Encydop^dte Lib. XXIX. 



Jitir tnt. 

 dns parandt 

 2.E. CXttU- 



Pnmiu ">*• 



titilit if ml- 

 r,t\»Ui>iU< 



Jthlr 

 4iti. 



672. 



tiopornonehiutiatur a fpivlta , cui ue quiae m aque^ humidi- 

 f.atis : putrefiat philofophicc, ita vt ambo alccndant, atque ha- 

 bebis Q Efrcntiam auii, beneficio fpintus v>ni,ad m.Mculum 

 Vfque Jlnnes moibo.s fauantcm , prxditanuiuc qu.bulcunque 

 antc diftis proprletatibus. Tinclura cnim animain,(piritus vi- 

 »1, coipus & fpiritum reprxfentat •• nec vllis vnquam mediis 

 diuelli poflunt. Ergo (iceftpeifeftaquinta eflenna. Atqui fi- 

 pe fpiritu non efll-t quinta elleutia , & vcl mininia eius dohs 

 homincm necaret : vt in prscedentlbus didum.Sed fi fubh- 

 maiido tinfturam auri , tranfitum iUi ad corpus tacias , dein 

 rubihccs,& in aqua communi foluas,inuenics veram CVE.abf- 

 quc additionc. Ant ef.nm ccmfendiofitts fit, fi nimirum corpori 

 auti,euapotatione ab aquaforci Iibcrato,fal abluas,mox reucr- 

 bercs,ficut & fpiritum,fiue tintturam^donec in aqua communi 

 {"oluantur , tumque fimul figas, Acq«e ha:c elt feifeaiflima & 

 fijbtilirtiraa via. ' 



C A r V T VI. 



Dt &Hinta Ijfentid metnU. ^ rr.iner.jH^ 



Solue metallum aut minerale tuum (ine iadhir.i aliquo- 



rum fpirltuum in accto diftilUto : lcnte coaguletur in loco te- 



pido , ve! diftiHa, donec cuticulam liipcrinduat , aut tanquam 



oleum incr.illcfcat. Poft deinde in fubfrigidacella in cryftal- 



lum ledeat euapora humiditatem , rurfufque cryftallum fia:, 



dum tandcm omnis humor fitconcrctu.s- lam cviicca lapil- 



los in hypocaufto, ac dcnuo folue & cryftallini7.i,vt mundio- 



i-cm habcas naruram ; quo peraftodigcratuf ad iiigredinem. 



Cum fpiritu rediricato tinfturam educ , fcitcquc dcfxca; 



itcrum digciatur quoufque fimul afccndant : Et clit 



• tibi Q^E. mctaborum & mincralium, va- 



lcns .iduerfusquodcunq; vitium- Aac 



eti/im corpus mundare licet, pii- 



jtoquc fpiritu figcre,qucm- 



admodum dc auro 



dictum eft, 



C A P V T VII. 



De ^inta. "Ejfentia. vegetabilium. 



Ex omnibus, gtato odote prxditis herbis,fpiritimi diftilla- p ^ 

 bis , eumque aquofitate exues. Subtilcs autem fpiritus price- d, : 

 dent, & ficuti vini fpitltus,non gutt3tim,fed radiolisquamplu- S 

 ribus in galcam decident ■. qui cum cefTant, ftdlae qua;dam,aut l' > 

 nubccula; aquea: fcquuntur, & iudicio funt fpiritum tranfiifle. 

 It.rquc deme reccptaciilum, & e fccibus aut matcria, in fundo ,1 

 cucurbitxrefidua, tiufturam extrahe , & foluendo,coaguIan- ! 

 doquc perpuram redde : dehinc fpiritum eain tantum reple,vt 

 nihil amplius capi.nt : afccndant,dcfcendant.donec fimul tranf- 

 'uolcnt. id vbi faftum , h-ibes pcrfedam Quintam EfTentiam. 

 ied il moderata; fucrint herb.T,folues cas in aqua diftillata,aut 

 diftiUando ficcasfacics, fuamque ipfarum aquam affundes, ad- 

 dendo tantum aqus communis diftillatx, quantumfatis vide- 

 bitur. Tum foluendo, coaguIando,afecibus libcrabisipofleain 

 reftificata tua aqiui , iufta proportione foluc; & vt coniunftim 

 furfum tendcndo in aquam rubeam , inftar fanguinis, abcanti' 

 curabis. Et fi forte plus foluerecupiant.faturabis cua tiuftusa, 

 vt ante. Foteris eiiam corpus figere. " 



C A P V T VIII. 



De SluintaeJJetitid animalium. 



Sine bulliat caro in cucurbitula , cuius orificio leuigata 



fcandula quadret. Tres dics naturales fubfidat, munda pjr fil- ' 



ttum , & in balneo coagula > hinc purifica claio oui albumine, 



& proccde , vt in vegetabili. Habes iam, amice LciTlor, varios 



abfolutai Mcdicinx,fiue Quinta; EfTcntix efficiendx modos. 



Spcro , plane & plent capies , fi attcntc legas. Multa hic 



arcana leuitcr tango , fed hoc tantum, ne mali 



& peruerfi horaines iis , in contempcum 



Pei, abucantu^. Vale,& Natura: mo- 



cum inucfti£ra. 



SECTIO OCTAVA> 



In qua delmeatur 

 C H I R V R G I C A. 



R jE C E I» T A. 



^^ H I R V R G I c A eft ars bene curandi 

 ^^^ inorbos , qui inflrumenti alicuiusappli- 



l^, cationcm poftulant. 



" ^iJi Eftqu^ generalis, vel fpecialis. 



Chirurgica generalis praicipic de Chirurgo , in- 

 flruiientis chirurgicii, & medicamentis chirurgicis 

 in genere. 



Chiriugica fpecialis edifferic operationes chirur- 

 gicas, & mo-rbos a Chirurgo fanandos. 



Operationes chirurgic.T funt capitif, trunci,& ar- 

 tuum. Dicuntur vna voce chirurgia:. 



Chirurgix capitis funt fut.urx coronaIis,frontis> 

 lyncipicis,. culorum,aurium,nafi,dentium,gingiua. 

 rum.menti &c. 



Chirurgix trunci funt coUi, afperi arteri.x, tho- 

 racis, mammarum, abdominis, vefics,tefticulorum, 

 hermaphrodiiorum &c. 



Chirurgii aituumfum manuum, digitorum, vn- 

 giiium, pedum &c. 



Nlorbi a Chuurgo fanandi diuiduntur in quinque 



In prima clafte funt tumores : vt cancer, bubo, 

 hcrnia &c. 



In fecunda clafTe funt vulnera ; qux confideran- 

 tur in genere, & in fpccie ; vbi func vulncra car- 

 nis , neruorum , venarum , arteriarum , capitis, cra- 

 nij , fupercilioriyp , oculorum, auricularum, lin- 

 gux , pulmonis , inteftinorum, hepatis, lienis , 

 &c. 



In tertia claffe funt vlcera & fiftulz ; quae etiam 

 confiderantur in genere, & in fpecie,e.g.vlcera pro- 

 funda , corrofiua &c. 



In quarta funt fra£lur2,eaEque tum in genere,tum 

 in fpecie , vti funt ftadura humeri , brachij , tibis, 

 cruris &c. 



In quinta funt luxationes. Eft autem luxatio 

 alia vniuerfalis , alia particulatis ; & hsceftmaxil- 

 lae , humeri , cubiti , radij , metacarpij , digito- 

 rum , femoris , genu , tali , articuli pedis & digi- 

 torum. 



R E G V. L yE. 



/. Chintrgica & Anatomica accenfentur anibtu 

 liberalibni & mechanicts. 



Ratio prioris eft;qula Chirurgica theorica eft pars Medici- 

 nx , ficut Anatomica theorica eft pars Phyficas, vel, vt ali j ma- 

 lunt, Medicins. Vtraqucigiturcftdifciplina libcralis partia- 

 ]is, Ratio pofteriotis eft ; quia Chirurgica praftlca , itemque 

 Anacomica pradica peragitut manuum & inftrumencorum 



rainifterio. 



