ENCYCLOP^DIJ^. 



LIBER TRIGESIMVS^ 



Delineans 



MECHANOLOGIAM 



MATHEMATICAM. 



SECTIO PRIMA 



In qua delineatur 

 THYPOGRAPHICA. 



Pracepta. 



iYpoGRAPHicA cft ars , quaconceptus 

 ihominum , literis metallicis & aira- 

 'racnto , mira celcritate imptimuntur 

 .hartse. 

 Eftque generalisjvel fpecialis. 

 Typographica generalis petfequitur principia fi- 

 uc caufas & affectiones rei typographicae. 

 Caufzfunt hoc ordine. 



Finis cft,vt exiguo tempoiis fpatio diuerfi concc- 

 ptus imprimi,& in publicum emitti pollint. 



Efficiens eft ptinceps,vcl organica. 

 ' Princeps elt librarius , i ■nmj^a<p(^' 



Organica eft perfona,vel rcs typographici. 

 Perfona eft opera Typographica,hoc ordine ; 



2.. CompOUtOrjo-ao^tTijs-jTOWiTTjf. 



3. ImprefibrjTifrwV. 



4. Le6torj«:<«>«*5J)f. 



5. MediaftinuSjlotarjMf^iw^^n^^.Ji^reV 

 Res Typographica eft hoc ordine: 

 I. Ofncina,({>«f>i'g<(iiiOT7T»^«^ii(jii. 



j. Prelum,w7tf>)e^«i'. 

 5. Ergata,«fy!w»,fpiii&el. 



4. Cochlea,i(5;KA'«f,mufterfcin. 



5. Ve£tis, ct(c<9i|,6cii9c(. 



6. Fundus,folum,»^o,6Dben. 



7- Piehenfio,fnccula,A»ft,wenfe. 

 8. Operculum,ia-4:«#,ticcfeL 

 5. Mclanteres,^eAa*-;^5e(,6aHcn. 

 so. Sepimcntnm,f06y^ij,i-am, 

 11. Clauis,«A«f, f(f)Iicf5iia9c[. 

 Ji. rorma,;j«g5(K7»'6<»»,format. 

 I3- Columna,,^^^,,. 



14. Intercolumnia,^e(!}fi;i.«,Pc3. 



ij. Subiila,;,rW,aa(. 



»6. Capfa,Kiffa/Tj\,fap. 



17- Loculamcntum,j^,'»,,f4f^(jj„^ 



j 8. Nota,lircra,i«g5i«n^j. 



jj). Spatium,A«r«^a. 



*o, QaidtiiumfTtTgjijam. 



1 1 . Norma Hnearf $ , >**^«r» -^f j^a/^ftntMntieUjatt, 



22. Retinacuium.o^tfTiljetev. 



zj. Scapha,<w«ip,),fcl)iff. 



Materia elt remota , vt conceptus humani : vel 

 proxima,vt charta,atramentum,&: literametallic.1. 



Forma eft configuratio literarum, illaruraquc ex- 

 prefTio. 



Aftedtiones funt clegantia & proportio. 



Typographica fpecialis eft varia pro varictate li- 

 terarum , linguarum , form.x ( quam vocznt formn- 

 tum ) & denique fubieda: m.iteris,qu^ eft vel fy fte- 

 ma conceptuum, adtoque literarum : vei pidura in 

 2S aut lignum incifa,& typis defcribenda. 



R E 



G V L i£. 



Trp 

 phi: 



\. Ars Typographica ifjam vldettir fnperare >iatH- 

 riim , & i/igentetn hwnano generi 



vtilitatem adfert. '"'" 



Rudiraenta Typographii Sinenfibus , ante aiiquot fccula, 

 fuere cognita. Ccepit autem in Gcrmania hxc ars , inuen- 

 tore lohannc Guttenberg Argentinenli , anno Chrifti 1441. 

 Quidam inuentionem huius nobiUflimi artis tribuunt lo- 

 hanni Faufto Moguntino , anno 1451. Veriim illc Guttcn- 

 bergij fuit adiutor. Petrus Bertius hanc gloriam tribuit Lau- 

 rentio lohannis Harlemcnfi , cui Fauftus artem & typos /it 

 fuffuratus,& Moguntiam detulerit. Nobis ita videtur. Non ab 

 re Ariftoteles ait : N^hil prohibet , artes ea(dem a diuerfis , "vel 

 eodem,vel etUtn diuerfo temforc, citr* vllam cotnmunicJtiotiem 

 inueniri. Verifimile itaque eft , artem Typographicam eo- 

 dem tcmpore in Germania fupeiiori a Guttenbergio , & in 

 inferiori a lohanne Harlemenfi cfle inuentam. Prius enim 

 illud afferit lohannes VVimphelingus , qui circa illud tempus 

 vixit : pofterius confirmant muki authores fide digni. Vide 

 in hanc fententiani Chrijlophori Befoldi Pentada. Hi ergo 

 funt natales arcis nobilifTima; : ciii primum intcr mechani- 

 cas locum damus , vtpote ingeniofiiTimas , & artibus liberali- 

 bus vtiliffim.i:. 



I L Charta,atramentum, & charaEleres Typorraphici char '• 

 juntproxma hutus artis materia. ^^^j -x 



rsttyi '' 

 Subieiftum , in quo repri-fentarentur conceptus humani, phi" 

 inultiplex fuit diucrfis temporibus. Et primo quidcm fuit 

 folium arboris , vnde remanfit appallatio folij , tum fuit 

 cottex arboris , vnde liber fumfit nomen ; tertio fuit tela li- 

 nca : quaito, tabula ceraca > vnde ifta nomina & phrafes , pri- 



niicerius, 



