655 



ENCYCLOP^DI^ 



LIBER VIGESIMVS 



N O N V S, 



Exhihens 

 MECHANOLOGIAM 



P H Y S I C A M. 



SECTIO PRIMA 



In qua delineattir 

 G E O R G I C A. 



R /E C E P T A. 



E o R G I c A eft ars benc colendi 

 agium. 

 EOquc generaliSjvel fpecialis. 

 Georgica generalis perfequitiir 

 requifitaagricoljE , quaruor partes 

 agrfcultura: , &: prognoftica ru- 

 ftica. 



Requifira agricols funt fcientia rci ruftica:, pru- 

 dentia.Si tolerantia. 



Partes agricultur» funt hoc ordine. 



I. Cognitio fundi ; in quo quatuor ifta videnda 

 liint ; eius forma.terrs natura.modus feu magnitu- 

 do,& tutela. 



I I. Inftrumenta ; caque vocalia , femiuocalia, & 

 muta. Illa funt operarij;ifta,boues,equi,cancs; hacc, 

 corbcs,dolia,funes,aratrum,& fimilia. 



III. Qus agenda in prasdio. 



I V. Quo tempore quidque faciendum. 

 Prognoftica ruftica funt communia agricola: , 



hortul.ino>& paftori. 



Georgica fpccialis variat ratione locorum,perfo- 

 narum,& nationum. 



Ratione locorum Georgica eft occupata circa 

 agrum ftcrilem , pinguem , planum , monta- 

 num &c. 



Rarione perfonarum Gcorgica eft amplior vcl 

 contra<5lior,Iautior vel minu.': lauta,prout o yiafyU 

 cft in re lauta vel minijs lauta. 



Ratione nationum Gcorgica habet aliquid fpe- 

 ciale in Italia, Germania,Polonia &c. 



R E 



G V L y£. 



I. Georgica fumitur late veljlri&e. 



Tayiu^yti^^ funt prxceptiones , fiue dodlrina terrac colcn- 

 <d« inrtitutioncm modiittique compleitcns. Quo nominc 

 Tom. III. 



Virgilius alterum fuorum monumcntoruni appeUauit : «ui 

 cjuidam eruditi Latinam , & pleniorcra -ppeliaacncm dare 

 maluerunt, D« >'er«/?jf«.quando illls quatuor librisruftico- 

 rum opcra funftioncfque perdocet , atque ita diuerfas res & 

 multum inttr fc diflantes pcrfequitur. Nam quid magis dif- 

 crepans , quam gregum armcntorumque cura .a tcrr^E fub- 

 aiftione atquc cultu > quam diflimilia ftirpcs & apes ? Qjjare 

 adhuc iidem (ingulis luum vocabulum addcntes , primum dc 

 agricultura nominant : fiquidcm de arationc & fationc illic 

 agitur : quanquam aptius foret , De frugibus. Sccundum , Dc 

 infitione,fiue De plantis : qui poteft ctiam dici De arboribus 

 & vitibus.Tertium, De re pcciiaria, feu De pccoribus. Quar- 

 tum, De mellatione , fiue De apibus. Itaque &: nos diftingui- 

 mus ifta tria,Georgica,Phy turgica,& Bucolica . adeoque ftriv^lc 

 accipimus vocabulum hoc Ceorgicii,(^oi Virgilius latc vfurpat- 



1 1. Res ru^ica conjlderatur communiter & 

 Jlngnlariter. 



Comraumter fpcflantur rei ruftica; fcriptores , laudcs , 

 partitio gcneralis, &: Kalendanum ceconomicum. Singuiariter 

 trcs ipfius partes", agricultura, horticultura , 8; bucolica, in 

 fpecic explicantur. Incipiamus itaque a communlbus.Dff/rr»- 

 f lortlpM reirujli(£ teneintu]: inxihx regulx. i.Scriftoris an- 

 tiqm confcrantur cum reccn ihu4. Ex antiquis M. Cato fem 

 lufticam primus Latinc loquentem , Scrofa Trcmellius elo- 

 qucntem , M.Tcrentius Varro expolitam , Virgilius carmine 

 Latino potcntem, Columella vailam fecit : Heliodus, Autus, 

 Ariftoteles & Theophraftus multa quoque pra;clarc hanc in 

 rcm prodiderunt. Dc Hcfiodo Plinius /'i.i8. f. 14. teftatur, 

 quod ille princeps dc agricultura prxceperit. Ex reccntibu.s 

 Palladius , Herefbachius , & Colcrus lem rufticam graphice 

 depinxerunt. Oportet autcm quam diligenti(nme inftituere 

 collationcm intcr antiquos & rccentcs rci ruftica; fcriptotes : 

 quia prxcepta vetcrum non ad omncs terras communiter, 

 fcdad peculiares fpcftant. Ita pricepta Virgilij adfolamlta- 

 liam , Veiictiamque pr.vcipuc fpeftant , quod Scruius etiani 

 monuit. 1. Scriptoris rel ruftici Jint feriti phyfices , aftroncm/x, 

 ^ philofophii wora/jV.Hic quippc omnia requiruntur ad tra- 

 (ftationcm rci oeconomica:. Pr&dicatio rei rulicA cft varih. 

 Summa ha:c eft. Principio vita mfticaeft antlquiot vrbana : 

 quandoquidcm ante vrbes conftitutas agrum coluit Adam, 

 hcinde maxima eft huius vir.K innciccntia, fme pcrfonas in- 

 tucare, qu:B fint fimplicitatis & probiratis amantcs , fiuc qui- 

 ftiim ipfius confideres, qui neque pcriculofus cft , ncque for- 

 didus , neque fraudulentns. Terrih agricultura vtillHima eft 

 vita; hominnm ; quia vitam ipfam quodammodo in vita ic- 

 tinit. Slunrto hxc vita cft marc quoddam dclcftationis ac 

 jucunditatis, Quid enim poteft pratorum viriditatc pulcher- 



H h h limis 



Rei ruAicx 

 coniidcra- , 

 tiudiiflcK 



Seriptorei 

 rei riiftica 

 qui; 



Eiicomiuin 

 rci lUltKX. 



