Encyctopa^di^ Lib. XXXI. 



jfuiis Mne- 

 moiiicE. 



/ /. Flnem internujn Mriemomca fmpergbtmet, 

 extermm non item. 



Ita enim coraparatum eft imer homines.vt alij funt apt.i 

 ad liberalem cruditionem capcfl.ndani.ahj non 'tem Hinc 

 multos vide.e elt bai>Jo.s, & veluti f.;ngos , quos qui fibi fu- 

 munt inftitucndos.^tliiopemlauare inftituunt.Et rurlus alios 

 videre eft.qui cito perc.piunt eaqux proponuntur. Denique 

 occurruntmulti.qui tamctfi tardiorisfunt ingenij,nQn ta- 

 men inidonei funt ad difcendum , pra:rernm (i vrgeant fuum 

 propofituro.Atque trcs iftx diffcrentix difcipuloriim m omni 

 fclentiarum gcnere feofferunt :ade6qucetiam in Mnemo- 

 nica. Sicutcnira non omnes funt idonei Logica: auditores: 

 ita nec Macmonics fincm vltimum omnes affcquuntur.qui 

 fcquuntur. Et hinc nata eftdillinftio finis in externum & in- 

 tcrnum.Illum ars nou feraper affequitur, fedeo farpc excidit 

 ob varia impcdimenta .- hunc habet in fua manu.ideotjue ipfo 

 excidere non potcft. 



Memoiit 

 gii.otuplex ? 



Quim Iste 



piieat Ti 

 funfutii,'].! ; 



C A P V T II,. 



Deftihieilo Mnemonices. 



PRi€CEPTA. 



Vbiedum Mnemonicje triplex eft } vidclicet 

 ^^ informacioniSjtLaftationis & operationis. 



Subiedum informacionis eft memoria , eacjue 

 tum fenfitiuajtum intellediua. 



Subiedum rradationis eft modus excolendi 

 niemoriam. 



Subiedtum operationis eft Tdv (xvnf^ovivllv , id 

 eftjomne quod memoria comprehendi poteft,feu 

 pmne recoUigibile, vt loquuntur SchoUftici, 



R E G V I- .*. 



/. Memorla eit fenjitina,vel intelleEliH<(. 



Merooria fenfitiua competit homini , quatcnus cft animal: 

 intelleiSiua cadit in ipfum , quatenus eft aniraal rationale. 

 Vtraque fcquitur tempctamcntum ccrebri.dc quo pracipiunt 

 Phyfici & Medici. Mnemonicus itaque nop debct alienam 

 poiTcflrioneminuadetc, ficut plerique hic faciunt .• fcd fatis 

 habebit fubieftum fuum ptacognouillc. 



/ /. Id ^Hod memoria comprehendi poteFi , aut 

 ejl fenjihile, aut irWtlU^ibile. 



Quemadmodum enim memoria cft fenfitiua , vel intellc- 

 ftiua : fic & illud, quod memoria." obiicitur.aut eft fenfibile, 

 aut intelligibile Memineris autcm hic fub ti! «/•i^icn.f com- 

 prehendi obieda affeduum , & fub tJ kditJ obiedum vo- 

 luntatis.fiue TO finKiuiit. Vnde colligere liabes,quam late pa- 

 tcat Mncrnffhices vfus. 



C A P V T III. 



De MedtU rnnemomcis ratiorje (tffe&Mum. 



Pr.«cepta. 



fiSS;? Edia feu adminicula mnemonica refpiciunt 

 SB^ impr(fflionem , vel recordationem : & illam 

 «juidem iacilem ac fidelem, hanc vero promptam. 



Media, qus refpiciunt impreflionem , lunt ge- 

 neralia.vel fingularia. 



Media generalia funt, quae omnibus in vniuer- 

 fum profunt. 



Siintque ratione afFedbuum , fenfuum & intel- 

 lcftus. 



Ratione afFeftuum requiritur quics animi', & 

 vchcmens imaginatio. 



R E G V L A. 



/, Memoriavts eji duplextfirmiterimprimere, 

 ac celcrtter reminifei. . 



Vulgo dicunt, memoiij: perfcAionem in hifce tribus con- 

 fiftere; videlicct in faciliapprehcnfione,firm%xctentionp, &C 

 rerum repetcndarum expcdita tedditione. Sed hic tria com- 

 jnode reuocari poflunt ad haec duo , qu.r dixinius in rcgula .• 

 ita nimirum.vt fub facili & firma imprclfionc comprchenda- 

 tur apprcJienfio & conferuatio .- fub teeordatione reminif- 

 c.entia,quj: dicitur effe memotia quafi lediuiua, fcu mcmorix 

 collapfx inftauratio. 



/ /. ^uies aMimif/eti immtmitas ah afieHibHs inprimis 

 lehementioribtiSitfl interprima memoriA fHbfid.ia. 



Qui de memotia fcribunt,inpiimis adeius promptitudinem 

 requirunt (i57»^f«*, id cft, immunitatem ab affeftibus, ac in- 

 primis vchementioribus illi5,vt funt ira, triftitia,& metus. Hi 

 cnim affciilus fanguincm & fpiritus vehementer alterant,id- 

 que vel incendendo , vcl frigefaciendo. Quod (\ fanguis & 

 fpiritus incendantur, imagines in memoriam reponcnds ex- 

 tinguuntut , non fecus ac imago in ceram impieffa ftatim 

 cuanefcit, fi ceraadmoueatur igni. Et turfus quemadmodum 

 pera frigore indu^ata non recipit imaginem , aut certc a:gre 

 rccipit : ita quoque cerebtum fpiritibus frigore fanguinisob- 

 tufis,vcl non recipit imagines rerum,vel a'gre recipit.De va- 

 rietate ac grauitate occupationum , itdmque de ignauo otio 

 idem cft iudicium.Nam varia & grauia negotia fanguinem ac 

 fpiritus incendunt , ac proinde imagines mifcent ac confun- 

 dunt : e contratio autcm , ignauum otium rcddit fpifitus 

 torpidos. 



/ / /. Vehemens imaginutio vnit obieElum cognitmn & 

 cognofcentem,ac proinde plnnmum conducit ad mcy 

 Tnoriiz intcgritatem. Inprimis hic e.vceliunt amor & 

 admiratio rei difcendx. 



Ita cnim fit , vt affcftus tingantut fpeciebus rerum cognv- 

 tarum.Affeftus autem hoc modo tindli non poffunt non tin- 

 gere fpititus , qui funt vehiculum memoria:. Quocirca fi quid 

 velis memotix imprimere , folicitc ftude moucrc aliquem in 

 te affeftum. Id autera fit mcditatione prfcftantix vcl turpi- 

 tudinis.vtilitatls vel inutilitatisrei.quam prx manibus habe- 

 mus . itemcrebra repetitione,acdiIigenti figurarum rhctori- 

 caiura applicatione. 



C A P V T IV, 

 De Mediis mnentonicii ratione temperamenti. 



Pr>£CEPTA. 



Edia mnemonica ratione fenfuum , funt vel 

 rafioi^e fubiedti,quod fentit,velratione obie-. 



dti fenlibilis. 



Ratione fubicfti,quod fentit, funt dixta &me-! 



dicina conueniens cuiulque temperamenco, 



R E G V L ^. 



/. 'Ditta & medicamenta hic eo fpeUaburn, vt nimia 

 fiigiditas temperamenti, tum in toto corpore, tnm in 

 Cfrebro toUatur,& Jpiritibus claritas concilietur, 



Prouetbio dicitur : Frigiditatis filia ejl ohliuio. Ita enim ' 

 comparatum eft cum homine , vt (anguis & fpiritus frigore 

 nimio impediti & velut confttifti otgana fenfuum corrum- 

 pant. Prima igitur cura hic cfto, vt nimiafrigiditas.cuius co- 

 mes eft nimia humiditas, tollatur: & illa ad teraperatum ca- 

 lorem, ha-c ad moderatam ficcitatem reducatur.Hac enim ra- 

 tione fpiritus.;clari gigpentur, aquibus immediate pendcc 

 memorix felicitas. 



/ /. 1)i£t* ratioJttM elt in hts quinque. 



Frittcipib oportet fpitituofam corpoti» fubftantiam refice- 

 rc: quam ad rcm facit acr ambiens , in quo fpeftatur eleftio 

 & corrcftio:vt ncmpe prxfcramusillum aerem,qui refpeiftu 

 fubftantix eft purus,tenuis , nitidus , nullis inquinamentis, 

 nullifque vaporibus pcrmixtus : & refpcftu qualitatuni tem- 

 pcratus , lcuibufque v?ntorum & pluuiarum comniotionibus 

 interdum altcratus.Quyd fi ACfem fentiamus infe(Jlum prauis 



qualita 



