HiftoriciE Cap. V 1 1. 



37 



l 



parrim « naturalivim rerum pcrucftigatione, viiilc coIlic;ebant 

 Deiim clTcpai tiiii cx liui voium monunu-iuisiqualia funt mul- 

 taZoroaftii or.icuia & Hcrmctis pronunrijta , de diuiiia vni- 

 tatc.dualitate, ac tiinitate, de Dco Patrc & nicntc diuiui, apud 

 Otthon!.m Hcurniam in primordtis phtlofophiA : & plutima 

 rlatonis doomata lic Uco , apufi Phil. Morn.ttim de vcrit.re- 

 lig.y Ciuilis, lcu politic.i,quani potcntiorcs adiiibcl-ianc, vt rc- 

 rump. Icsics quadam rciit;ionis awtlioritatc (tal^iiircnt : alias 

 thcolo"ia vrbana Huius antiditcs crant (acenlotcs & gubcrna- 

 torcs rcrunip.Tanta crat iplius authoritas,vt aJucrliis cam ncc 

 poeta^ncc philofophus vllus auHcrct hifccrc.nili vcllcr taucjuaui 

 impius iure patrio puniii.-qciofl Socrati Athcnis accidit. Thco- 

 locia cthnicorum trailans ck- diis , crat mac;ia & Thcurgia. 

 Ma£;ia,qna: etiam pvTHct , traflahat de malis dxmonihu"^ pla- 

 caniiis vcl auerruncanilis. Thcurgia.qux ctiam TjPisTi , fuitap- 

 pcllata,animis mirgationem promittebat adiurationc bonorum 

 d»monum,quos crcdebant inuocatione aUici, & (acrificiis rcti- 

 ueri. C.x-tcruin M.igia illa vctita ("daturcnimctiam M.agiana- 

 turalis & licita ) fparfa fuit per rrcs orbishabitati partes ; vnde 

 diuiditurin A(iaticam,Africanam, & Europ.xam. Aliaticaau- 

 thorem habuit Zoroallrum , & viguit in Chald.ca & Perlia: 

 quanquam in hacetiam fucrunt magi carti. Africana domici- 

 ]ium &: veluti regiam fuam habuit in ^tgypto. Europxa in 

 quacuor '-ainoseltdiuifa : in Thedalicam, valde celebrcni,Hc- 

 trufcajii,Romanaw,&: Gallicam arqiic Gcnnanicam ; qux du.-c 

 loftcriores (pecics propter alftnitatem habcntur pro vna. Dc 

 liscopiose diirerit Heurnita in primordii^ philofiphit!.. Scqui- 

 tat theologia blajphemortim Itids.orttm,<^m in Kabbala & Thal- 

 mud.aliifque libris proponunc vcl niagica , vel bla(phcin.a, vcl 

 ridicula. Dico blalphcmoruni ludarorum : quia mulri dottorcs 

 Hcbr.ti fuerunr pij, vtSimconHaz7addik, lclchua Bc:iSirach, 

 Rabban Schimeon,& ^li^.Theolo^ia Mahometanorum in Alco- 

 lano extat , plurimis incptiis & biafphemiis icfetta Theologia 

 /ureticoriim cft infinita, vt Arrianotum, Marcionicarum, & li- 

 inilium : de quibus paulo poft. 



II. Hifloria ecclefts. F. T. confiAeratur iu.vta tres 



atatesi crefcentem,confj{cntem.& decrefccHtem: 



feu iitxta initinm , vigorem, 



& decrememjtm. 



Initittm fuicfub ftatci patriardiarum , tum ante diluuium, 



tum poll illud : vbi elapfis iam acondicu mundi bis millenis 



annis & amplius , inftitutum efl: facramentum circumcifionis. 



Vignit fab Mofc, per quem lex fcripta tradita eft, & facramen- 



tum a^niPalchalis inftitutum,variaEquc leges lat.-E:& fublofua, 



iudicibus, ac regibus vigorconftitit.quanquam non finevariis 



paroxyfmis. Inueteraitit fub ftatu pr incipali, aducntante ftatu 



N. T. De his vide fupra f/ftem.polic.depolitialudaica,& infra 



paratitla hiftorica , ab Adaino vlqucad monarchiam quartam. 



Hic ramen aliqtiid plenius eft dicendum de Hcbr;corum Do- 



ftoribus ante Chrifti aducntum. Ifti iuxra computum Rabbi- 



norum port Efdram fucrunc Simeon luftus , aniiis 301. ante 



Chriftum : IcfchuaBen Sirach.anniszjy. anteChriftum :Iofe 



BenIoefcr,annis 187. antcChriftum : l x x. Interpretes, an- 



nisi^S. ante Chriftum : leholchua Bcn Perachaja , annis i yy. 



anteChriftum: lehuda Ben Iabbeai,annis i jjjantcChriftium: 



ludas Maccabxus, annis X58. anceChriftum . SchimconBeii 



Schatach, eodem fere tcmpore^Schemaja & Abtalion.Gere Zc- 



dek.annis 67 antcChriftum:HilIel&Schameai,annis ji.ante 



Chiiftum:Ionachan Bcn Vzielparaphraftes.annis jo.antcChri- 



ftum. Hic fuic condifcipulus Rabban Schimeon I. Hillelis F. 



quiChriftumin templo geftauic. Ex his Dodoribus Schamcai 



& Hillel duas familias pcpercrunc , qux Chriftum non reccpe- 



runt , csterifque caufa ruina: fuerunt. Schame.ii dKripatorem 



Iignificac:Hillel infanum. Intcreosqui legis interprctationi da- 



bont operam, Scribx dicebantur:ca:teri communi nomine Pha- 



iifa:i. Prxccr hos crancSadduca^i^Heflcni ( alias Hofij & Hafi- 



dxij fuccefibrcs Rccaba:oruin , Nazarxi, Herodiani, Hemero- 



bapci(l:a!.& Saraaricx fcilfi in cres fedas, videl. Sebu£Eorum,qui 



cum HelTenis in omnibus concordabanc ; Gorrenorum , qui 



aSebuxis intcmporum digcftionedifcrcpabanc ; & Dofithxo- 



rum,qui a rcHquis (eflis prorfus diflidebant, & Sabbatum adeo 



fuperftitiose colebant , vt quo in loco , habitu, ficu, qucmlibet 



ipforumSabbatumdeprehendiiret, codem inloco, &ftatu,im- 



mobilis permanerct, donec eius diei maicftas tianfiiret. De his 



' [e&svidclofephum , (^inprimii Epiphanium in Pan/ir. Hic 



fingulate aliquid annotat Ofiandcr in cap. i ^.harmon. euang. 



c[uodfeptem fuerint gencra Phatilxorum. i.S/V^fw/M ; qui 



feftam fianc ob carnalc commodum fufceperant , ficutolim 



Sichemitxcircumcifionem. x.Impingcntcs ; qui pedibus fubin- 



de in lapides impingcbanr. ^.Sanguinemfundentes; qui capita 



crebroparietibusillidebant, doncc manarenr multo fanguine. 



^.Mortar:j\Q^m calyptra capita opericbant,ex qua velut c nior- 



tario prolpicicbant. ^.Siutd d-.itofacere ,^ fadamillttd ; qui 



fupra rcodum eranc arrogantes , & ab ifta fomiula ipfis vfi- 



tata denominabantur. C.Ex amore; quo uomine appellabau- 



Tom, IV. 



tur, qui amorcpr.xmii hanc (edam profitebantui'. y.Et timorei 

 quod nomcn imponebatur iis , qui metu irx Dei huic (iifla: 

 nomendcdcrant. 



III. Periodi Ecclefi(t N. T.fint quatuor. Prima Periodi 

 efl a Chriflo Domino , vfcjtie ad annim 600. temfore ^'i''''* , 

 Pboc£.Seciinda efl tndea Phoca,vfcjtte adannu?n lof^. 

 temporc Henrici I F. Tertta efl tnde ab Hemico IV. 

 vfcj!teadannumi^\c). temporc Caroli F. jQuartaeft 

 a Carolo V. ad noflram atatem. 



Exhis periodis prima fiipeiat .iniio. joo. fccunda & tercia 



quam proximc accedunt. Nimuum vc regnis niundi fatalis ifta 



periodus cll conftituta a Dco : fic cti.tm "politix Ecclcfi;v in his 



tcrris militantis. Ea enim inde ab afcenfione Chrilti , quiu- 



gentorum annorum peiiodo , vel circumaifla , vel imminence, 



mutacioncm fatalem fuftinuic, & nouam qu.ifi facicm induic, 



hoc modo. Prima periodta fubdiuiditur in tres xtates. Prima 



eft heroica & augcfccns , a Chrillo vfque ad Conftancmum M. 



annorum joo.quocemporc Ecclcfiacrcuit.excrcita variis prcf- 



furis. Sccunda eft ftaca fub Conftancino M. vfquc ad cempora 



Grcgorij Magni anno Chrirti f 60. qui poftca Ponrificalem di- 



gnitatem eft adcpcus Tertia eft indea Gregorio Magno vfque 



ad Phocam , (iue aiino Chrifti 600.* Gregorius Magnus Ecdc- 



fiam ornauit ccremoniis,& hisa carnalibus blandimentis men- 



tes hominum aiiocauit. Port mortcm autem Gregorij Bonifa- 



cius III. aPhocaimperrauit, vtcpifcopusRomanusfalutarctur 



occumenicusfeu vniuerfalis. Secunda perioditi edkVhocl ,'v{. 



que ad Henricum 1 V. Imp. H.rc rurfusdiuidicurincrcsxta- 



ccs. Prima eft a Phoca , vlque ad Cnroluni M.agnuni id elt an- 



noChrifti 800. * Hicmemorabile cft,qu6deodc ccmporcdux 



illx nocentidimx peftes,Phocas & Mahomec exciccrinc. Sccun- 



dacfta Carolo M. vfque ad Otthonem M. fiuepviinuni,id eft, 



anno Chrifti 956. qu.i rcmporis intcrcapcdine Roniani Ponti- 



fices a Pipino Caroli M.patrc , ip(b Caroio, eiufque filio Ludo- ^^ 



uico Icaliam dono acccperugc, atquc ita regimcn politicum 



tenuerunt. Tcrtia ^rtasefc abOcthone M. vfq^ucad Henricum 



IV. fiue anno Chrifti icsi^Tertiaperiodtts cl\ ab Henrico IV. 



vfquc ad Carolum V. Hoc remporc pocencia Pontificia cou- 



uerfaeft in omnipocenciam. Nam Hildcbrandus , fiucGrego- 



rius VII.Papa,primus Impcracoreexcommunicauic* Sequitur 



quarta periodu4 EccleJiA N.T aii.ifi^. Cxcerum in hirtoria 



Ecdefix N.T.oporcct tenerc fequencia capita : quid fcil. de Per- 



fecutionibus Ecclefix , Dodoribus Ecclefix, de Conciliis , dc 



Hxrcticis.deSchifmaribus, de Iudxis,de Monachis.denique de 



Teftibus veritatis fic fencicndum. Ferfecutiones Ecclefiti V. T. Hiftotil 



fuerunc varix. Nominacilfimx func Scruicus jEgypciaca, Pref- perrect,» 



furx vari.r fiib Philirtxis, Bcllum Sennacherib, Exiiium Baby- t'onum 



lonicum.Pcriecurio Antiochi Epiphanis,&deniquc Vexacioncs E«l=f>S' 



Ronianoruni. PerfecutionesEcclefuN.T. in vniucrfum funt 



XXI,qu£,ad quacuor capita rcuocantur. Inftitut.x enim func 



a ludxis , Gentilibus ( fub quibus Romani Impp. & SaraceniJ 



& Arianis. Ex his Orofius , qui vixic tempore Auguftini , 



commeniorac X. qu.T: fub. Impp. Romanis contigerunt. Nos 



ab ipfo capitc accerfemus. Vrima perfecutio cocpit ftatim 



anato Chnrto,fubImp Augufto.authorcHerodeMagno, qui 



vr Chriftum e mcdio tolleret.imperauit infanticidium A/<i/?^. 1. 



Secunda authorcm habet Herodem Anripam , qui fuftulit 



lohannem Baptirtam , quod ab ip(b rcprchcnfus ellet ob ince- 



ftam confuetudinem cum Hcrodiade. Tertix ert Pharifaica, 



qua Chriftus multis niodis cxagitacus & tandem crucifiius 



eft. etuarta ertSrcphani Protoniarryris : in qua aportoli capti 



& flagellari func , Sccphanus lapidacus , & Ecclefia Hierofoly- 



micana in exiliumfuicpulfa , paulb port afcenfiouem Chrifti. 



Suiinta infticutaeft ab HerodcAgrippa, circa annum Chri- 



fti 4 5 qua fublatus fuit lacobus Apoftolus , & Petrus in carcc- 



rem conicdus. Sexta, eft Paufi, & aliorum Apoftolorum qui a 



ludxisplurima funt perpe/Ii , vt in Adis apoftolorum Icgerc 



habcmus. Hlc obfcrua (upplicia plcrorumquc apoftolorum. 



Petrus & tracer eius Andreas funt crucifixi : Philippus in cruce 



pendens lapidarus : Bartholom.xus excoriacus & capite crunca- 



tus,poftcaexuftus:Thomasconfo(fus :Marthxus fiiniliter: la- 



cobus minor.epilcopus Hicrofolymitanus.ex alto prxcipitatus 



& poftea lapidatus : Simon & ludas Thaddscus ab cthnicis cxfi: 



Matthiascrucifixus& lapidatus.Vbiob(erua,XII. Chriftiapo- 



ftolos , omnes fanguine fuo obfignalfe veritatem cxleftera. 



Septima ( qax eft prima fub Impp. ) fuit fub Nerone, qui Pe- 



trum & Paulum incer alios fuftulit. Oliaua fub Domiciano, 



qui lohannem euangeliitam relegauit in Pathmum ,poftquam 



ipfuiii oleofcruentiunmcrfum iion pocuiflece medio collere. 



Nona (ub Vlpio Trajano , aniio 1 10. fub quo Simcon cpilco- 



pusHicrofoI. .annos nacus 110 crucifixus, & Ignatiusbeftiis 



obiedus fuic. Decima (ah KAnino. Vndecima (hh ?i.t\xoamo 



Vero & fracre eius Lucio,anno 170. Hxc fultulit Polycarpum, 



Smiriienfis ecclefix cpifcopum, luftinumphilolbphum, & Ire- 



n.Eum. Duodecima (\ihSmeio,-mi\o i.oy Decimatertia Cab 



Maximino y anno 1 jy. Decimaquarta fub Dccio , aiino ly i. 



D qUK 



