Medicin^ Sed.III. Cap.VI. 585 



B E L I N E AT 1 O <^t E D I C 1 N jE 



Spectalis. 



fNationis, «•(•^.i. 



I , 



I Sexus, f*/.i. 

 ^Primaria^ 



ratione | jEtatis, cap.^. 



Medicina fpecia- 

 cialis eft 



1 



V«Officij,<-<i/.4. 



I Secundaria , ratione variorum accidcntium , puta diuitiatum 

 l. vel paupertatis &c. de quibus alij confulantur. 



'ff&mmw 



wmwM'?imm'- 



Medicina praLtica recens & noua , continens omnes totius humani corporis morbos , per 



alphabeticum ordinem collcdos : Quibus ««^'sWoi' funt addita Medicamentaomnia 



CompofitaTasfTjf/ra, & qu3e vbique locorum hodie in Pharmacopuii^^cw 



Afothecis femper extant parata : nunc denuo cmendatior edita 



6c auflior ; Cum certa compofitorum omnium 



Dofi fub finem appensa. 



Authore 



Martino RviANDO, Frifingenfi , Medicinarum Dodoie. 



Vere Cenerofo^Uluflri ac Nohilijf. Dn. DoMiNO Lvdovico Comiti ah 



Oetingen,^c. Domino ^ Moecenati clementiy Mart. Kulandus 

 Frijing. Medicus S. T. D. 



V L i A ars, nullaquefacultas tam eft magna,dif- 

 ficilis,& periculofa,atque Mcdicinx fcientia, Ge- 

 I nerofe Comes Ludouice. Hxc cnim plurimarum 

 linguatum , maxime vero Gra:c« , Latin» , He- 

 ' braici",ac Arabica.' , quibus tradita cft nobis vui- 

 nerfa Mcdicina, cognitionem haud vulgarcm requirit.Etenim 

 artium omiiium Magiftrum defiderat. Gtammaticmii.qui rcde 

 loqui cum xgrotis , refteque pr^efcribere medicamina poffit. 

 Quantum enim orarionis genus obfcurum barbarici, &. peri- 

 culi adferat , non in ca;teris tantum artibus, fed in Medicinx 

 etiam fcientia clarumeft : in qua vita hominis agitur. Dia- 

 lefticum vt rite Medicina; vocabuIa,eiufque res exponat, par- 

 tes cnumcret,ac argumentis omnia xgrotantibus probct,aut 

 improbet. Rhetoricum, qui cxornato & fuaui orationis gcne- 

 rc fuos pcrfuadcat. Aftronomum, vt co^li faciem , aftrorum & 

 fiderum ortus atque occafus,eorumque vires,naturas , &: pro- 

 prietates intclligat. Aftrologum etiam , vt is ex ftellarum & 

 planetarum naturis noucrit morbos , morborum caufas , -mt 

 j£5^»!«f ,indicationes,cuentus, curationes,medicam^ntorum ad- 

 miniftrationes,vcnarum feifliones,fcarificandi locum ,,& mo- 

 dum atque alia,qux ex ccEli,ftellan'imque natura.S; clemcntia 

 dcpcndent. Arithmeticum infuper , qui certam numerandi di- 

 fciplinam accommodet tam ad pulfuum notitiam.quam ad 

 medicamcntorum proportionem , & quantitatem numeris 

 comprehenfam.Mufica prxtcrea his focia eft: nam cius vi fa- 

 na corpora vcgctant , morbis affe^a foporantur. Cum iftis 

 coniunfta eft Geographia , qua; oftendat xgrotis variorum 

 locoiiim & rcgionum naturas,fitus, aerem, ventos , homincs, 

 morbos, fimplicia, rtirpes,arbores, herbas,foIia, fiores, gem- 

 mas, fruftus, ramos, furculos, radices,fuccos,Iiquorcs(gumnii, 

 rcfinas,cortices,ftipites,ligna,femina,animalia,corumquc par- 

 tes.MetalIa,lapides,gemmas,terras,maria,aquas, fales, fuccina, 

 fpongias, bitumina , &c. qua; pro fua tcmpcrie,quam ex pro- 

 pria rcgione concepeiunt , caute ac benc a Medicis compli- 

 ccntur &coaptcntur noftratium hominumcorporibus.Adha."c 

 PhyCcus fit Medlcus oportct^vtdiligcnter confideret res na:u- 

 rales , non-naturales & quxfunt prxter naturam. Naturalcs 

 quidera, vt quicorpus humanum conftituunt,clcmenta funt, 

 ignis.aer, .iqua, terra.Sunttcmperamcnta,caliduin, humidum, 

 frigidum , (iccum ; quibusannumerantur qualitates ac tcmpc- 

 ries,vcris, a:i"tatis , autumni, hyemis , aitatum locorum, regio- 

 num , terraf fituum ; ventorum, aquarum , aftrorum, viiilium, 

 olfadilium, guftatilium, & taftiliura. Sunt & hamorcs.fan- 

 guis,pituita , bihsflaua & atra. Sunt paites humaui corporis. 

 Tcm. III. 



caro , os, membrana, neruus, vena, arteria, manus, pes, capur, 

 cercbrum, cor,iecur, teftes , aha;que minutiflimx partes. Sunc 

 facultates, animalis , vitalis,& naturalis, attradiix, retentrix, 

 concodnx , atque expultrix. Sunt funaiones, animalis ,qus 

 fenfus habet ,vifum , auditum , odoiatum , guftum, tadtum, 

 motum,imaginationem , cogitationem, mcmor.am, Eft natu- 

 ralis, vt generatio eft,nutritio, concort lo, refpiratio &c. Sunt 

 fpiritus, animalis, vitalis, & naturalis. Res vero non-naturales 

 hominis naturam & fanitatcm deftruunt : talcsfunt,aerisef- 

 fentia,qualitas,mutat:o. Cibi &potus bonitas,quantitas, qua- 

 litas, confuctudo, deleft.UiO , ordo , tempus , hora acceptorum, 

 & modus. Motus, quics totius partiumque corporis. Somnus, 

 viglia, retentiones.cxcrctiones ,cuacuationes, phlcbotomia, 

 pharmaca, vomitus, fcarificatio, balncum, exercitium, fritT-io, 

 fomnus, iuedia,vrina, fudor, fputum, fluxus fanguinis, menfes, 

 hcmorroides , coicus,inlcnfilis, perfpiratio,animi Tmrii^TO 

 & affeftus. Etres pr.-cter naturam in Mcdici cognitionemre- 

 cidentes:Morborum funtomnia genera& interna& externa: 

 Oculorum, aurium, narium, facici, dentium, oris^pedoris.pul- 

 monis, cordis, ventriculi,hepatis,lienis, intcftinoruni, renum, 

 veficx, genitalium , vteri, articulorum, pedum, cutis,& febres 

 trecenta:. Morboriun intem nomina,figna, CMCx^mi^-rflan^-m, 

 curationes ^ctj-ntnn^i , (pcf.^^tg.xi-j-ni'^ & x.i^v^yD.c)^ certa: , ra- 

 tioneac experimcntocomprobata:. Dccet porromedicum vi- 

 rum & Ethicum cfle ,vt, Hippocratis excmplo & iuramento, 

 moribus bonis , vita; honcftate , virtutibufque exculta apud 

 fuos conucrfetur. Ne vitiofus vitiolum curet , vitiaquc vitiis 

 addantur. Nec a Theologia medicus aiicnus efl[e poteft, quia 

 PeusriuxtaSyrccB) ipfuineiufquc Medicinam creauit. Et Lu- 

 cas Medicus ciim efiet, nihilominus Theologii ftudium per- 

 didlcit. 



'A^ti^M Tir ( Inquit D. lacobus ) e* uWn • «r©ox«t>iiffW29-« risf 



ttZ^a^TZV }^c/:.f.iVivl<f. lC ^yi^fl aUJTtV O KVQ^f^ , Kciv ef.fi(^^U X? ^ •XI-3T9- 



itjKO'-;. «.ipiinffiTzc\ uortS. 



Ex quibus vcrbis morborum caufam & curationem acci- 

 pimus. Caufa morboriun peccatum eft : quam & Prophet.x' re- 

 fcrunt. Propter peccata.aiunt, nolha patimur, & Deus eft qui 

 nos vulnerat, ac mcdttur : percutif, & maiius eius iterum fa- 

 nat. Sic Giczi lcpra in fcnipiternum percufllis eft: ob pecca- 

 tum.Ec ciim Chriftus homincm illumqui triginta & octo an- 

 nos dccjbuiflet , fanitati reftitucrct , morbi eandcm caulam 

 adiicit dicens : /A vyr,i yip/ti^^ifosKiit kncf,^-mv\ iv» fw pfi^iv tj 



D d d <ra» 



