6 20 Encyclopsedi^ Lib. XXVII. 



Et par.i5 falfus, fermentatus, bene codus, 

 Purus f,i fanus.non calis fit tibi vanus. 



X XV. Cnro forctn». 

 la porcina caro fine vino peior ouina;, 

 Si'tiibuas vinum.fuerit cibus ac mcdicina. 

 Ji/* porcortm bor>*f«>>t, m»U funt rel.^uorum. 



XXVJ. Mnflnm. 

 j Impedit vrinam muftum, i foiuit citoventrcm, 

 3 Hepatis emphtaxin, + fplenis generat, ^ lapidemquc. 



XXVII PoiM tqui, (^ vim. 

 Potus aqux fumptus comedenti incommoda prxftat: 



Hinc friget ftomachus,ctudus & inde cibus. 

 V.tiii b'ib»nt homtnes, anim.intix c&tcr.ifontes; 

 jihfit lib hummo peBore fotm aqiu. 



XXVI 11. Cara vituliM. 

 Sunt nutritiu^ multum catnes vitulins. 



XXI X. Aiies eftii afti. 

 Sunt bona, i gallina , i&capo, 5 turtur , 4 fturna, 5 co- 



lumba , 

 6 Quifcula , 7 phafiades , 8 merulx , fimul 9 ortygo- 



metra, 

 jo Perdix, 11 frigellufque , li otis , 1} tremulufque , 

 14 amarellus. 



XXX. Pifces fa'ubres. Ziuiw, 

 Si pifces mollesfunt, magno corpote tolles; 

 Si pifces duri.parui funt plus valeturi. 

 i Lucius, 1 & perca, 3 & faxatilis, 4 albica, 5 tinca, 

 6 Gornus, 7 plagitia, & cum 8 carpa, 9 galbio, 10 truta. 

 I.ucius eft pifcii rex atjuetyraiuitis aquarum. 



XXXI. ylngu'Jla,(^caleUi. 

 Vocibus anguilla; praui funt, fi comedantur. 

 Cafcus,anguiIIx,nimis obfunt,fi comedantut; 

 Ni tu fxpe bibas, & rebibendo bibas. 



XXXII. Cibi potufjite in prand.o atque ccena per^ 

 mijlio , fiue alternatio. 

 Inter prandendum, fit fzpe, p.iriimque bibendum : 

 Si fumas ouum,moIIe fit, atquc nouum. 

 XXXIII. Pifa. 

 Pifum laudandum nunc fumpfimus,ac reprobandum: 

 Eft inflatiuum cum pellibus,atque nociuum; 

 ) Pellibus ablatis, funt bona pifa fatis. 



XXXI V. Lac ttbidorum. 

 Lacphthificls fanum, i caprinum, poftque i cameli, 

 Ac nutiitiuum plusomnibus eft j afininumi 

 Plus n^utritiuum 4 vaccinura, (ic & 5 ouinum: 

 Adfit fi febris, 6 caput & doleat.fugiendum eft. 



XXXr. Butyrum. 

 r Lenit,& x humeftat, j foluit,finefebre,butyrum. 



XXXVI. Serum. 

 lnciditque,Iauat,penetrat,mundat quoque ferum. 



X XXVI I. Cafetif. Idem de f^pfi. 

 Cafeus eft geliJus,ftipans,cra(rus,quoque durus. 

 Cafcus & panis funt optima fcrcula fanis; 

 Si non funt fani,tunc hunc ne iungito pani. 

 Jgn.iri medi'i me dicunt efje nociuum; 



Et tnmen ig-iorant,cur nocumentit firam. 

 TExpertis reor effe r.itum,quia commodtate 

 LnHguentifl-macho cafeus addlt opem. 

 Ca',eiu ante cibum conferl, fi dejbMt alum\ 



Si eonflipetur,term:net lUe dapes. 

 ^juipbyficen non igmrant, hic teflificantur, 



XXXVl I t. Modus edendi CP bibeniCi. 

 Vt minus :egrotes,non interfercula potcs-, 

 Vt vites pQ?nam,de potibus incipe coenam. 

 Poft pifces,nuceSipoft carnes.cafeus adfit.' 

 Vnica nux prodeft,nocct altera, tertia mors eft. 

 Siftgula poft oua pocula fume noua. 

 A- X X I X. Pyra. 

 Addc pyro poium,nux eft medicina veneno. 

 Fert pyia noftra pyrus.fine vino (unt pyra virus. 



Si pyra funt virus, fit makdida pyrus. 

 Dum coquis,antidotum pyrafunt, fedcruda venenum: 

 Crudagiauant ftomachum.releuant fed covT:a grauatum, 

 Poft pyra da potum,poftpomum vadc cafatum. 



XL. Cerafii. 

 Si cerafum comcdas, tibi confctt grandia dona: 

 1 Expurgat (bmachum, i nucleus lapidcm tibrtollit. 

 3 Hinc melior toto corpoie fanguis jneft. 

 X L I. Pruna. 

 I Frigida funt, 1 laxant.multum profunttibi pruna, 



XL ! I, Perfica, racemi, ^ pajful*, 

 Perfica cum mufto.vobis datui,ordine iufto 

 Sumcte;fic e(lmos,nucibusfociando vacemos. 

 Pa(rula,non fplcni^tuITi valet,cftbona reni. 



XLI I L Pieus. 

 Stropha,tumor,gIandcs,ficus cataplafmate ccdunr. 

 Tunc ca^.ip^afma fi.cU, cum fuccumponit,^ herbnm. ) 

 1 Junge papauci: cijconfrsaa foras trahit ofla: 



yermIcul6s,Vener Aiique facit,fed cuilibet obftat. 



' X IV. 'Me^ila. 



I Multiplicant mi Aum, i vcHtrem dant mefpila ftriiflum, 

 Mefpila dura placent, fed mollia funt mcliora. 



XLV. Muftum. 

 I Prouocat vrinam muftum, 2. cito foluit, J&inflat. 



X LV I, Cereuifia, ^ acetum. 

 1 CrafTos humores nutrit cereuifia, i vires 

 Pr.rrtat, ? & augmentat carnem, 4 gencratque cruorcm, 

 5 Prouocat vrinam, 6 ventrem quoque mollit, 7 & inflat, 

 S Frigid.it & modicum ; fed plus i dcficcat acetum, • 



1 Frigidat , j cmaciatque , ^melanch. dat, jfpermamino- 



rac : 

 I Siccos infcftat, 1 neruos, &.} pinguia ficcat. 



XLl^II. Rafe. 

 Rapa I iuuat ftomachura, z nouit producere ventum, 

 3. Piouocat vrinam; prillatque i in dcnte ruinam, 

 Si male cocVadatut, 1 tibi torlio ficgeneratur. 

 Radix rapa bona eft,comedenti dat tria dona: 

 I Vifiim clarficat, t ventrem tnoUil, 3 beni bombit, 

 Vtntum jApe rapis, fii tu vis vitiere rafit. 



XLV 1 1 1. Animalium vifeer», 

 Egeritur tarde cor, concoqiiitur quoque dure; 

 Sic quoque ventriculus, tamen exteriora probantur, 

 Reddit lingua bonum nutrimcntum medicinx. 

 Concoftu facilis puImoeft,cit6 labitur ipfe. 

 Eft mclius cerebrum gallini,quam rcliquorunu 



X L I X. Semen fwniculi, 

 Semen fteniculi pellit fpiracula culi. 

 bU duo dat maraihrufn , i febres fugat, 1 atquevenenuM. 

 3 Et purgat ftomachum, 5 lumen quoque rediit acutum. 



L, Anijum. 

 Emendat i vifumjriftomachum confortatanifum: 

 Copia dulcoris anifi fit melioris. 



L I. Spodium. Simplici» vifieribHS 

 afpropriata 

 Si cruor emanat, fpodium fumptum cito fanat. 

 Gaudet hepar Jjiodio, mace cor,cerebrHm qmqtie mofcht) 

 Pitlmo liquiritia, Splen capp. ftomachufque galanga, 



L II. Sal. 

 Vas condimentipr.Tponi dcbet edenti. 

 Sal I virus lefugat, 2. reftc infipidumque faporats 



Non fapit elca probe,qux datur abfque fale. 

 1 Vrunt res falfa; vifum, 2. femenq; minorant, 

 3 Et generant fcabiem, 4 pruritum fiue rigorem. 

 S»t primo poni debee, primoque reponi: ' 



N«» bene menfa tibifonitur abfqne fale. 



L I I I. Safores,ac eorumqualitAles, 

 Hi feruore vlgent tres, i falfus, i amarus, 5 acutus} 

 Alget 4acetofus,fic 5 ftipaiis, 6 ponticus atque: 

 7 Vndlus, 8 & inlipidus, 9 dulcis, dant temperamentum. 



LIV. Vifi a, i. panis vimimbutus. 

 Bis duo vippa facit , i mundat dentcs % dat acutum 

 Vifum, 3 quod minus eft implct, 4 minuic quoi abun4at. 



L V. Diita. 

 Omnibus afTuctam iubeo feruate diaftamj 

 Quod fic efle probo, ni fit mutare necefle : 

 Hippocratcs teftis,quoniamfequitur malapeftis. 

 Fortior ha:c meta cll medicin x, cetta dist^, 

 Quam finoncures,fatueregis, & male curas. 



LV I. Vi&'& itdminiftratt», 

 1 Quale , 1 quid , 3 & quaniio , 4 quantum, 5 quoties, 6 vJ>i, 



recla. 

 Dabent hxc medlco in vidlus ratione notari, 

 Ne male conueniens ingtediaiur iter. 



LV 1 1. Cauluyfeu brafpc&. 

 lus caulis foIuit,cuius fubftantiaftringit; 

 Vcraque quando datur,ventcr laxare paratur. 



LVl l I. Malua. 

 Dixerunt maluam veteres, quod i molliat alaum, 

 Huius radices raf» 1 foluunt tibi fxccs, 

 3 VuIuammouerunt,& fluxiim fa^pc dedemnc. 



L I X. Mcnth*. 

 Mcntitur mentha, fi fit depellere lenta 

 Vcntris lumbricos,ftomaclii vermcfque nociuoj. 



L X. Saluia. 

 Cur moriatur homo,cni faUila crefcit in horto? 

 Contra vim morcis non eft mcdicamen in hortis. 

 . Saluia i confortat neruos. i,manuiimque tremorem 

 ToUit, 3 & eius ope febris acuca fugit. 

 1 Saluia, 1 caftoriumquc, ) lauendula, 4 primula veris. 

 ^ Nafturt. 6 Athanaf hxc fanant paralytica membra. 

 Saluia faluatrix, naturx conciliatrix. 

 L X I. Rut*. 

 Nobilitas ruti hxc, quod i luminareddatacuta, 

 Auxilio rut.-E virquippe videbit acure, 

 Ruta comefta recens oculoscaligine putgat: 

 % Ruta viris minuit Venerem,mulieribus sddic, 



■RuC. 



