Mechan. Phyf Sed. IV. Artopoetica. 6^7 



tii fion nuttiunt. XXX. Hoftii" non funt iucund.T: guftu. 

 XXXI. HoUi.x tacilc coirumpuntur , pt.vrcrtim , li pauxU- 

 Jum aquz adlpcigatur. X X X 1 1. Hortia: non lunt faci- 

 lcs'unucntu : quipr^c qu.r n.n patantur i-mnibus in locis. 

 XX^Xlll. Ho(lia:lcrcfant inlipioa;. XXXIV. Hofti.x 

 non fpirant odor^m panis proprium. X XXV. Holtia; func 

 leot.i; ac vifcida*. X X X 'u 1. Hodiis iitcia: ob(ii»n.intut,& fo- 

 li^chattattim glutiraiutir. Itaq.icviccm cci.v & glutaus po- 

 tiiis tungan ui ,4Uamveti panis. XXXV 1 1. Holti.r /urtc 

 fubtilcs <5<. tcuuis. Vnde in pharmacopoliisappcllantur ncbu- 

 Isf. ttiam a vento dillipaouir. XXXVHl. Hoibx- rcprclcn- 

 canc formiiii Qciian) potius quam panis.X XX l X. l'ancs, 

 non vcro hortii- m oppijis atquc vicis,tanquam coiumnnc & 

 quotidiatium alimentum a pntoribus & panificibus , quos 

 Grxci ijiT«7m»s- vocaut diuiduntur. XL. J^ancs non auem 

 hoftia;,mcnlis imponuntut,cioilque ordinaiiis, puta olcrioijs, 

 carnibus , baty to &c. appoi.uniur. X L I. Pancs,non autem 

 jioftii.cduntur liuc mjn.lULantui , h. c eft,dcntibas attciun- 

 tur, qualique commoluiitur: dcindc lingua in cauo oris hinc 

 indc volumancur :dcmque dcglutiuntur.& in ventriculum dc- 

 mitturtur. X Ll I. Nullum poteft daii cxe.i!plum,qu6d ho- 

 lliis aliquis vnquam fucnt cnutritus. X L II •. Holtf.xMion 

 funta^Tos iTnrjQci. X L I V. - loftia: non pjcHatitiii mcdici- 

 tia vlum illain ,queiTi in pine obfcruauimus X L v.Patroni 

 vbi qaitatiscorpoiis Chritli & conlubftaiiti' na.snos.qurci- 

 bario pancin Oiiia Do.mni vtimur , contcimim & quali ci- 

 villo vocanc 'i^rofaynf , -J/f^^foeyirs- ,/»4 iuoros ,frnJhiicros. 

 Quo ipfofatcntur, hoftiasluas nonelfe paQcm.Namli lioftia; 

 funt vcrus pniis,cur alios eo nomine cauillantur. Si non lunc 

 panisE lam fcntcntia noliro-vicit. Sed. biiciunt tria inpriiViis, 

 1. Qtioei conftat cx farina & aqua cft yerus panis. Hoilix 

 eonltant ex toru d & aqu.i E.holtia; luiit ver is panis. i. Ho- 

 ftiarum hoftcs ipfi tolcntur, vcram Euchariftiam abiis cele- 

 brari , qui ht ftias adh.bcnc j. Epiphanius mcmiliit hoftia;, 

 quando ait pancm <q>cyfiiXiei^ yj; euix't^r,Ta.' m:nfa; Doin:ni 

 fuille in.pofitum. Rtfp.^d i. ivliior propofititio non obtinet. 

 AA pancra eaini icquiritur faiina & .jqua in quantitate cer- 

 ta. & qua;bene fupra;parata , fubaC'la,r.erco(3:a non tenuis, 

 non puli!la,non lcuitcr pai na.Rcquiritur ctiam forma,& pro- 

 prietas panis. Sic non refte aigumentaris : Quod conftat ex 



cera & funiculo, eft ceveu.'i. Hoc conftat. E. Neque etiam ira: 

 Q_uodco ficiiurexchalybc & olFcaut ligno , clt cultcr. Hoc 

 conficitur. E. ^icncquc illud proccdit : Kiccltliotdcura ma- 

 ccratum aqua, lupulus , & aqua.E cft ccrcuifia. «.. t.lnfirmi- 

 tati Cmpli; iotuin hoc damus : non vero pctulantiam lophi- 

 ftaruiiihoc fnodofoucmus. ad ^. EjMhphaniustuit cpifcopus 

 in iijfula Cypio. Aiqui. C.vci paiL-hi infcrmciicatum nus- 

 quani reccpeiuni. Quinimo hidqtix tcllantur , Romanas & 

 Cji.vcas Ecdelias dc paiic infL-rmtntato i. fcriTiciyato muiuis 

 cxcoininunicatiombus pugn.illc. Ucindc , Epiplunius pa- • 

 ncm Eucliarift .x" vocai ^(iy[t.'Kii^ . ill elt , tcrctcni , qualis cft ' 

 r fiKiyyiKai! ; & a,MSiiTi>» , id clt,i.;l'cnfibilcm , aititie videii- 

 ccr,qu6.1 fenlus lit cxpcrs^r.on vtro palFiuc, quafifenfu tion 

 pi.rc!|iatur. Hanc cllc nu-iitcm Epiphuiij lic patct. Qu.crit 

 Epiphanius . quomodo ivctc d'caiut homoclfe condltus ad 

 imjgii.em Dci.cum noi, l;c Dcus,ntque fpirirus , ntqjc ha- 

 bcat in lua natura, qii.u habec Dlus. Rctpondct in hanc fcli- 

 tentiam ;Etia.mfi homo nou habcat Dci efientiam vclnatu- 

 ram.ncc lit Ipiritus , .lut inuifibilis , qutmadmodum Deu.»: ex 

 gratia tJiiicn aliquasproprictates acicatore acccpit.quilusox 

 parte uliqit,-. Dcum rcfeit ; & praptcr has proprictatCb homo 

 appcllitur imago Dci.Dcciarat hanc rclpi nliuncm cxcmplo 

 CQcna: Dominic.v:: 1'ancm ('inquit,' nppeUm Saluati.r"exgr!ttia 

 fuumi.orfUi-.fs^tamen fanis neque Jeiiatijnequehumamiatiipjitts 

 Jimilis ijl. P:in s enim ejl for-.' A retunda, ntc fAcultatem babet 

 f.nt enH-.pomiKum-jero mjlrum no .irr.us totum fenfiim , totum 

 f nfitiuum ,'totum Denm ,tottim moiiente^n . totum oi,tr>:ntcm 

 O*.'. Sed coocludamus h.inc difputationcm hoc cnthymcma- 

 te:Hoftix-iieque ab Hcbrxis, i-icquc a Gva;cis, ncque a Latinis 

 vocinturpanisfcd dilHr.Ctisappcllantur nominibus:a probatis 

 authoribus adnu!l-;m panisgemis icferuntur,!m6 rec referri 

 pollunt : non funt ccmmun flimum & nobilillinium nutri- 

 mentum : non fiunt ex fitficienii matena ordinata ad fuam 

 formaiii & fi em : non h.ibent partes pants integrantes : ron 

 fub'gun(ur,coquuntur, j.inluctui vtpanis : non (aportmodo- 

 remquc panis.homini g atum & faluhrero, emitturt:non ad- 

 hibentjr e cukncis oriliniiiis : non nutriunt , ,mt roboranc 

 cnrpus , oiinnis : non funr «eT05 'nnivC"* '■ uon v urpantur in 

 nicdicin.i.Ergo hoftia; non (unt vtrus, cibarius , & ^muvtiftuf 

 itadidlus pa'iis. 



S E C T I O Q V 1 N T A' 



In qua delineatnr 

 OENOPOETICA. 



' ' tibu« fcuproprietatibus. 



A'co!oie vinum cfta!bum, infhr aqiire : vel fla- 

 unm,coloris pale.T aur flipulxivel hiluellmT! , refe- 

 renscolocem rubini dilutioris ac viuacioris : vcl ru- 

 bino vegetiori, aut coloratiori fimile : vel gr.inato 

 clariori : vel denique granato rubi.undiori & obku- 

 riori colore refpondeus. 



ATapoce vinum cft diilce , vel aufterum & ponti- 

 cum.giati faporis, velinfuauis gu[lusimatutuir,vel 

 non fatis ccftum. 



AVonfiftentiavinum efl: vcl adiriodt-m tenue & 

 fpirituofum, nuUas aut paucas fxces gionens,qua.ia 

 funt vina Gr:eca<5i Canariana:velGtall"oni &i admo- 

 dum materiale.magnam tartari dtque facum copiam 

 deponcns:vel in'er vtramque haticdifFercntiam am- 

 bigens ,?<: medium tenens. < ^ 



Ab odore vinum eft odoris gratiaut ingrati, vel 

 odorecatct. 



A' tempore vinum eft rccentius vcl vetuftius. 



A' loco,id eft,folo& terix varietate vinum crefcit 

 in planicievel in montc:in tetta piiigui,vel ficca &c. 



A' facultatibns &C proprictacibus vinum c.ilefa- 

 cit magis vel tti!hus,replet c.iput vaponbus & fu- 

 mis vcl non.ptodcfVmagis fenibus vel iuuenibus &c. 



OEnopoecica fpecialis cxplicat vinum propric & 

 analogice didum. 

 • Vinum proptic diclum cft naciuum,vel fadliiium.- 



Vinum nat uum eft Maltiaticum , Hifpanicnm, 



Gallicum,Rhenanum &c. 



K K K Virum 



PRii:CEPTA. 



Enopoetica eft arsbene conficicndi 

 vinum. 

 Eftquc generalisjvel fptcialis. 

 OEnopoecicagenerucxplicatcaulas, 

 facuhateSjScgeneralcs vini diffetetias. 



CautJE f ini hoc ordinc. 



Finiseft alere hominem , &exhilarare cor ipfius. 



Efficiens eft p;occeariS,confcruans,velcorviipcns. 



Procreanseft natiiralis,vt fol & terra inpimis;vcl 

 aitificialis,vchomo qui partim plantat &c curai vi- 

 neam,pariim vuas matuias exprimit. 



Conferuans eft dolium purum & plenum , (ul- 

 phur &c. 



Corrumpcns cft aqua impuritas dolij &c. 



Materiartmoraeft aqua,proxim3 eft fpiriius vini. 



Forma vini ex iftcdis & facultatibus colligitur. 



Faculcates vini funt , quod calidje eft elfenti.-E,& 

 fpiritibus vitalibusabuniat , ideoque ad generan 

 dumfanguinemcft apiilfimum,& nutiiendo corpo- 

 ri,recreandifqiie&: corroborandis cordis viribus,& 

 innumeris sgririrdinibus curandis conueniciitifli- 

 JDum ; mentis infupet eft medicamenttnn ; & inter 

 omniapr2(rtlia,fumma eft fenedtutis medicina i de- 

 nique omnibus venenisaduetfatur. 



Difterenti.T vini generales fumuntur acolore^fa- 

 pore,.confiftemia, odore,tempore , loco , & faculra- 



Tom. 1 1 1, 



