Mechanologix Cap.IX.& X. 631 



I. III. 7tnffort\ic.vpUcati>tJfrumenta,coloreSy& }/io- 

 dHT» tin^endi. 



iHflrummta funt cortina fiueahcnum , rudicula , & (imi- 

 Ih.Colores, quibu,' baphici itifcrtorcs paniiorum vtuntur , fc- 

 rc lunt diluti. Viuniur cnm coionbus tynpcratis calcc,alu- 

 niine, liguo Br.-ifilio,riibia, galiis , chalcantho , vrina , aceto, 



hxtuio.Moduf (ingenclua vi[ in fucq,vcl ia fenicl tinif^o , vcl 



in bis tinfto,quod Gricis eft ^^x<ptt. 



V I. •-Corisiria e.vplicat inJIrumenta,colores,& rndium 

 parandi corium- 



Inflrumenta funt fcalprum coriatium,fcabeIlum, fiutcx co- 

 riatiut,& pfilothrum leu dcpilatotium.Co/crfs , quikus coria- 

 ' rij vtantur, frc ita diluuntur.vt diximusdc tirdoria. Eafli.ra 

 enim feime eft ratio tingcndi pannum Sc corium. ^ilc obiter 

 niemincris : multa tiniii floribus,corticibus,!ignis,tctra, fpu- 

 ma , .-itiamcnto, vmo,fumo,animalium faai^,lixlu'o,mari,lu- 

 to , nucum iugl.indium coitice. Moduf fnrandi ccrium varia: 

 apud coriarios & aIutarios;Sc rurfus variat prodiuerfitate co 

 lij eqjini,cuini,caprini,bubuli &c. 



V. Sartoria e.vplicat inflytffhentafartorlsypartes CT 

 genera veHitmi- 



lnftrument.t funt vlna , fotfcx.digitale, acus, filum. Partes 

 vcfiium fui:t manica: , alx, collare,ftria,limbus, finus &c. Ge- 

 neraviflium s3.{\zm , ratione nuteri.x,fotma.',partium cotpo- 

 ris,officij,fcxiis,&:nationis. Et frtm'o quidcmvcftis e(l tenuis, 

 diuerficolor fcj Babylonia,coccmea,bombycina feu Coa,Ale- 

 xandtinafeu multihx, .luto intertcxta feu Attalica , laccra , 

 ouilla,vulpina &c. D-.inde cft longa vel brcuis,polchra vel Jc- 

 formis &c.r£'riic»eft capitis.medij vel infimi corpotis.C(j/';ViV; 

 vtcucullus, bardocucuHm. Medifci>r'or:s : vt pefloralctuni- 

 ca,raanica,interula,thorax ; amiculum , diplois, ftola,pallium 

 feu msntcllum , pcnuli , chlamys, to^a,tunica,bracca,cingu- 

 lum, marfupium,pelliccum,rheno,cilafiris, endromis, gaula- 

 pina&c. .'wjj eorporis:vt loculus,pcra femorale,ttibialc.gK«:^f» 

 cft trabea,torques,»f ftis milit3ris,toga pntexta, toga purpu- 



, lat3,abolla,lacern3,palla *:c. fhtinto thorax , vitta, cxamis, 

 violacea,cyclis &c. SfArfo veftis lineafimbriata Pctfarum,vc- 



• ftis Germanorum Gallofum &c. 



V I. Smoriit 'e.-iplicat tnflrumentafnteris , &pe- 

 dum tegurttenta. 



Inflrumenta funt attamentum futotium , fcalpcr futoiius , 

 . eultellus futorius , fubula , filum fu'otiura, pix, acus , for- 

 nia feu calopus , lignum, induftorium. Tegumenta pedum , 

 <\\ix quidcm cotificit futot funt calceus^folum , obftragulum, 

 corrigia , ocrea, pero , folea endtomis , baxea, carpatma, 

 tentipclliura , calopodium , cothurnus , foccus , crepida fiuc 

 fandalium. 



VII. Ephippima explicat inflrumenta ephippiarij, & 

 eius oflicia. 



Inftrumevta funt culter , atramcntum,lignum,acus & fimi- 

 Wi.Offic^a cph'ppiarij , fiuc fellularij,funt confieerc ephippium 

 fcu ftiatum , cingulum , amilenara,poftilcnam, capiftcura , & 



habenam. ] 



VIII. Refliaria e.vplicat materiam,inflrumenta, 



& ojjicia reflionis. 



Maieria funt ftupa , iuncus , & fpattus fcugeniftx.7»/Z>'«- 

 wen/i! funt girgilhis feu rhombus , lignum &c. Officia [\}nt 

 conficeie omnis gcnerisfunej & funiculos : cuiufmodi funt 

 funis fparteus,funisiunceus, funis ftupeus,Iaqueus feu teftis, 

 tcndiculumfeu pcdica , fnnis aurigarius,rudenSiCamilus, reti- 

 nacula,pcs,rcftis culcitrx.trochle», tomci, neruusfiue amen- 

 tuin,linum,numclla. 



ats fcrraria, lignaria , figulina feu pelurgiajateraria 

 feu plintluirgica, lapitidaria,& ca;mcntaria. 



His attibus communis ell diuiho , quod funt ge- 

 neralts vcl fpecialcs. 



R 



E G V L jC. 



A P V T 



X. 



DeartiifUs qttibtifdam mechanicis circA homims 

 dcmicilium occupatis. 





R i« C E P T A. 



I. Ferraria explicat inflrumenta cornmunia fabri 



ferrarij , & genera artu ferrarie 



ir/ fflecie. 



F.iber feft bradc-atius , ftannarius , ahcnaritis , plumbnrius » 

 cultrarius,orich,ilcari.'s,filcifcx,auiifjb(ir,fertjrius. Nos hoc 

 loco aj;imus ile fabio ferrario, cu\'isiiftrNmen'a funt fbrnax, 

 follls,incus,inciidi,s fukrum, foiccps , imlleus, lacus , carbo, 

 coti'1'. &c. Genera artis fctrariA roulta funcvidclicet clauaria, 

 fixnari.i^aratoria , cquefttis,folai'ia,fcrraria ,catcnaria,annu- 

 laiia, & fimilcs. 



Fcrr.niiit, 



SJ^ Rtes mechanicx circa domicilium hominis 

 ^fi^ occupat25&: hoc quidem loco explicandajjfunt 



1 1. Lignaria,feuligmfabrilis, e.xplicat inflrnmenta & 

 opera fabrt lignarij. 



Lignatiir. 



Inflrumenta funt fecutis.fccuricula , afcia , dolabra , bipen- 

 nis , teicbia , terebella , fcrra,fubfcus fcu fibula , amuflis fiuc 

 norma , tcgula , rtibrica,vei.T:is,palanga,cochca, rjduLa, plana, 

 fcalprum , cslum. Opera ipfius funt domus & partes donius, 

 e.g.contignatio,tiabs , limcn , columna,hcliccs,epiftilium,ca- 

 pteolus , loiiguiius , paxilkis fiuc clauus, commillura,inteico- 

 lumnium , paiies,trjbftran(uerfa coaftatio,contabulatjl^', ta- 

 bulatuin,laqueai fcu lacunar, fotnix, fcu camcta , vmbilicus, 

 opus fornicatum,ianua,poftcs , limcn inferum &(iiperura fcu 

 fupcr liminare,valua:,confpicilium,;mpluuium,pila,bafis , to- 

 rus, canaliculu', pl'Jteus,ftria:,altragalus,trochuUis, fupcrci- 

 lium , cymatium,epiftyliuni, fupcrior paisdomus. Vide infra 

 Archittcionicam. 



III. Figulina e.vplicat materiam,tnflrimenta,& 

 operafiguli. 



Mater:afig\i\\ eft lutam vel argilla:quasduo variant pro va- 

 rietatc locorum. InftrumeAta funt fornax , rota , & fimilia. 

 Opera funt oUa , fidclia , vtceus , araphora , (cria , catinus 

 luieus. 



I V. LaterOria e.vplicat materiam,inflrumenta, & 

 opera laterarij. 



Materia eft terra arenofa./?j/?»a«;f»/« funt fornax calcaria 

 & fotma fiuc typus. OperaCunt laicr , tegula & imbtex. Vide 

 infta tn Anhiteitontcis. 



V. Lapicidaria,feii Latomica,explicat inflrumenta 

 & offciumlapicid^. 



In[trumenta funt mallcus fculptorius , ca:Ium, fcalpruro, 

 fcalprum leuigatorium , tudes.truUa, palanga , rcgu!a,norraa, 

 pcrpcndiculum , amuflls. Officium eft lapides cxcidcre,& 

 cifospolire. 



F"!. Camentaria , Jeu Chaliceutica e.vplicat mate- 

 riantt , inflrumema , & opera c&- 

 mentarij. 



Materia eft cxmentum , arena, calx.gypfum, albatiurB,rU" 

 dus,raortatium , arenatum,m3rmoratuni,iutrum, lapis,gluti- 

 ngim , emblema , tcirclla , fcutclla. Inftrumenta funt malleus, 

 gfus fiue coruus, axis , axiculus,trochlca,tympantim,poly(pa- 

 ftum feu artcmo,penicilliis tcftorius, funis duiftonus. Opera 

 funt fundaincntum,coria,lapis angulatis , proccres.partcs,nu- 

 •lus fulcimentum , cif pus , fornix,Iacanar,pauimcDtum, afaio- 

 tum,via rtrata,teftudo,turiis,pinna. 



PERORATIO LIBRI V I G E- 



SIMI OCTAVI. 



SEd quis immcnfum Occanum Mechanalogix enauiget ? 

 Nobis equidcm id nec liccc, ncc libet : qudd incyclopa:- 

 iix moles non debcat excrefccte in infinitum Aliositaquc 

 adeas , fi placCt atque vacat : inprimis P»nopliam Hartmanni 

 Schcppcri. 



DBLINE A- 



Figulina 



Larerina, 



Lapicid», 



lia. 



Cxmema- 

 tia. 



