666 EncyclopaEdi^ Lib. XXIX. 



m>r. Vircrimenhterhos feneivehemenMm&imhrillita. 

 „, c^lf.Hionem & refrgermoncm , & fen„fub^ar>tu craffl. 



lec. 



tiem ^t^nmt.temh^hnur.k^^^ Ang os tnplex femFr para- 

 ,ur potus; nempe aquofus,qucm fimphc.ter Ccm.l.amdicunti 

 medius , quem trihapenninam ; potens quem duplam Cerui- 

 fiam nuncupant. ii^;/.^ eofdcmclfe.lus pisllat , quos vw 

 num aquofum •• aperit fiquidem . rctngerat , & d.ftnbut.onem 

 adiuuar Nec dccipiatur aliquis credcns, ob eius amantudinem 

 calfacere ■ partes enim, qua: Ccruiliam amaram icddunt, pau- 

 cae admodum funt,fi ad rciiquas conferas,qu£ in ipfa rcfnge- 

 rant. Quod colligere eft ex ratione lupulorum adaqus & 

 hordei portiones." Cito prxterca amaritudo a Ccmifia eua- 

 nefcit : leiiquarum vero partium facultas taradiu permanet, 

 donecin aliam tranfmutetur fubftantiam. Potens Ceruifia, 

 quam duplicem dicunt, potenter calefacit;.\: aliqiiid liabet vc- 

 hementix, vt potens vinum. Trihapenmn-, medix naturi cftj 

 manifefte calcfacit , in nullo tamen vchenirns cft. Meminit 

 3dhac Brudus eodem locoalterius Ccruifia: , qua molliorcs 

 Anglorum vti confucucrunt: «//»ot vocari dicit vulgari fcr- 

 «lone. Mihi rclatum eft,hanc plane carere lupulo;quare etiam 

 minus laudata cffe poteft. Ac ille idem^Brudus dicit, eamef- 

 vltra modum inflatiuami nuUam ex ca febricitantcs vtilita- 

 tera capere : neqije enim refiigcrure, neque aperire,neque vl- 

 lam promouereeuacuationem, neque fitinjfedarc poffe. Cor- 

 raptioni prxterea aptiffimum efle potum, ac vicinos adfimi- 

 lem affcdlum difponerc cliymos. Eius infuper fubftantiam 

 nimis promptara ctTe , vt in flatuofos foluatur halitus, Qua 

 de causa capiti & ijcruis incommodum cfTe.Materlam infuper 

 obftruiflionum e/fe : vnde iecinori & lieni inimicum cfTc. In 

 (urama nemini amicam illai-n Ceruifiam cfle , nifi vcneri. .'\b 

 his tamen,qui co potu vfi funt in bona valetudinc, dimittcn- 

 dum per xgtitudincm non efle, fuadet idem Brudus. Porro o- 

 innes Ceruifij: largius potatx caput crafTis halitibus replcnt : 

 fed non oranibus i'quali , ita vt dica.n\ lancc. Nam luc ctiam, 

 vt alias femper, xtatis, natura:,tciTiporis, loci feu regionis,& 

 vitx rationis cnnfuetudinifquc habenda cft ratio : atque hic 

 quoque ad prsfentem fpeculationem fumme videtur necefr 

 farium hominum & poculentorum temperamenta confidera- 

 le.Nam vt paucula foliim commemorem,ipfa etiam expcrien- 

 tia do£lrice: Qui imbecillo funt ventriculo , his bibitio Ccr- 

 niCix plus nocet aliis. Nam ill.im aggrauat, phlegmata Si fali- 

 eifmum concitat, flatlbus diftcndit, & fi venter dcieftioni non 

 eft accommodus,hxret in pr^cordiis^nccadcxpulfioncm quic- 

 qnam confert : rurfus quibus vencer eft facilis , Sc ventriculus 

 validus , hi nihil eorum incommodorum perfentifcunt. Ac, vt 

 fummatiin dxam, n.itutis validis & robuftis (quales funt inco- 

 Isferea parallelo xvii. vfquc ad ipfum fcptentrioncm) com- 

 modior, vtilior, &falubrioreft,quammollibus illis & nimium 

 delicatis , qui etiam ad leuem aurx afHatum fubito immutan- 

 tur. Rite itaque pavatus hic potus eft faluberrimus,optimique 

 alimenti •, fpiritum noftrura roborat & excitat.animumque ex- 

 hilarat &r confirmat, non incoromodat ncruis, non apople- 

 xiam , non paraplexiam , & qux Grrce ««{»? & 'cafief,'^ voca- 

 mus; non neruorum refolutiones, non comitiales & conuul- 

 /iones ac tetanos , non arthritim , qua; omnia potum vini 

 «omitantur, concitat. Hinc fit, vt paucos admodum, quibus hic 

 potuseftfamiliaris, hismorbisobnoxiosefTc vidcas. Videmus 

 emneseas nationes, qux hoc potu vtuntur,vt funt Angli, Sue- 



ci , Dani , Saxones , Germanix multo maxima pats, Bohcmia, 

 Sllefi.i,Polonia,totaque Sarmatiainon niinns cltc vitalcs & ani- 

 mofo3,qu.-im alios,qui vino &: mellc vtuncur. Sunt etiam pul- 

 cherrlmi, falubcrrimi,robuftifTiniiciue : &,vt fummatim dicam, 

 omnibus itatibus & fexui potus clt vtilillinius; quod vino mi- 

 nime conucnit. Q_uid enim Plato i..de Itgilw! Jy Galenttt Itt. 

 de tuenJa ■valetudine de v\n\ vfu &nacurafcripfcrint , notiir.- 

 murp eft: quando pueris vfum vini prohibet ad vfquc duode^. 

 ui^efimum annum.Si illis ratio parandjE nortr.fCeruifixcon- 

 flitiflet , nullumeftdubium, quod eampucris & iuucnili xtati 

 ConccffilVcnt , & omnia alij aqux coft.^* prxtulifTcnt. Roraani 

 ctiam, apud quos feminis capltalc erat vinum bibcrc,'lege faa- 

 xiflcnc finc dublo, vt illorura fcminx Cercuil.am blberent. 



X V. Ccreiiijia mitltis modi-s condiri folet, 



Quemadmodum vina coiidiuncur hcrbis velaromatis : ira 

 ctiam Ccrui.ix. Fcrma condicndi vtin vinls,duplexcfi:. Nam 

 aut cum ipfa Ccruili.x codura incoquuntur fimul aliquor 

 herbulx, vt abfynthiuni, caryophyllata, pulcgium,baccx lauri, 

 plmpineila : aut poftquam jara percocla cft, m vafaque infufa, 

 iniicirur vafis nodulus cx herbis , radlcibus,& aromatis : cuiuf- 

 modi eft fcquenr puluis , qui & faporis graciam conciliat , (i- 

 mulque ad bonam corporis varetudincm facit. Sumitur zu\- 

 gibcris, cinnamomi, fingulorum drachm.r dux ; radicum iri- 

 dis Illyricx, calarai aromatici , baccarum lauri , fingulorutn 

 drachnia vna: maccris,caryophylloruni,nucis mofchati,fingu- 

 lorum drachma dimdia; contundunturin pulucrem, ac piiluis 

 in rato linieolo colligatus m vas coniicitur. Alij conficiunt 

 tragcam groflam cx calamo aromatico, zcdoaria, caryophyllis, 

 & baccis lauri, Scd hxc ad cuiufque palatum facile accommo.» 

 dari poffunt. 



XVI. E.\- cereuijia par^tttur varia ednlia 

 & medicamentH. 



Parantur prim^b varia eduliorum gpnera ; inprimis vero vfi. 

 fitatiflimus eft , familiateque ientaculum tampuerorumquam 

 adultorum , cibus ex Ceruifia , iufculum cum vitelloouific 

 pauco butyro: ad quararem triticeaaccommodatioreft, quain 

 hordeacea. Conficitur etiam tuls cx Ceruifia , addito panc in 

 crafTiorem farinam redafto cum pauculo butyro. Sunt qui Ccr» 

 uifiam calefa>ftam Zingibcte aut pipere conditam manc bi- 

 bunt ; prxfertim cgrcfluri domo aut iter ingreffuri ; vtntricu- 

 lum enim mirificc corroborant. Defeffls ex itinere calida Ccr- 

 uifia cum butyro pcdes abhii iubent : ac id etiam equis adhi. 

 bent vcfperi , vbi in diiicrlorium vencrinc, & dic craftino fcn- 

 tiunt agiliorcs & expeditiorcsfieri. f f c/;i';w acctumex Cer- 

 uifia, fed non itaacre& gratum,vt vini acetum,nec ita potcnj, 

 nec adco tenuiumpartium. Voflnmo omnium cx fxcibus fcu 

 craflamentis, in fundo vafis reliftis vinum ardens conficituta 

 certis hotninibus, qui folo eoartificio vidtura qu.xrunt,& lem 

 non coniemncndam facinnt. Ita autem illud plebs rufticana 

 cura tofto pane.aiit foliis faluix vice ientaculi pitiffat , vt plu- 

 rirai bene poti domum rcdcant. Hic non cftpr.xtereundum, 

 quxdam cereuifix gen^ra per fc cffe inftar medicinx. Ita ce- 

 reui/ia Serueftana pocorcs fuos a calculo immunes fcruare 

 dicitunvt author eft loachimui Vagstius in fua geograjihifteria. 



SECTIO SEPTIMA 



In qua delineatur 

 PHARMACOPCETICA. 



Pr/ecepta. 



jIS^^H armacopoetica eft ars bene 

 »Vl^«^»patandi medicamenta. Dicitnr etiam Se- 

 t^i^ffiiplafiaria & Medicamentaria, 



Eftque generalis , vel fpecialis. 



Pharmacopoiftica generalis prxcipit de pharma- 

 copoeo, & pharmacis. 



Pharmacopocus debet elTe vir bonus & tcm- 

 pcrans , prardicus cognitione h'ngux Latiny , & in- 

 ftruftus inftrumentis & pharmacis fufficiemi- 

 l^us. 



Ih j>harmacjs confidcratur generalis diuifio & 



prsparatio. 



Generah's diuifio eft,qu6d pharmaci fnnt lcniti- 

 u.i,p4.irgatiua,diaphoretica,anodyn.i,roporifera,fter- 

 nutatoiia, fiftentia fanguinem,herbacea,metallaria, 

 ex aninialibus parata&c. 



Prarparatio generalis cft coUedlio ph.irmacornm, 

 illorumque exhccatio, afTeruatio, trituratio, codio, 

 lotio, infnfio, & deftillatio. 



Pharmacopoecica fpecialis eft GaIenica,vclChy- 

 xnica. 



pharmacopoetica Galenica tradar de Elccftna- 

 riis , Lohoh , Syrupis , Decodtis , Collyriis, Pulue- 

 ribus , Conditis, Conferuis, Trochifcis , Pilulis, 



ynguentis. 



