HiftoricL^ Cap. V. 



35 



LVIl. Mattathias fuit fe- 



liciflimuspater hlioi-um iiifigni 

 pictate &tortituJine pia.-aicv)- 

 lum. 



LVIII Mact.ihiic.\i'',ua 

 ianui"icti 

 lunt hoftcs fuos. 



manui"icti .luxilio Dei, ficgc- 



L I X. lonathan M.icca- 

 b.x'us iiSum cum Ronianis fcc- 

 dus rcnouauit, & Spart.inos 

 in mutuam amicitiam lece- 



P>t- , , 



L X. CorinthusaRomauis 



delcta efl: , po(lc]uam Itctiflet 



aii.jyi. Deoflagitiaipfiuspu- 



niente. 



L X I. Viriatus cx paftorc 

 venator , inde latro,mox iufti 

 exercitus dux , Romanos pcr 

 annos 14. vehementer affli- 

 xit. 



L X 1 1. ludsi varie cxer- 

 eentur a regibus Syri.t , a Ro- 

 manis itcm & Parthis,ob varia 

 peccata. 



L X 1 1 1. Numantini obfi- 

 dionem 14, annorum tolera- 

 runt.ita vt partim fame,partim 

 ferro , partim vencno feipfos 

 confeceiint,vt ne vnus quidem 

 <upereiret,qui a Vidore J£mi- 

 liano, Romam in triumphum 

 duci potuerit. 



LXrV. Tiberius Gracchus 

 fua eloquentiagrauem feditio- 

 nem Romae concitauit. 



LXV. Romani continuis 

 fere bellis fueruntoccupati. 



L X V L Romani fuccelTu 

 fclici elati,fpreta virtute,cQEpe- 

 lunt fadionibns dare operam, 

 & bellisciuilibus Marij &Syl- 

 lae . iteraque Caefaris & Pom- 

 peij vehcmenter attriti fue- 

 Tunt. 



L X V I L Csfar non pote- 

 tatferte fuperiorera.Pompeius 

 parem. 



LXVIII. Cifar in pugna 

 Phatfahcaexclamauitaka vo- 

 cc : Milesparceciuibus. 



L X I X. Pompcius in J£- 

 gyptum fugiens , raifere ibi 

 ttansfollus eft, cadaucrc fepul- 

 to pene in conlpeftu Hierofo- 

 lyma: , quam antepaucos an- 

 nos profanaucrat , ingrelTus 

 Andtum fanftorum , diffua- 

 dente fummo faccrdote. 



LXX. Oftauius Auguftus 

 inodeftia fua expugnauic ani- 

 mosciuium. 



LXXL Sub Augufto orbis 

 tetrarum vniuerlus quafi com- 

 muniquodain confcnfu con- 

 quieuitabellis. 



LXXII. Auguftus nonnifl 

 irritatus & coadtus , iuftis dc 

 caufisbellum fufcepit. 



LXXIU. Auguftus miti & 

 paterno imperio fibidcuinxit 

 animos omnium. 



Piornm LiberU meliora con- 

 tin^iint , tmpicrnm veronon. 

 Oracul. 



e»» ii^efirs , <{^> tft) fimt 



Deo fanente, vimen eft ra- 



lii locii.Mcnand. 



nfcff^vac , 7ri^i,iviiiiM. 



Vrifis opes e(fe exiflimo , fo- 

 cios , fiiem , benemhminm. 

 Demorth. 



— — Vjjfi 6iH 'iic-f>i(g' 'ififfS'. 

 Cernit Dcus omnia vindex. 

 Hom. 



Nemo non rex ex feriiis oriun- 

 dus, nemo non feruus ex rtgi- 

 bus.Vlato, 



Ideo mala omnia rebus hu- 

 manis quotidu- ingrauefcunt, 

 quia Deus mundi huius ejfe- 

 iior ^ gubernator dereliiius 

 ejl. Anon. 



Vna falus viclii , nullam 

 j^erarefalutem. Viig. 



Eloquentia in homine fra- 

 uo , eft venenum inpoculo au- 

 reo. Ausuft. 



Exigua ver^b eft a bello re- 

 jpiratio. Hoin. 



Felicitatis ^ moderationis 

 eontuberniii eft admodum di- 

 uiduum.y^let.Mnx. 



Nulla magna ciuitas diu 

 qitiefcere poteft.Si foris hoflem 

 non habet , domi tnuenit : vt 

 pnualida corpera ab exlernis 

 caufls tuta videntur , fedfuis 

 ipfa viribus onerantur.Lm. 



^ 2ilcf ■af^iotilia* «J ip(A«»a- 



Omnium malerum caufa, 

 cupiditas impetij, ^ ambitia. 

 Thucyd. 



Maior ex cinibus amijfis do- 

 lor , quam Utitia fufis hoHi- 

 bus. Liu. 



Owcf^ftV «■'pffUTrui xiixai» Ti- 

 r.ii ceTt ^^TiTil. 



NuUus homo poenam fceleris 

 reus effugit vnquam.Heiod. 



Miii^av'ooja 'inij, Toosa fin^ia- 



ffiuanio maior eris , tanto 

 moderalior elio. 



Nullus beattis abfque numine 

 eji Dei.Menand. 



Pnlium aut bellum fufci- 

 piendum omnino negamui,ni- 

 fi cummaior emolumenti jpes, 

 quam damni metut oHenda- 

 ««y.iueton. 



Violenta nemeimperia con- 

 tinuit diu.Sen. 



Firmijfmum efi ittud im- 

 perium , quo obedientes gait- 

 dent. Liu. 



L X X I V. Tibcrius ingc- 

 niumliuim crudcle aiiqu.ini- 

 diu dillimulauit. Vnde fiib 

 initium charus , progrcllu 

 tcmporis omnibus inuifus 

 fuit. 



LXXV. Caligulaimmcn- 

 fts opcs a Tiberio relictas, vix 

 dumanno vcrtente,totas con- 

 fumpfic. 



LXXVI. Caligulairtito 

 conatu diuinos fibi honores 

 popofcit. Idcm fccit Hcrodes- 

 Agrippa , fubito a veimibus 

 erofus. 



Tu ciuemipatrcmij, geras , tu 



conjule ciDiihs, 

 Non iibiinec tua te moueant, 

 fedpublica io/»j.Claud. 



Naturam expeUa» furca , ta- 



men vfque recwrit.Hoi:. 



Multos timere debet , quertt 



miiltitiment. Puls.S)!. 



Diuitii grandes homini funr, 



viuereparce, 

 JEquo animo : neque enim eft 

 vnquam penuria parui. 

 Lucrct. 

 Nemo vnquam,mortalium 

 fujfragits , deus effeliits cff, 

 Uio. 

 'A?.»^ima( isTit cJx^AVf ^''- 



Kluii 



Foenam arrogantid nemo effu- 

 gitfu4L. Mcnand. 



C A P V T VI. 



Be Ohferuatione hiJlorU. 



Pr^ceptvm. 



OBfeLuatio hiftoriae fupereft in Hiftorica gene- 

 raliiqua icilicet hiftoriam cuftodimus vel in lo- 

 cis communibus,vel in memoria. 



R £ G V L ^. 



I. In locis commmibni cufiotHtur hifloria hifariinm ^""^' 



•^ •" •' cnmmu- 



Primo lyltema hiftoricum typis eifcriptum nobis reddi- rici ciuo. 

 mus taniiliare , & ibi notamus qui apud alios occuttunt infi- '■^°i° P»- 

 gniora. Notaraus, inquara, vcl in margine , vel in chartis puiis ""•*'• 

 intcrfertis. Deindecertos locos, & tituloshiftoricos conftitui- 

 mus, & ad illos tefeiimus quidquid leiSatum hiftoriarum oc- 

 curtit. 



I I. JJifiorix commendantur memoria per indicem quomod 



ChromlogicHm,& lemmata hiftorica. 



Inder Chronologicus continebit res prscipuas , quas vo- 

 cant KitpixMn , iuxta feriem remporis. KnpxXma ifta erunt ri- 

 tuli generales , ad quos reuocare licebit quidquid eft hifto- 

 riarum particularium. Lemniata hiftorica funt pardcuLr mon- 

 ftrantcs methodum alicuius hiftorii , hoc modo. i . Si occur- 

 tatpcrfona, obferuabis vitam&mortem ipfius. Vitaconlide- 

 ratur quantum ad natiuitatem , & accidentia cum bona, ciim, 

 mala , eaque animi, corporis, & fortuna:, vt vocanc : & rui fus 

 fccundum ftacura ceconomicum, ecclefiafticuin, & policicum. 

 Mors confideracur quanrum ad ancecedencia, connexa , & con- 

 fequencia. z. In omni fafto confiderabis ancccedcncia feu pr.c- 

 paracoria, rem ipfam, & confequentia. Et inomnibiisiftis 

 attendes quam diligentilTime ad circumftantias. 5. Bsllum, 

 & ahas res geftas confidcrabis fecundurn procafin , cpicafin , & 

 cataftrophcn : feu fecundum inicium, incrcmcntum, Sc finem: 

 feu quatenus inchoantur, contintiantur , &confninmantur. 

 4. In pcccato confidcrabis occafionem , pcrfonam , deli- 

 iflum , &paEnam. j. In orationibus & concionibus, quas 

 hiftoiici fa;pe comraemoiant , perpendes itii^Xcycii, 7^cp>,-^ 

 IviKopi : itcm dida . foifla , & eucnta- 6. In rebus nacuralibus 

 & artificialibus, puta fonte, vel Hierofolymis, pcipendcs cau- 

 fam.efFeflum^&adiunc^lum. Caufam dico procreancem , con- 

 feruantem,& corrumpentem EfFeaum dico bonum & ni.alum, 

 & fimiliter adiundtuni. 



mandcn- 

 tur me- 

 mocix; 



c A p V T V I r. 



De HiJloriA theologicA. 

 Vkjecf-vta. 



ADhucfuithiftoricagenerah's:iam erit fpeciah's, 

 qaae perfequitur methodum hiftoria: diftindc, 

 quatcnus eft homogenea vel hcccrogcnea , feu fim- 

 plex, vel mixta. llla etiam fimilaris, ha:c diftimilaris 

 dicitur. 



Hiftoria 



