^Medicin^ Sed.JI. Cap. V.&c §79 



■G A p V T XV. 



Natuf.i: temperamentum & dofira , qna in clem«ntoriim 

 cotnmixtionibu5 vtirar,foIi Dco , l|<intihufciuc co^nitam c(- 

 (e , Sc z nuHo honiinum intelligi polli. affiiiiiabunt. ncqucco 

 inficiaiihinc ;nfcrrnt,ni.llam iguui ii>iu)rata hac propor^ionc 

 elemrntctum pcrmixrion<m tcniardam cllc ; quo.l nullius 

 fiugis noilri conatus futuri iin; ; ouam cgo illorum confc- 

 ijucntiam nullam cfle oftcndamJJ in cnimcliac (i dicercnt, 

 proptcrea e maris ac focmina; coniunclione nullam fobolem 

 gigni polfe, quod amborum fperliiatum dofcs ac froporrio- 

 nes tgnorentur i ciim natura ipfa cmuigcntuim venaium ac 

 vaforum iaCulatoriorum mdita vi tantum focminis ex huma- 

 nocorpore exccrnat , quantum ad cnibryonis formdtioncm 

 de(idcr>itur.Aut li quis nc^et idcircb fpOni;i.im aqua impicri 

 ab aliquo nofttiim non polfc , quod qtiantum aqux ad illam 

 iinplendam necedariuiTi (ic, ignorcmus.-cuai vel tcmcre mie- 

 fta in pcrfliientem fpongia, i'lam eanJcin qua'iritatcm, Cuius 

 ipCicapax c(l non amplius minu'uc,atttihat ; habct enim co- 

 dcm modo fe rcmedij "oftri vniuer^alis c. nipoiitio , quo illa 

 aquE ac fpon::;ia: (imilitudo a nobis alltgata: nrn plui tetra 

 humorisaccipit , quam vt cius pori impleantur , (iqui'' rel' 

 qnum eft , id a natura '.elpiiitur.&ipf.im tcrram diiuuijinlhir 

 fopcrnatat, nifi vbi poft coagulatam ptiinam iflam aquei hu- 

 moris qnaiititatem,terra noua turliis indiget irtorationc. Kcs 

 ad triarioi rediic, vltimum antagoniftarumargumentum ( eli- 

 fis ahi^i^cftdifroluendumii^ludautem talc ab ii!is,vetitatis hu- 

 ius ptopugnacuiis inftar arietis adinouetur. Graduum ignis 

 ad hanc comp.ifitionem faciundam obferuatio aut imp'->(libi- 

 lis.aut adeo difEciiis faltcm eft,vc ncmo ad iliorum co^^^nitio- 

 nem vnquam potucrit pfruenirc, tiim etiam ignis noltcr.tan- 

 lum abeit vri nutritiuus aut viuificatiuus lit ( quod tamcn ia 

 opcrc ifto defideratut ) vti omnia dcftttiat potius & occidar. 

 Atqui vtrumque falfum eft ; nam rcs ipfa ignem noftrum non 

 fphim nutritiuum , fed & facillimunTilTe dcmonflr.^.bit Ignis 

 niaiinim quo ad hanc medicinam opus cft,non eft alius quam' 

 aer calidus ; qui vaporariis lllis fornacibus in hypocauftis no- 

 ftris cxcitatur, qui multo igT-cintcofus, paruo temi(rus,nu;lo 

 ctiam nullus cuadit. adiefto ligno augetur . fubtrafto minui- 

 tur , aperta tantiim fer.eftta vcl oftiolo refrigeratui , qu.r hjc 

 cbfccrfl Lmpofllbilltas , quas omnino difficukas cft ! .invere 

 deftru<ft:iuus,an viuificatiuushic calor (ir.tibi cogitandum re- 

 Jinquo : cgo fane nemincra adhuc hyp^c^ufti c.ilore ambQ.^ 

 ftum vnquam andij , aifi fotfan fornactm ( qus ipfius culpa 

 aut negligentia eft j temeTecontteiftir!t;fcd'ca!orem natura- 

 lem ext rnis ftigoribusemortuum , ifto vcuixiiTc , in rae ipfo 

 & allis pturimis expcrtus faminam quac in igiic vis dcllrudli- 

 na latitat, illaab intetftiteaere inter ignem calcf3cienrem,& 

 rem calefacicndam ilitctpofito emendatur , natuia: exemplo, 

 <fax atirem inter folcm ac terram intcrcfle voluit,ne iUa qua: 

 « tctta nafcuntur,folis taftu combureientur : pro compcrto 

 iHud etiam a viris grauifnmls habro , iilo caloris genere ex 

 gallinorumouis pullos cxclufos fuiffe , non feciis ac fi g.il- 

 lina ipfa incubaflct ; vndc nutritiua vis acris tepidi mani- 

 fcltatur. 



Capvt XVI. 



Supereft ■vti ibfoliito libello noftro,qao vetitatem facilita- 

 temque medicinx vniuerfilis oftendimus.matcriamque eiuf- 

 dcm demonftrauimas , pauca qu.vdam dc vfa ciufdcm fub- 

 iungimus : dicimus ergocaniem omnibus medicinis quxin- 

 tra huroanum'c6rpus fumuntur ac pro qualitate cuiufque 

 noibi adhibentur , non vlia re mutata corainifccndam , ica vt 

 itlanon pattis integrantis alicuius, fcd ftnnenti quodammo- 

 «olocum obtineat. Cafum demus,te;r<peramenti euciafia de- 

 fiSeietutin c6rdc,fi propcer, frigiis fit,doronicuiTi adhibetur. 

 n cafor in vicio fuerit , cuntJcm cxpuguac caphura : fin turbi- 

 ousacmelanchoiicnsvapor , buglofTum, bczoar, meliframque 

 pottigimus , in frigidis paffionibus huius vifccris-acciimiiia- 

 nius ele(ftuaria diamargariton , calida , diambrs , diamofci , 

 contciSlionem Alkcrmes , trochifcos de lino .nlocs , & his fi- 

 Diilii, in calidis veio Zulapia cx fucco buglofTi , endiuia;,po- 

 niorum, condita ex conferuis anthos , tofaruin nymphxa:,''y- 

 ropesdebifantiis , oxyfaccaro, dcque acredine Cytriorum,in 

 iisquarex ficcitate oriuntur , gclatinam cxpedibus vitulinis, 

 h(E3inis,fuilI(s, cuni pauco accto & momcnto fantaiorum ru- 

 Dtorum, aut gummi tragacanihi :vt & fyrupos c Perftcorum 

 Horibus, fucco cndiua: &c.ordina;nus in cardiacis paflioni- 

 busflatulentisgalangam , angelicam , hyfopum, maior.5num, 

 oecoiftum carminariuum , & cx talicc vincctoxici,tormcntil- 

 la: etiam & fcorzoner.r vfitato more pr.-cCcribimus. Qufjd fi 

 •nedicina hajc vniuerfalis , quemadmodum tam diucrfrs re- 

 Dus commifceri dcbcat ,quismc intettogct,dicam : humore 

 aliquo quialioquin medicinam eam qua vti volumns,ingtedi- 

 tut diluendam , & ira mcdicins illi cum morbo pugnanti 

 comraifceodam efTc : neque icfett cr nuo humore morbus 



oriundus (itjdummodo mcdicfua particularis cui hic vni- 

 uct(alisa<iniifccnda c(t,illi diicfta oppolitionc a<iucrfttur. 



c a'p V T , xyii. 



Hcpar calore pcccat vc plurimum.fnEpc ctiamfiigotc.iiunc 

 ficcitas , illum luimor lupcrfluus coinitarur : licct aliquaiulo 

 (cd iariiJs,poUrem6 h.TC lola viuum fjciant:vbicigo a:l'u ic- 

 cur fcrui..unuil,aqu.^ vici;iolatx , (cobs fjnfaloruiii , ompha- 

 cium , iiitvbos, t..raxicon,fonchus, Iichcn,cicorca ic trcccnta 

 alia adhibcntur. compolitioni idoncx- cx his fa^ft.x (implici- 

 bus mcdicinam vniuerljlcni inlpcigito atquc licpatis fcruoic 

 ptirrigclaboianti, indc cernllimam priftinx (aniiatisiccupc- 

 rationtiTi.ni D;us ipfc cc impcdiat,polhctrc, A Mtluc dclcii- 

 ptus (yrupus Eupatorij , Triphtra.Sarjccnica , Thcii,ic,i,Oia- 

 tcd.iio- ,Dncurcuma,Cyplioidcs , Andrpmachi, li ctira dccc- 

 Clo Nirdi Ccltic,x'j aut capi lufculo propincntur , addaiurquc 

 aliquid gencraiisrcmcdij, inuctcrato.s hcpatis frigidilliini af- 

 f (i>.is , (cyrhos , hydropidm , atqiic omncin orafiino caco- 

 chymiam .n inftanti fauant. HKpar lcporinum (i coquatur in 

 .iquiiditiUatac liraa:ibus , atqut cryngato vino, pcr fc qui- 

 dem licct.ui t.epatis medcturcgrcgie,fi.dji'al qifi<l huiuinie- 

 dicini a<fmifccatur , itamcdftur, vtnuKa iijtcrpofica mora 

 riulio obifante humore contr.irio, cxcmplo. .'Cger , cui htpa- 

 tis (iccitas incrbum caufaca <rft , conualeicat, , ctianili totum 

 f,niguincm Eicphantiaco morbo iuftcftuin , aut t.ibp pleuriti- 

 ca. hibuifp.c : iola dcniquc Gnaiaci ritcc<flione in aqi,ia mcdi- 

 cina hxc maccratafuetit , m.idor hcpatis criiinnoius omnis 

 ociii'; cmen-.atur , itqueita cincndatur , vc a luc Vcncrta& 

 omnibiis aiiis inorbis^qui cx heputis i)irai.a huraulitJtc oriun- 

 tut ,xgei-continu6 exaediatur. Qtiam iiigcnsm>»rboium f"e- 

 gese <;cri.'bn interap..'rie. ensfcatur , ncrao qui vcl raedicinam 

 a liminc fjluiauit, ignofac Inde cnim F.pilc))(ia, inaniapara- 

 iyfis , .^gylopcs, Kipix, pangli),ind'-- dcf.tium,autium,ocalo- 

 rur^ do!or.i'id: angina?,catarrijanci;rilmata & millc alia mor- 

 boruni ac lymntoinatia'n pcftilcntium gcrera oriuntur ;ita vz 

 hoc vifcus pUis i'cgotij taccltat medicis,quam reliqua omnia 

 qux' in corporc huraano ccntincmur. Tacto quod piuuma: 

 adniodum ccrebri afrciSlioncs frnt tanta prxdic.x malignita- 

 tc , vt nuliius remediis, nulla racdicinafanaripolTe videancur. 

 In horum numsro eft Epilepfia , qu.i; homin<-m poft vigefi- 

 mum quincum.innuni occnp.iuit : hxc cnim, Hippocrate tc- 

 ftc, arquf oranibus medicis, nullo ingenio,null3' vi,nulla in- 

 duflria af^ede , quara fcmel UK^ia cft , vnquara poterit extur- 

 bari ; cui non niultum fane cedic Paralyfis,qux ncc pr.xuideri 

 pf.ceft,ncc quantum oporceret, iraptdiri ,quin noccacinec vbi 

 nocuerit, adm'.dura cmtndari Rident hi morbi conacusMe- 

 dic'->s,8c inuiiffcs fe .ib i-pfo Phceboaut Afdepiade gloriantur. 

 .Scilicecqui(iquid malignicatis toto corpore latirat.illud omne 

 in certbrum rapitur, &rade facTiumadhuc peftilenciusin to- 

 t'm irerum corpus d';fluit , atquc inltar flun.in:s alicuius 

 difprrwitur , vnde mille raotbotum tiuuli ii. omnia membra , 

 in gmiija vifccr.i deiiuar.tilr. <5uicunqr.<; autem morbi & a 

 qua<:unque caufa e ccrcbro oriuntur , ab vnioi-rfali hac me- 

 dicina prxfentiffimurs remedium accipiunt. Ncque aliud fa- 

 du opus cft , qusm medicinam hanc red..;<ftam in pollinem 

 vna cum ftillatitia aliquaaqoa per natcs artrahere,qux liu- 

 mori pirccanti qualitacc concrariaex diamerro r.pponatur. In 

 afTeiftibus calidis fiat id aqua nymphxje portuLicx, afpara- 

 gi ; m friffidis, primul.x veris,m3ioianx,Beconicx; in humi- 

 <iis , floium cicti^tinn.imomi , Poconix ; in ficcis, L:i<ftuc.-E,ci- 

 truUi ,cucurbicx: cnm aliquantum diiStx medicinx cum at^ua 

 contiaria ranrbo,vci explicavum e(t,dcglutitndura,fubicoque 

 prolligato morbo priltina lc lanltas rcduc.m clTe ollendct, 

 acque tanti encrgiam lemedij non vcrhis , fed cxpetieniia 

 prxdicabit, 



C AP V T XVIII. 



Pulmoncsftragulum coidi cxhibent ac ventilabrum , non 

 iucunditatiscancummodo , vc fclfo nonnulli xftimant , ve- 

 rum eriam necefliiatis gracia comparati :abfqu<'. pulmoni- 

 bus fcilicet crlidum innatum matctiam non habcrec quo 

 fuftentaretur : def!ncretq'if non fccus ac ignis qui marco- 

 rc confu.nitut , idc6 , quod aiire, qu<rra ignis nutrimentum^ 

 dixit Atiltoteles , dcflituatur. Cor vcro ipfura , calidi innati 

 fcdes , ctiam calitio innato rcmanentc , fi molli pulmonun» 

 cateret ftragu'o , ilUfum duriufculx aliqui corpoiis parti, 

 continuis piili^tionibus frangcrciur. Hi officium fuum prx- 

 ft.uc fxpiiri.nc ■.icqueunt , quod madoie,aut frigore , ca- 

 loicctiam aurficcitatc nimia impediantur. In corum mor- 

 b.s ex quacunquc caufa fupradiiitarum oriundis , viua mul-- 

 fa, mclicrata , forbitiunculx irobuts facchato , prxcipuc 

 cryft.rl'ino [ candidura nominanf J tanc]uaro medicinarnin ,^ 

 vehicula, vcilifnraepropinancur. Mucagine', & cx hispfyl- 

 lij , fcminis Cvdtonicotura, n..'!;laginis,Iopch c<^ntraa(lhma, 

 c pulmone vulpis , confcruas Pimpinellx. <? farira crui , tro- 

 ckifcos 6 carabc, fyrupos adianti vtriufqur , I^raflij, 1 u- 

 ^ ' Ccc 4 'f£')i 



