20 Encyxlop^cli;^ Lib. X X X I L 



herbarum , arborum 



animalium terrcftrium , aquatilium , &: 



1 i- 1 •a.,;,o npireciui lunt Aiiftoteles , Oppianus, 

 volatihum hutotias pein-ciiu. i„„, lu Po' 



fcoruics, /Ehanus , Varro , Columclla, l'ai- 

 Piinius Couradus Gcfnerus. Huc 



Hifloris 



Theophraftus, Dio 

 ladius, & Germaniarnoftr- 



pert.ncut hiftorix Phylica- , Alho""™'? = Mathen.attcx , Bo- 

 anica: . Anthropolog.ca;, Mcd-.c.v , OEconom.cxdc re rufti- 

 ci & hmilcs. s,quitur^//?<'"Vj;o/'/^f«.adciuampertmenthr- 

 fcriptores a^jj^^, certorum hominum , certarura familiarum , cuiitatum, 

 ^"'- & pohtiarum : adcoque omnes juridicx, oeconomica: dc tami- 



liis iliuftribus, geneaiogicx, prolopographic;i: fc hmilcs. C.r- 

 torum homtriHm hiftoria pctcnda eit ex illis authonbus, qui yi- 

 tas reoum , principum , Pontiticum , clarorum virorum & cla- 

 xarum^muiierum fcripfcrunt : qualcsfuntPlutaichus.Diogenes 

 Laertius,Platina, & ah'j. Certarnmfam^lmrum hiftoiixoccur- 

 runtinvariisChronicis & Gcncalogiis , quas voc^nt Arborcs 

 familiarum. Hic cxcelHt Hierouvmus Hennmgus,quioinnes 

 a coudito mundo cclcbres famihas fecundum quatuor mo- 

 narchias , & particuiana rcgna pcvtecutus cll. Ccrtariim ctui- 

 ■t^ttim hiftorixaplurimis tunt edita::vbi Tlieatrum ciuitatum 

 Georgij Bruin Agrippinenfis poteft elle inftar omnium. Eth 

 vcrohiftoiislcertorumhominum , familiarum , & ciuitatum 

 vltimoloco inter politicas funt cognofccndx: hic tamen prsc- 

 mittantur, quia de hilloriis politiarum principahter , ac pMin- 

 dc prohxius nobis cft agendum Duplex autem ordo feruari 

 Iblct in leaionc fciiptorum , qui hiftorias varioruin rcgnorum 

 funt perfecuti. Pnmo leguntur hiftorici lccundum lcricm 

 quatuormonarchiarum, iioc modo. T)e monarcLia Jlffyrio- 

 Chaldenca legcre oportct kremiam ; Daniclem s fecundum h- 

 brumRegumiBerofumiHerodotum,qui orditur fuamhifto- 

 riam , vbf leremias dctinit , videl. in rege Aprye_, qui lereiniam 

 inteifccit , & poftea dcfcribit quatuor icges Perlicos, videi. Cy- 

 rum, Cambyfen.Darium & Xerxen. Pollca ThucydiJescft Ic- 

 «rendus , quipoft: Hcrodotum texuit hiftioriam .t tuga Xcrxis e 

 Grscia vfqueadexitumfere bclli Pcloponnefi,ici. Xenophon 

 a fine hiftoria; Thucydidis incipit. Deinde legantur Didorus 

 Siculus.Iuftinus, Plutatchus.Dc monarchia Ferjkrutn legantur 

 Nehemias, Efdra, liber Eflhcrx , Herodotus , Xenophon , Dio- 

 jorusSiculus.Iuftmus, Orofius, Plutarchus Demonar:hia 

 Cmcorum confulantutlibri Macc.-iba-orum , Diodotus , Poly- 

 bius,Appianus,Plutarchus,Curtius De monarchia Komana\(t- 

 gantur e Grxcis DionCallius , Herodianus ,Niccphoius , Zo- 

 naras , Nicetas , Chalcondyla, Niccphorus Gregoras : e Latinis 

 Suetonius ,Tacitus, Velleius, Paterculus,Lampridius,Capito- 

 ^ linus , .ffilius, Spartanus , Pomponius Lxtus , Eutropius , Am- 



mianus MarccUinus. Hisaddantur Procogius, Agathias , lor- 

 nandes .Paulus Diaconus, & alij qui fcripterunt ante diuulfio- 

 nem impcrij orientalis & occidentalis. Poft diuulfioncm iftam 

 fcripferunt Hermannus Contraftus , Vincentius in Speculo, 

 Ottho Frilingenfis , AbbasVrfpergenfis, Cufpinianus in C?fa- 

 iibus,Cranzms,Iouius,& aHj Quod attinetad legna cScrefp ilj^ 

 referri pofFunt adquatuor monarchias : vt tempore primc mo- 

 narchicflorucrunt ifta rcgna , jtgyptiorum , Sicyoniorum, Ar- 

 giuorum &c. Sed de his partim in Politicis tradauimus, partim 

 iamiampluratradabimus. Atquehic cftprimus modus, quem 

 nonnulli obferuare folent in legcndis hiftoricis rcguorum & 

 Imperiorum. Altermodasitahabct.Hiftoiici, qiii politias pio- 

 fecuti funt , difhibui poffunt in quatuor clallcs tcu 6rdincs. In 

 prima funt fcriptores hiftoris Grxcx : in fecunda hiftorici Ro- 

 mani : in tertia authores , qui poUtias Europx , Alix, Africx,& 

 iioui orbis defcripferunt:in quarta l"ciiptores,qui hiltorias infu- 

 Hlftons larum tradiderunt. De his quatuor clafllbus hxc fummatim ha- 

 Grxcz benda. Ac primoquideni/ji/ZoW* Grs.cs.^criporcs\z2^:i\\x.m\\oz 

 qui'r°''* ordine./.Herotioi'//^ HalicarnaJjeM libris nouem agit fparfim de 

 Grxcis.vfque ad fugam Xerxis, coniplexus hiftoriamanuorum 

 140. Confcripfit hiftoriam propc illa tempora, quibus Eldra & 

 Nehemias templum Salomonis & vrbeiTi Hierofolymam in- 

 ftaurarunt. Hunc acerbe perftringunt Plutarchus fqui librum 

 fcripfit de malignitatc Herodoti ) luuenalis, Strabo , &alii, 

 quod fabulofa fcripferit, & potiiis fiuA^e^cui , quam i^^g/M, vt 

 Strabo de ipfo iudicat.Sed Ciccro & ah j innumcri eum tanquam 

 patrem hiflorix & folem hiftoricorum vcncrantur. Et fane non 

 immerito : vt Polliiuinus & Henricus Stcphanus prolixe doccnt 

 Qyanquain enim multa vix crcilibilia apud hunc authorcm oc- 

 CHrrunt:ob ca tamcn ( e quib. multa polfunt cfle ccrta Jnon dc- 

 bcmus totum hittorix corpus & fyftema rciicere. Stylus huius 

 authoris quafi amnis tedatus fluit 1 1 ■ Thucydides poft Hero- 

 dotum hittoriam ofto hbris texuit a fugaXerxis e Gi\'cia vfque 

 ad aunumcitcitcr 11. bcUi Peloponncfiaci , annorum So.plus 

 mmus.Hunc prx ci,'teris vcracein exiftimauit antiquitas,& ipli 

 tria prudenti^ gcncra ttibuit,ciuihs,bcllic?,& hiftoricx.Iuprimis 

 (]u.xdam pictatis fpccicscum commcndat. Dcmofthencs fanc 

 Thucydidcm tami fecit,vteum dcfcripfcrit oaics. Cicero 1. dc 

 orat. ilhim commendat his vc:.bis:Port iilum ( Hcrodotum; 

 Thucydidcs omucs dicendi artiticio.mea fententia,facilc vincit, 

 ciuiita crcbcr cftrcrumfrequcntia , vtvcrborum propc nume- 

 tum lentcntiaruin numcio confequatur.Ita Cicero. Hinc aiiti- 

 quitasThucydidcmappcllauit>-y«(<j>,<,y,;ci,,pulchcrrimum.^- 

 mulatus eft Homeri occonoraiam.tiuc difpofuionera,& Piiidari 



graue ac fublimcgenus. Et Dionylius HalicarnafTcu'; iuftitr.it: 

 collatioiiem Thucydidiscum Hcrodoto.J l 1. Xenoj'hon in So- 

 cratis fchola enuttitus . ici niilitaris gloria prxftans, quippc qui 

 cxpeditioni Cyri aducrfus Artaxcrxcm intcrfuit , feptcm libris 

 'tK^lrjtiyiuv ■mi^KnTTii^iit , 3. fiuc Tliucydidis hiftoii.x iucipit, 

 & bella inter Grxcix ciuitates gcfta, circiter 44. annorum Ipa- 

 tio, vfque ad Epaminondx prxlium ad Mantiuuam dcfcribit. 

 In hiftoria obferuauit fidcm & fuauitatem , adeo , vt A-flixn' 

 //.tA/raa, Atiica afis , fit appellatus. Ad Cyri detcriptioncm 

 quod attinet, rcde Cicero lib- i eptji. ad Sufatrem ait : Cyrus 

 illc a Xcnophonte non ad hitlonx hdcm lcriptus , fcd ad ef- 

 figicm iuffi impcrij : cuius fumma grauitas ab illo philofb- 1 

 plio cum fingulati coniitate coniungitur : quos quidcm li- 

 bios non fmc causa nofter iUe Afiicanus dc nianibus poiiere 

 nou folebat. Sic Cicero. Cum quo confentitFabius, qui ait, 

 Xcnophontera magis inter philofophos , quam hiftoricos re« 

 cenlendum efle. 1 F CcmtfttM , appcllatus Plcthon Byzaa- 

 tius , incipit apixlio apud Mantineam commillo , & abfoluit 

 mcnarchiam Pcrlarum vfque ad tcrtiam, niortem vidcliceti 

 Philippi patris Alcxandri M V. Diodortu Sictilns totos vxA 

 gmta aiinos in fuam bibliothccam infumplit, quam libris ^Ot'" 

 complcxus eft cxorfus a diiuuio Ogygis , h. e. ab anno mundi 

 z 1 86 , vfque ad lulium Cxfarcm Didatorcm Hunc Plinius 

 inter Grxcos ait dcliille nugati , luflinus Martyr celebcrri-' 

 miim Gi;ccorum hiftoricorum , Eufebius Pamphili ilhiftrem 

 virum appellat. Viues non rcde ipfum perftiingit his vcrbis: 

 Nihil iplo eft nugacius. Hic primus vniucrfalcm hiftbriam 

 fcribere , & res iuhnitas quafi m vna eadcmque tabuia fub 

 vnum afpedum ponere eft agrclTus Id huic fcriptoriproprium 

 eft, vt tapiencer multainterlerat,quibus prouidcntiam & iufti- 

 liam D E I dcmonftret , hominefque a fortuux cogitatioae 

 auocet. Cxtcrum liber Diodori notiri deciraus lextus narra-: 

 tionem Gcmifti continuam pctfcquitur dc Philippi & Ale- 

 xandri M. 'rcbus geftis. Ex Latinis Su^ Curttpu, probus, lcgiti- 

 mus , aftriftus, pioflucns, fubtilis,clarus,& fiuecura vUaacca- 

 ratus hiftoricus , vt rede tcftatur Liplius, Alexandri belladc- 

 fcribit.Bclla dico Quid eiiim aliud Alcxander, nili bclla ? VK 

 CfV 1 I. Polyl/ij libcr f"ecundus,quartus, quintus.cum epitome 

 fcqucntium : & Litirj quarta Dccas cum fragmcntis quintat 

 decadis, coinplcauntur rcs Grxcorum , qux cum Alexaudri 

 M.fucccfloribus geftx funt. VIII Piutarchi AratusPhilopaer' 

 men , ac Dcmetrius plurimum conferunt ad poftcriores Grx- 

 corum iiiftorias intelligcndas. Hic author vixit yopoftannos, 

 quatn Chriftus eft paltus , temporcTiaiani, cuius moderator 

 fuit. Inter Grxcos mcdiuni eum locant, quod adlriftoriani' 

 pertinet. Scripfit vitas Grxcorum & Latinorum quinquagin- 

 ta : ortus in Grxcis a Theleo , Athenarum rege , ac tinicns in 

 Philopxmcne Achxorum duce : in Latinis a Romulo vfque 

 ad Galbam & Othoncin. Si quid fabulofiim interfcrit , ad- 

 dit verbum illum (paai hoc eft,aiunt.7 X.Paufanias CEEfarieu- 

 fis fcripfit Attica, Corinthiaca , Laconica, Mefleniaca , Elea, 

 Achaica, Arcadica, Bocotica, Phocenfia. Floruit tcmporc Adria- 

 ni.X. lohannes Zonaras, monachus Conftantinopolitanus,lu- 

 ftoriam vniuerlam Grxce fcripfit a muiidiprimordio vfque ad 

 obitum Alcxij Commeni Imp. Conftantinopolitani. X l.Nice- 

 tas , rcs Imperij Grxci perfcqnitur a lohannc Ccmmeno Alexij 

 filio ad vrbem captam , & impcrium oricntis fcillum in Adria- 

 nopolitanum & Conftantinopolitanum Hunc Nicctam viti 

 doftidignum notitia , purumque ingenium efTe agnofcunt. 

 XII. Nicephortes Gregor«< hiftoriam Nicct.i: , &fiKiin narra- 

 tionis cius excipit , at non laudem.ScrJplit ab vrbe capta res ad 

 Andronici PaLrologi pofterioris mortem XIII. Laonicui 

 Chalcondyla hiftoiiani Grxcorum perduxit vfque ad tempus ' 

 Byzantij aTurciscapti Secundo loco accedainus ad fcriptores '■ 

 hisioris. Romans,. Hic Antonias Poffcuinus libro iftbil^liothe- .' 

 cx ordincm legendi Roroanam hiftoriam lccundiim tempo-' 

 ruin fericm diuidit in trcdccim lertiones : Caiolus SigoniuS 

 in vndccim. Nos ordincm lettionis a Sigonio , criliii a Poflc- 

 uino mutu.ibimur Ordo itaquc iiic cft. I. Ieg.mtiiren:nitim 

 primo hifiorici, qui fcripferunt res geHas in Italta cmte regeSy 

 C" ftib regibti/s : vti fui.t Dionyfius Halicarnafixus Grxcus 

 libris quatuor : Liuiuslibro l. Florus libr. i. PatcrcuUislib. 

 I. Eutropius lib i. Plut.irchusiu Romulo, Numa., & Popli- 

 cola : Plinius de viris ilIuftnbus:Orofius 1. i. Scxtus Rufiusr 

 Zonatastomo x.II. legantur rcsgcfiitab exaUis rcgihm ai 

 leges II. tab. Dequibus Dionyfius iibris fcx lcqq. Luiius lihrls 

 duobus : Florus lib i. Eutiopius lib. i.Plutaichus inPoplicola 

 & Coriolano :Plinius dc viris illultribus : Sextus Ruftu5:Zona- 

 las tom.i.Diodorus Siculus lib.i i.i t..Ill.A duodecim tabulu 

 aibellum Tarentintim (y reges Pyrrhi Dionyfius 1. 10. 11 Liuius 

 a lib 3 ad.io-Epitomc Fiorihb ii.u,& hiftorix l.i. Eutropius 

 lib. I. & 1. Plutarchus in Camillo : Fliniusde viris ilhiftrihus: 

 PauIusOrofius lib. 1.3. Scxtus Rulius : Zonaras tom. i. Diod. 

 Siculus.libr. 1 3.14. IV. A Pyrrho ad fecundum bellum Punicum. 

 Polybins lib. 12.. EpitomcFIori a lib. 13. ad 10. & hift. lih. r. 1. 

 Eutropius lib. 1. Plutarchus in Pyrrho , MarccIIo , & Fabio 

 Maximo :Plinius'deviris illuftribus : Orofius lib. l i. RufFus: 

 Zxjuaras tomo i V A bdlo tunteo (ecurtdoad tertiHMii-viim^ i 



Iib, 



