcaciimfubiecla , id eft , ckmentacoire & io fc inuicem 

 iranfniurar<;& fccundo dc generatione capicc fecundo , tum 

 qiiarti Mcteorum capite ptimo , vbi^duo aftiua , duo pafllua 

 cfle oibis priroordia definiuit^adiuaveto pafliuis incorpora- 

 ri,& ab iifdcm ob mixtionem per minima retineri polfe, quis 

 obfecro,vn(]uam fipiensdubitauit .' quod fi hoc in te metal- 

 lica accidit, quid efl cur minijs in medicina etiam fieri poflit? 

 an illa fola e rcruin nataraexcludcnda eft?an in exiliumextrj 

 rcrum vniuetfitatcm dcportanda .'cur medicin.-i; Medicidcro- 

 gamus?cur rcbus omnibus facimus inferiorcm .'fane demon- 

 (hatura eft,clementa in fe comtnigrare muicem, vode ex eo- 

 riim tcmperamcnro qualitas aliqua quinta emergit omnium, 

 in fc elemenforum vites continens & quilitatcs. 



Ca p V r 



