Mechan. Phyf. Se£l. llI.Bucolica. 641 



Tempas k concepca id pirtumptx^nationis videlicct piimo* 

 cxticmotque menfcs tcccycaiii appello. Acictes admifljrios 

 anica tccmiois bimcUii i.netuallofcccrni, largioic alimento 

 expleri,ad Itabulaicvk-unnbui hordcuin daii pvxcjpiunt.Vcn- 



, titm fcruiu oues mi.n(ibus ijmi.quc , fcuiiicbus quinijuagin. 

 talunu ccBtuai : ni.calitcti.njam itiulicbris lcius cnituntur, 

 f«piul'que in ij Ci p at tjdiue laboiaiit. Quocirca m.igi(ltum 

 pccorisvctciijiaiia; niciicln.t hiud ignaiumcdc conucnict: 

 vt tcpoltuUute vcl intcgrijm tatum tianliicriiai locis gcni- 

 tilibus hrrcntem cducat : aut fctio conuulfum , matte illifa 

 cxttah.it.Fociuinas po(l bimatum matitandas,alio qui partum 

 fore inutilcm.ipl.ifque dctcnoics cu.iruras. M.ucs ad pros^- 

 neiandum ccnicnt iioncos trimos , quinqucnnium natos in- 

 ertcs , (cptcnnium facilccntcs. De nutiicaiu audiatnus. Agnus 

 aprocrcatioiie mox ciigendus cft.. & ad matcidam maminam 

 adinoucndus,li pct (e non acccfrcrit.rum eciam ciusosdidu- 

 ftum papilhs comftcflis humciflandum, vt fibi paratum a na- 

 tuta alimomara fu£lu duccrc condifcat. Hoc aotequamfacia- 

 nius.frxiguum lail.semulgendum crt , coloftrijm vocant , ne 



' alumnub noxam ex eo capiat. Dicbus paucis ab ortu addenda 

 yicia molita , aut heiba tencrior , &. fic nutlicandus menfes 

 omnino qu.iruoi. Quanto fpacio lunt qui matics roulgcrc 

 non loleant : qainimo quidam haud vnquam cas mulgent 

 idco , quoJ illomjdocuiu lana plus abundent, tum agnos 

 plures edant : qui vbi a laiSc dcpul(ifuerint,curabiturnedefi- 

 derio fcnefcint,& vt pabulum quam optimum nc dcfit: & vt 

 nefrigore aut calarcniniio contriftentur. Etenim hoc animal, 

 tametli inter omnia a vcftitu inftruifliirmium.tanicn quas di- 

 ximus vtrilque rcbusfaciie ofFcnditur. Quaproptet & hu- 

 Iiiilia,& longiora quar^ latior.; p irabuntur ouilia,quo pcr hy- 

 cmcm caldcant , & pdr anguftias fobolcs ne oblidantur. Nou 

 priiis caftrjbitur agims,qu.im aut cocium ftigidum intepcfce- 

 rc,aut alftuofum rCtrrgerari coeperir,nec minor quinque men- 

 fibus. Arieces fuipmittcndi potifrimiim diligcntcr ex matti- 

 bus , qux gcminos patiunt. .\d morbos oiiium fanardos qua: 

 rcquirautur , ea magifter exfcripta fccum portabit : ctiam res 

 nonnullas qur eGdcm vaicbun-. Paucx quidem & parua; 

 itiorborum difft.nenci.-p cernuntur minorum maiorumqua; qua- 

 drupedum , quan.ioquidcm cadcm fere clt natura corpotum. 

 Fiunt pulmonarix , lacro igne corripiuntur, quam puftulam 

 nnncupant , & pituitSgrauantur. Heiba qux dicitut fangui- 

 «atia ,i!lis eiitiofa cft. .Spirandi pra;cerea difficukate labo- 

 tanr. Agni fcbribus affcfti , aut alia xgritudinc cemprehcn- 

 fi ,ad raatres non admittentur, ne fuum in eas malumtrans- 

 fcranc. Vitiofum ac motbofum pccus , totius grcgtis e(t ca- 

 lamitas , & oucs pnfertimcontagione vciartur. Scdquan. 

 quarapaftor prouidusac fedulus medicari polTit, vidctur ni- 

 nilominus aliorum ha:c c(lc fcientia, quibus vcccrinariis no- 

 rocn faftum : mcdicis , inquam , iuraentorum, qui pcrfeftius 

 8c morborum formas quibus inuaduntur , & eorum caufas, 

 & cuiufque profliginiii ratioaes didiceiunt. Qualem fuilTe 

 aliquando Vitgilium antequam in Auguftiamicitiam recipe- 

 ietar,in fcriptis Donatus rcliquit. 



Abouillo ad ca.pnnum pecus ii]imon\i ctitfum flcAamuJ. 



Ex ouium lana ftuftum pcrcipimus ad vcP.imcnta,cx capra- 



1'umpilis ad vfuranauticum . adbcllica totmcnta , & fabri- 



liavafa. In Gctulia , Sardinia rcftes dc pellibus caprinis con- 



ficicbanc. Vfos iifdcm ad amiftum vetcrcs ctiam Gra:cos er 



eocognofcas , quod fenc; in tragoediis ab hoc pellis generc 



«&p9«a'i3i/ vocantur , & in comccdiis qui in rufticoopcre mo- 



iaDtut:Tt apud CcEcilium in Hipobolimxo habct adolcfcens, 



«pud Tcrcnt in Hcaur. (cnex. In magnafartc Phrygix , quod 



niagis rS.zni villis , condcbaniur;vnde cilicia (imiliaquctcgu- 



menca ficbanr. H.tc cuifim cx Varronc. Hic quoquenouclla 



«tas , qu2 fruufura Jare diutiils poc-ft , veteti ptsfetenda. 



Firmas magiia'; , corpore Icui,crebto pilo,vbcrit maximi , & 



laftis abundantifllrai , hirco (imillimas , & fub roftro duas 



maramulas habcntcs probant. Qux cx caprarum faucibus 



quafi papiHx dcpcndcnt; alia noncolac apud Feftum,pro quo 



lcgunt quidam ncuolx , quod (int vt nxuli , quoraodo& 



Geiliuselt locucus , dc mammillis cum loqucretut.CoIumcl- 



la TCttuculas dixir. Cjpcr, inquit, cui fub maxillis bina ver- 



rucula; collo dcpcnf^cnt , optimus habctur. Qua; iftls ncuo- 



lis pra;dit;E funt , foccunditacis laudc pr:Eftant. Vbcca quo- 



quc in captis grandiora qua;runt , vt Sc multum & ginguc 



lacpijebcanr. Hircum defidcrant amplilTimo corpore , cru- 



ribus cra(ri!,plcna& breui ceruicc,gurgulione laigiorc , flac- 



cidis & pngrauantibus auribns , cxiguo capitc, nigro dcnfo- 



que , nicido , molli & longilfirao pilo. Mcnfium fcpttm aptus 



cft admilTuri. Tam intcmpeianti libidine bcltia , vt adhuc 



lubrumus matrem conftuprarc non dubitet.Sic Vencris cu- 



pidinibus prima ftaiim pucritia cmaciar.us &exli3uftus , an- 



tc lcxcum annum coiifcncfcit. Maitcs mcliore funt natuta , 



qux bis paiiunr : ex quibus inprimis appofiti ad implcndas 



fccminas marcs feceinuntur. Aiunt etiam meliorcm fore 



gcegem , fi non fit comparatus ex colleOis fed ex vna coii- 



fuctis. Pra:ftat vnum gtegem totum , quam ex pluribus par- 



■ ticulatira mercari. Ica incaptilipax & concotdia vigebit 



Quod quidcm , ficut omnia fctmc ftabula, conftratum lapidc 

 pollulant , nc vliginotum lutulcntuntquc fit. Ob hoc pallor 

 quotidic cooucrtet. Inpalfueadein ptopcroodum tationc.qul 

 oueshabcbuntur.floc nliter,'altibus cas,dumctis,a(pciis, {yl~ 

 uclltibufquc locis & montibus amplius gaudcrc,hec aucifati 

 cibos, lcdtari fruticcs & atbuftulas , lociscuhis vitgulca cat» 

 pcrc:quamobrcm illis nomen inditum caprisacatpcndo qua. 

 ruin dentcs lacionibus pctniciola;. Admittcndi tcmpus au- 

 tumno fub DcccniiTcm.vt ptopinquantc vcrc trutctis fyhiis- 

 que gcrmniantibus , conceptus in luccm veniat. Ac gencrod 

 quidem(a;pe duos hcrdos , iionnunquam tiigcminos patiunt. 

 Qui ciim in nucticationc trimcftcc confuropfetunt , in gro>. 

 gcm redigi ac lummitti pollunt. Rcniedia caprinia morois, 

 haud lccus quam ouillis p^ftorcs & m.igif^ri confcripta rcti- 

 ncbunt. Capras autem (Vinas nrmo vcndiior piomittit , fiqui- 

 dcm iple fit(anu:nunquam etcnim fcbrc caicnt , quoJ fc Pti- 

 nius cx ArclicUo aflitniat.-atquc idfo foifitan aniraa bis quim 

 oculusardcnciot.calidiotclqucconcubitus ,quod & Atiftoteli 

 vilum clf. irpe geiunc vulncra : nam cum crcbio cotnibu.s 

 concunanCj&: fpmofi.s in locis pa(cantui,tit vc cuccm licercnt. 

 Nocetillis aitus : (cd tiigus aliquanto ampiins , potiffimum 

 foctavqua: gclicidio hycmis comccpcum fccit. Q^uanqiiam non 

 ob illa folumifed eciamob glandtm citrafaticcaceindatamin 

 aboftiojiem incidut. 



Nund de fue tiJeamus: V:rgiliitsinlib.^. dererujlic£ nihi\ 

 de fue praccipit : quia noncam cxquificc oinnia rufticapcrfe- 

 quj irftituit. Nos aliquld adfcramus. Approbationcm con- 

 (cquuntur fcrofa-longiliinii ftatus , & tcliqua vcrribusfimi- 

 lcs , vnicolorcs potius quam vatij. Sunt auccm docesverris 

 hx. Corpusamplitudine eximium , quadiatum magis quara 

 longum aut rotunJum, ventet promifl^us , cluncs vjf^i , ncc 

 cruraproccra , nrc vngulx ,atripla & glandulofaceruix, to- 

 fttumbrcue & rcfupinum. Bonitatcra generis cum in fcrofa, 

 tum in verrc facics foiniofa indicat , frcqucntcfque potculi 

 vno paitu cffiifi.A!ii'i itcm icgionibus priiiantiotes, maiorcf- 

 que.aliis minut probabiIcE,& cxilcs fiunt.Hoc pccus & mon- 

 tibus , & campis commode impafcitui : quanqusm mclius 

 palultiib^us agris quam fiticntibus. Mire pjfcuis fuum cou- 

 ue niunt ncmora qua: vcftiuntur quercu , fubcrs , fago , ccrris, 

 ilicibus, oIcaftris.ianiaricibus, corylis,pomiferifque fylutftri- 

 busjvc func albx ^\nx, gtxcx, filiqua:, iunipcrus, lotos, pinus 

 cornus,arbutus,pronus , & paliurus,atqncaichadrcspyri.Hrc 

 enim diuerfis rcmporihus mitcfcunt ac totopcne annogtc- 

 gcm fatuianc, vt fciipium cxtat apud Colii«nclIam- Mas duor 

 bus mcpfibusantc admiflionemfepiratur. Potca menfes qua- 

 tuor grauida , parit cum pabuli copia cfTc incipit. Mino- 

 res annicnlis aJmitti nolunt. Malunt ctiam vicefiraum ei- 

 peiftare mcnfcm , vt ica bimx fcetum dcponant.' AdmilTura; 

 Caufa in cocnofa loca cos prodigunt , vbi chalimus accorus 

 tam eleganti coniugio idoncus. Eft autcm fubave vfurpati 

 folitum de fn;minis,vndc & ptiraa,fccunda fubatio , fiitite dc 

 niatibus , qui faliic incipiunt oiSauo mcnfc. Ex piimo p.irtu 

 fctofx cognofciturfcccunditas;nam in fequcntibusaiihil fcre 

 inutat : & illam cenfent ftuftuatiam idoncara , qua; pto nu- 

 mero mammatum parit catulos. Vbi pcpcrcric , rcficienda 

 cft largius, quo lac fuppcditet natis faciluis:quare bis finunt 

 bibcre de tlic Si lafte defic;»tur,.t£icicuro fndum prxbcbi'- 

 lur, aut hotdeum cx aqua obiicictut. In nutiicatu , qux& 

 porculatio , duobus menfibus fcctumcum matre reliqucbanr, 

 quod tamdiu nutricarcr , cum quatcrnis mcnfibus vcnttcni, 

 ferrct. Hara , qux contcgi non dcbcc , ita erit alta, »t pat- 

 uaopciapotcnlacor vidcitcircumquaque,num quis poiccllus a 

 mattc dccumbenteopprimatut , & vt cubileputgaii (ine ne- 

 gotio qucac. Mirum eft , cum fit tam immodumanimal , Sc 

 inpabtilationc tam fpurcc veifctur,tam cubile mundum de- 

 fidcrar.Quories autcni puigjbitui,totics arcna , aut quippiam 

 almd ioiicictur , quod humorcm cxfordcbat. Curator mox 

 quot , qualcfquc nacl fint , infpiciet , & ne quis alicnovbc- 

 tc educetut , prouidcbit : qiundo porci , fi liara exiuerint , 

 facillime mifccBtut , & matcr cura decubuit , tam patienccc 

 alicno,quam propiio tnammam indulgcc. Quamlibet cum 

 fua prolc fuo claufo cuttodiet, Quod fi mctuit ncobliuione 

 minus cuiulquc pioles agnofcat, pice liquata eandcmnotam 

 illis matribufque imponct , ac fiue pcr clcmenta litctarum, 

 fiue pcr alias notas vnumqucmquc pattam cum fua parencc 

 difciiminabit. Limcn harx- infcrius palmipedalc fict:nc cum 

 matcr ex hara prodierit,poiculi tranfiliant : qui iaro a mam- 

 maremoti,dclici nominantut. Nutticarc odlonos polTunt: fi 

 plures alant , fatifcuntipfx, ncquac congcnctati alcfccndo ro- 

 bur adipifcuntut Cum pauhim adoleueiunt,parcntum comita- 

 ri ad paltum mirc capiuntur.Vetribus poft annumcoramodif- 

 fiine vcina & aucmnali tempeftatc virilitas fcito adimitur: 

 quafpoliati noraen accipiuncraiiales.vt in cquis c»nieri| , iii 

 galiinaccisgalliscapi ,& capones, & fcmimares ,in arietibus' 

 verueccs , in honiinibus cunuchi. Et hic quidcm cultus elt 

 fuillipccotis. ■ 



• r/ Bucolic» 



*ty. 



