Mechan.Mathem. Sea.I. Gnomonica. 677 



niicerius , fecundoceriiis , amicus prima; ccri- &c. quinto adlii- 

 bita fuit lamina lulitililTima plumbea : fcxto, pannus ft-iicus : 

 fcptimo, lignum tili.v^philyr* &c. oc1au6,.x\'.:nono,lapides:de- 

 cim6,materi«gypfc.v>cerci-,lateritia;, &mult;valia-: vltinio, 

 papyrus, &: cotiumanimalium Et papyrus quijcm inucntapu- 

 tawr Akxandri M. temporc, quam longo intcrUallo fupcrat 

 noftra <-W-.,- , c^ux indc papyrus appcllatur. Ea fit cx pannis 

 lincis vetuftis,aqua maccratis,& mola confraais,&: poftca qlu- 

 tine aliifque mifcellis in cam formam rcdaais, vt atramenwm 

 rccipiait&rctineint^quade letiaair: ars fhartaria. Hoc it.i- 

 que cft vlitatiirunum artis typographic.x- fubieftum, in cuius 

 locura nonnunquam fuccedit I'eri;amcna, vel liolofeticum al- 

 bum. AtrxrneMu}» tyiio^r^fhuum formatur cx olco feminis 

 lini,vernice,&; fumo refina; (imul mixtis,lcuigatis,&percocT:is, 

 CureBerei lyfo^rafhicicx plumbo , antimonio , ftaiino,aTe,& 

 marchafita connciuntur , & artificiali fuiionc in niatricibus ti- 

 guraiuur. 



K. III. -r^r/ typographica ret^uirh diligentiam & 

 eruditionem tanqmm duos oculos. 



Si enim alterutram fuftuleris , ars ha;c verafuerit^o»o'?««- 

 >^^. Diligentia rcquiritur maxima inomnibus perfonis, qua: 

 huic artij)r.'clunt & v.-icant Eruditionis aliaeftratio. Eaenim 

 debet efte inaxima in corredore: mediocris in compolitorii: 

 qualifcunque in impreflorei qua; gradatio niii obfernctirt , ca- 

 _ daucra potius Iibrorum,quaral)bros imprimi vidcas:vtvtchai:- 

 ta,atramentuiTi,& charatiercs fint pra;ftabiles. 



IV. Varia funt chara^erum typographicorttm 



genera pr» varietate jigur£ 



& qnantitatis. 



Sunt enim literx quadratx feu maiufculx, mediocrcs,&mi- 

 nores fcu curfm.r: ad qu.r tria fumma gencra reiiqux- reuocan- 

 tur. Peregrinisautcmfcrc nominibus appcllantur: qualiafunt 

 ifta Italica Canoncmo , Tefto SArango-e , Tefto A' Aldo , Corfiuo 

 fAldo, Siluio, Corjiuo ui Siluio, Antico commune, Corfmo com- 

 tnme, FilofofhU, Onr^imone , Teftino , Homferiliti &c. Scd ple- 

 raq; charafterum ty-pographicorum genera certo ordine per- 

 fequamur.ita nempe,vt primo fola nonriua,deinde nomina vh- 

 tatiora & figuras eadem poiitura , quam vocant iepra:fentc- 

 mus. 



Nomina pra;cipua \\xc funt. 



1 . Canon dc Garamond. 



I. Petit Canon de.Garamond. 

 }. Romain Parangon de Garamond. 



4. Gra;c Paragon de Robert Granlon. 



5. CurfiffParagou dc Granlon. 



6. Romain Gros Tcxt de Garamond. 



7. Curfiff Gros Text deGranlon. 

 K. Romain Text de Granlon niinion. 



9. Romain S.Auguftin de Garamond. 



10. Gr.Tc. S.Auguftiu dcGianlon. 



II. Curf S.Auguftin de Granlon. 



11. Romain Ciccro de Garamond. 

 I j. Gra:c. Cicero de Granlon. 



14. Curf Cicero de Graivlon. vulgo Scholaftlcalis. 



15. Brcuir Antiqua. 

 1«. Romain Garamond de Garamond. 



17. Gixc.Garamondde Granlon. 



18. CurCGaramond ou Immortcl dc Granlon. 

 15. Rom. Galliard. de Granlon. 

 *o. Curf Peril Text.de G. 

 ti. RomainGaliardPetic. 

 11. Romain Minion. 

 ij. Rom. Nonparel. 



Garamond Antiqua. 

 Petic Anciquii, 



Taragon Qurfijf. 



rJMittel Citrjif. 

 Cicero Curjijf. 

 Caramond Curfiff. ' 



l^ctit Cvrfff. 



V. In typographica. fcriptione tria concurrnm: Intypogra- 

 wwf«<^«yic<jo fcilicet , fcH exemplar iinitahile : orfra- ^''"''* ''''" 



^ . . ■ ' , . ° Pfone quos 



nim ,jeu typm tmttans ; cr e.vemplum tnutattoms , i\m obfcc- 

 fue uKiu, : & ratione triitm iflorim , aliti artes infer- "*"'**•' 

 uimt typographit, , tam^uam 7rj#8'j4"«/() alix tanquam 



Et.priores quidem illa; fubminiftrant organa ad opus typo- 

 graphicum confcrentia , duum generum : altcrum quidem 

 thcoricuin, exempLir fcilicet & archctypum, qiiod imitan- 

 dum proponitur ( & hic cft anthor oferis edtndi , & vcluti de- 

 /ignator j alterum vero mechanicum, quo imit.-itio peragenda 

 eft, fiue illud fit primatium, fiue fecundarium. Primaria non 

 funt vnius gcneris i cum fcilicct rationem habeantvel ma* 

 teri,r ( vt eft (haita aui membrana , (^ atramer/liim ) vel for- 

 mx,ipfi tyfi,{ea cliaractcres ( typoruin autem artihces alij re. 

 moti , qul formas edunt typorum , tum maresquos Ponzenes 

 vocantitum foeminas, Matiice; di£\:AS:a\\'} proximi,/«/o>-e) ty- 

 foriim e yiietallo) vel ipfius efficicntis : vt edSfh&r.i lignea,Q[\xx 

 corio obdudla , & lana fulFulta, calami fcriptotij loco inferuic 

 typograpliis : item crgaftuliim feufrethm iffum. Cuius partiis 

 alia; funt quiefcentcs, bafn tum fuperior,Iacunari luperne affi- 

 xa,torcularis caufa : tum inferior, pauimcnto inferne innixa, 

 caufa curriculi: alias vero inobiles, tum inferior , curriculus 

 (huiuspars alia rccipiens, tabula niarmtreavel Anea, cniFor- 

 m.-c imponuntur ; alia incumbens, tymfanum, cuicharta affi- 

 gitur) tum tuperior, ipfum tonul-r, luis itidcm conl^ans par- 

 tibus. Porro fecundaria inftrumcnta alia inferuiunt Comiofi- 

 rorihns ; nimirum organa Infcruicntia chara-flcribus tum fepa- 

 ratim in fuas digeftis capfulas,tof»/ifcilicet:tum coniunftim, 

 quatenus coUiguntur^A/f/^wOT^quatenus deponuntur, Nauicu- 

 la, Scafbi, iple denique Modiotus fctre:. j,qui crgaftulo fubiici- 

 tur: aliainferuiunt iOT/iri-j|/i)«'i«j,vt chartam locent,r.:»i: h.vt 

 atramentum dlluant, diducanc:vt cb.araAeres abluant,purgcnt. 

 Et hx quidem lunt TrihSfiof. Porr6 x.i^'i^"1 > organis pr.rdi- 

 <rfis vtuntur, opufque faciunt typographicum : & propterea 

 refpeifhi fuperioruraae^yTritTBi-Dyj dici poflunt, magis, niiniis. 

 Opus cll: vnicum , liber typis exprcirus : fed operx .id efficicn- 

 dum varix, quxquidem conlideiari polfunt racione dignitatis 

 fimul & ordinis. Si dignitatcm fpectcmus , alixopcra; func 

 principes, aliifaraulantes. Principumquxdamtheorici-, Cor- 

 reBor vulgo , ncc malc huaos , vcl eciam tTnVxear©-, quando- 

 quidem exemplum typis cxpreflum cum excmplari conterc : 

 quxdam mechanici' , quoniam imitancur vel exemplar, cypis, 

 quos colligunc & componunc, ■nmx.H, Comfoffo es vulgo : vei 

 cxemplum, charca,quam pingunc^yjjiipH,- , & ex inftrumenti 

 racione imprej]fres, ergasTuUrij. Famulantur alij theoricis, antt- 

 gnoftes,ltBor:a.\\\ meclianicis, »je(i/;i//»«^,abiec1iffimis qiiibuf- 



das.opcra; ali« 



que officiis addidus. Sin vero ordinem perpenclas,opcra; 



requiruntur ante opus, inopere, poilopus. Antc opus qui- 



dcm , vt relpeau exemplai-is , prxlegatur , & dinumcrecur pcr 



Hic nomina, illoriimque exempla Hcbra;a, Grarca, Latina, pacrinas futuro operi infcruituras : at refpeftu exempli , quod 



Germanica , vide m Sfecimine charaHcrum feu tyforumfro- edendura cft , vt illius organa recae adhibeantur & admini- 



& 



btuiffimorum, prout illud eft editumanno i<;ii,a lohanne Ber- 

 nero Francofurtenfi. Vbi mcmineris , Robertum Granlonem 

 CJallum, infignemartificem,multatyporumgenera inuenilfe, 

 qua; ab illo fuam h.-ibent nomenclaturam. 



Scquuntur nomina & gencra vfitatiora vna cum fuis fi« 

 guiis. 



Canon Antiqua. 



Paragon Antiqua. 



Mittel Antiqua. 

 Ciceio Antiqua. 



ftrentur. Horum alia quidem rationemhabcnt materix- : fic 

 charta numeranda, explicanda , humeftanda: fic atramentum 

 tcrendum,diluendum. Aliavero rationem habentformx. Er- 

 jTo curandum , vt cypi perfe, imicatione excmplaris coUigan- 

 nir, fiuc componantur (quas Fow;<w vulgo dicunt ) pcracci- 

 dens vero emendetur : Prohas vulgus dicit, quod fint exami- 

 na & pcricula qui-dam ( emendatio autem qux-dam forma- 

 Jis,Corretlo"rum & lcftorum propria", in ipfis probis, quando 

 vel corriguntur prim.'E,(Z3ifjjrciTi'wa; &fecundx, «««^ototo: 

 vel conferuntur cum fccundis terti.v, fcu reuidentur : quae jam 

 matcrialiSjipforum Compofitorum.qui Corredoris auth-Jtita- 

 tem &cenfuram fequuntur in Formis ) alia denique rationcra 

 habcntefficiencisinftrumentalis: nimirum prelum,ica pr.cpa- 

 randum, vc Formas , quas vocanc, recipere poflic & excudcrc: 

 Sphajrs item, corio lana fufFuIto munienda;,quibusatiamcn- 

 tum typis illinatur. Rurfus in ipfo opere duo occurrunt miinia 

 pra:cipua: alterum , vt Forma incumbcns marmori aut xn tin- 



