640 Encyclop^di^ Lib. XXIX. 



vt fant vermcs, cruci,taIpi,Umsces,culices,mufc«,ranx^ufo- 

 nes, hortcnfes mures, tnaMx, f«pentes,& aha rept.lia.-gran- 

 dn.fu!men,tempe(las,rubigo,piuina,carbunculatio. Dicendum 

 efll-t dc cultu iartucarum quomodo lata fiat,candida,& tenera: 

 quomodo pom3ta,fuaui5,odorata,fapida: quomodo condenda. 

 Multa item de bralTica, qua: tcrra lUi commoda,quando trans- 

 ferenda, qua: fpecies , quomodo fapore fiat iniignii : de apio, 

 quomodo tiat folio latilfimo, de beta, portulaca, de afparagis, 



<3e ruta, quomodo ferenda, vbi optima nafcatur,de oxaliol)S,& 

 fpinaceorumcura. De radicibus efculentis, vtporro, allio,ci-- 

 pis , raphano. De fniftibus hcrbaceis efculentis, vt cucur- 

 bit.T , cucumcre , peponibus , hortenfi carduo. De floribus 

 ac plantis odoratis, vt rolis, liliis,amaiantho, violis,faluia,fa:- 

 niculo, lauandula, rotcmarino, mentha, folfequio, maiorana, 

 bellio, ablinthio. Sed nimis prolixum foret ifta omniaper- 

 fequi. 



SECTIO TERTIA. 



In qud dclineatnr 

 B V C O L 1 C A. 



BucQJxe 

 furnnia di* 

 uiijo. 



p«tes roi 

 pecuariz. 



Pr/ECEPTA. 



V c o L I c A eft ars parnndi ciirandique 

 anirnalia ceconomico necefsaria. 



Eiiis pittes rres funt: [-"aftoiitia^Villati- 

 ca p.-iftio , & Cur.i apiim. 



Paftoritiajfcu Peuuaria.eft ars parandi curandique 

 pecoris. 



Eftqucgeneralis, vel fpecialis. 



Bucolica goneralis agit de natura paftori.': , & pe- 

 coris in generc. 



Bucolica fpccialis eft r.itione varij pecoriSj& va- 

 riatum regionum. Ibi eft curatio boum, equorum, 

 ouium,apum &c.hic cft Bucolica propria itilorum, 

 Get manorum, Bohcmoram &c. 



Villatica paftio eft ars alcndi faginandique ani- 

 inalaintra aut iuxta villam. 



eft vllum lafte alibilius: in quo primas dantouillo, fecundas 

 caprino. Suut autem tria fvt hoc obiter adiiciam) in quibus lac 

 alaitc manifefto difcrepat:paftus,naruiapecudum,& mulftus. 

 Habct n.imquc vim maiorem ad alendum, quod ab hordeo,fti- 

 pu!a,& prortus arcfaito gignitur nutrinfcnto:(icutadpurgan- 

 dum potentius elt,quod e viridi pa(cuo,&quidemeo ampliiis, 

 fi pccudes eas ipfas htrbas abtiimpferint, qua; purgationem af- 

 fcrre corporibus confucueru.nt. Qiiod ad n.rturam laftis atti- 

 net , nobilius & melius eft, quod nullis impcdit.r morbis ac vi- 

 tiis , & nondum vctulx animantcs mini/lrant. A mulgcndo ij 

 Iaudatur,quod neque longe abe(t,neque a partucontinuomul- 

 dum cfl:; fiquidcm omne lac primum & nouilTimumcenfetur 

 inutile.Porro cx lafteparantur butyrum & caleus, gcminajil- 

 ]x dclici.T, vel potius columnar, menla; iuxta & culinx. Nihil 

 hic d^o de carnibus, lana, corio, & (imilibLis qus exanimanti- 

 bus funiuntur in cibum,ami(ftum,& lucrum.Latere patiormel- 

 lis vtilitatem & qu.-c!tum. De iucunditate id folijmadfifro,cu- 

 ram pccoris & apum adeo hominem oblei!l:are,vt animus phi- 

 iofophia quadam reali imbuatur, &corpus voluptatem fentiat 

 fecundiim omneslcnfus. 



u j. iiuia aui iu.\ta viuani. ■ 



Cura apum cft in loccpabulo, 5c raellificatione. ^. BHcollm pecudHm mimrum hremerfic habet. 



Cu|ia peeo- 



Xi^ qua re 

 c6cineiitui| 



r«»omfum 

 Bucoljcz. 



R E G V L jE. 



/. Bucolica /ynecdochice ita diEia compleEittur Pajlori- 

 tiam, Fillaticam paflioaem, & Curatn apum. 



Bucolica nomen habet a ^^s: quod iumentum apud veteres 

 vtramque facicbat paginam In ceconomia. Itaque per fynec- 

 tlochen fpeciei vtrumquc vocabulum poteft vfurpari, vt com- 

 pleftan.ir ifta tria, qux diximus. Nihil cnim infolens eft apud 

 phiIofophos,ad fpcciem principcm.faltem analogicc,reducere 

 ininus principcs. 



I I. Reipecuarix, partes Jimnm atque vni' 



uerjk fmit tres. 



Prima eft de minorc pecore , cuius fpecies tres funf, ouis, 

 cum qua veniunt agnus & aries ; capra,& huic coniun£li,hir- 

 cus & hoEdus, fus & verrcs. Secmdn eft de maiorum pccudum 

 cura & traftatione; quarum itcm ternafunt geucra,boues cum 

 vaccis , alini cum a(inabus,equi cum cquabus. Tertia p,irs conr 

 tinet ca , propter qux ftuftus capiuntur , tametfi ex illis non 

 capiuntur:nempe mulosatque hinnos,canes &paftore5. Atquc 

 bzc eft dilhibutio Vatroniana. 



III. ^ura pecoris con/ijlit in parando 

 dr pafcendo. 



Quodlibet pecus, feu minus,feu maius,ita demum parabitur 

 & habebitur tccle , (i xtas in eo , ii forma, ii qualitas, fi femi- 

 niura confidcrabitur : qux omnia ad emptionein refemntur. 

 Poft cmptioncm, fi fcicnteralatur, fifcetun, nutricationis, & 

 Tianitatis (cdula adhibta fuerit procuratio.Et his quatuor rebus 

 abioluitur altetum Pecuarias munus, quod communi nomiue 

 dicitur pafcerc, 



I V- Bucolicam nohls comrnend^rit antiquitas, -vti- 

 litas , & wcunditas. 



Et primo quidcm Bucolica nata cft poft agriculturam, vt ex 

 facri^ conftat.Dcindc i|inumer?vtilit3tes adnos redundant ex 

 paftoritia, villatica paftionc; & cura apum. Atque vt hinc inci- 

 piamus, cy ]j<jmdis OBmibus, qu^ cibali caufa vfurpautur, non 



Probantur ab .«ate oues, (1 ncque vetulx fint,neque mera:a- 

 gna; , quoniam cuiufuis pecudis primam «tatem & fupremam 

 ftcrilitate natura damnault. In forma e.xquiri folent corpus 

 amplum , lana non modica eaucmque moUis , villi alti atque 

 denfijCircumceruiccra & eoUum pr.tcipue.venter Ianofus,cru- 

 ra humilia. Qiiam porro (int egrcgiofemine,forma &proge- 

 nies documenta dabunt, fi.formofos agnos pariunt. Genere 

 pi.ieftantes olim ducebantur Milefi.t, Cal.ibr.T:,Appula:,& potif- 

 fimum Turentinx. In aricte laudatur alcum procerumque cor- 

 pus,fronsaiTip!a, intottacornua, & ad roftrumprona,quo pa- 

 (flominimc noccbunt, rauioculi Ianaoperti,aures lat3:,peiftus,, 

 fcapula;, cluncs Iati,ventcr promi(fus,tcftes ampli,cauda denfi 

 vclleris & prolixa Suadent nunqtiam mercandummarcmcan- 

 didiffimum, quod cx albo fxpe fulcus edatur : ex erythra;o au- 

 tem pulloquc non folcre albura gencrari. Probando ariete 

 etiam ifta fcribuntur: i\ palatum atque lingua concolor lanar 

 inueniatur. Nam pullas,aut ctiam variatasproles nafcituras,.fi 

 hx partescorporis nigrx fint, aut maculofcE. De lioc nos Vir- 

 gilius admonendos putauit. 



lUum autent iju-muis nries fif candiJits ipfe, 



Nigrafiibejl vdo tAn'um lui linjui falalo , 



Reiiie, ne vntculis mfufcet veUerafuUis 



Nafcentutn. 

 Anno toto ciim domi,tum foris prouide & folllcite pafcen- 

 tur. Ouilia prohibebuntur ventis.ad orientcmmagisobucrfa, 

 quam ad mcridiem. Pauimentum eruderatum, & proeliuum 

 efto,quo leui negotio cuertatur ac repurgetur : nam vligo & , 

 fcabriticm ouibus importat, & lanamipfarum vngulafquecor- 

 rumpit. Scd vt confiftant & procumbant mollius , habcantur 

 mundius , pabulo fuo reficiantur Itbentius, virgultaillis, alia- 

 que ftramenta fubiiccre oportcbit.Cum luce matutina a:ftiuis 

 mcnfibus paftum cas agere conducst : long^ enim fuauius, 

 longe'que auidiiis rorulenta tondcbunt gramina diluculo, 

 qu.im ficcata & arcfa^fta meridie. Cum ros in tencra pecori 

 gratiinmus Irerbi eft , ait Maronoftcr. Sole iam coclo libero 

 ingrediente, denuo propellcntur vltra ad paftum, quo fic red- 

 inrcgrata: rcftaurat.xq-, alacriorcs fiant.jtftus dic mcdio Ci fa- 

 uicrit, tantifper fub rupes vmbrofas , fub arborumpatularum 

 tegmina greG;ein compelleixius , dum fciuore fub crcpufculuni 

 lcnito , rurfus pabulo fedent, quoad contenebraucrit. Quibus 

 locis defeiftafunt frumenta,pcr coldcm locos fi pafcantur,ge- 

 minum cxiftit commodum : quod- & caduca fpici faturabun- 

 tur : obtritifque fttamcntis & fimo fuo in anniim venturum 

 opimam f?getem reddunt. Dc paftioue lixc. Dc fcetura nunc. 



Tempus 



