HiiloriciE Cap.V 1 1. 



41 



nullacft ad vaiios piiiicipc";&; icfp. c qiiilius .ilij c.im piob.i. 

 ■runc.ilij rcicccnmt, .i!i| iju.tiiim lini.nnl.i tr.uirjnilliscciifiiris 

 luonucrunt Anno 77. (cx pi.rdicH pr.vddcs iullu lilcdoris 

 coiuiencrunt in Bsi^cnfi mon.iftciio , & comniuuiMtas ccn- 

 lur.»sex^imin.ir',!nt , aciu.\ta illa.s nomiiliil limarunt torinuiani 

 Torgenlcm, qu.r hodic appcllatur Lihcr&: formula Concor- 

 diiT : cuius puliiicationcm.fadam anno nSo. varia iudiciaex- 

 fcpcrunt. C.vtcruni pra:cipui Dodorcs l^ipillaiuin ah anno 

 I joo. .ad nollram xtatcm fi.nu Tc^^lius , hccius , Caietantis, 

 Xrafmus Rart'f(i(/jrTO«j(i]nanc.]uam is i\m >.iii«t]Cocl;lcus,Die~ 

 te>iii>trgius,Cl)licl:toi/ius,P.Ca>iifiiis, yillf Pigl>ius, yltig. Steu- 

 chus,Contannus.luliHs Vfl!ig,Petrus,a Soto, Pol:is,Surius,Sta- 

 fhihis apoftata, B. Arias Montanus, Lindanus, Hofius, Grcga- 

 rius^e yalentia,lohan Piflorius apofiata, Baroniiis, Bellarmi- 

 nus,Becanus,Cofierus. Qi]^\ Lnthcrum fc(iuuntui,pv.vcipuc func 

 BrentiHS,SnrceriHs,An,{r Ofiander,Si nep!iits,lufi!cs lonas.Mat- 

 ihtus Iiidex.M.Flaccius lUyricus, Marbachius.ELerns Morli- 

 Z*is,Io»ch Vvefiphalus, Staiort Vaiili,lacolpus Andr<./i, lacolus 

 Eeerbrandt,Chemnitius,l'vi^andus.Sel>icccer!ts,Mirns, Dauid 

 Chytr4ius,LMC.Ofiiinder,JE^idjiunnius,S.unpus,Saiomm Gef- 

 nerus, Ballhafar Men^rus. Mclanclitlion, Bacerus,& Calpai 

 Cruciger pcrpcramacccnfcnturiisqui dicuntur phI»;. Dodio- 

 res iiolbi pr.xcipuc funt ZuHingl!US,OZcola>npadius,Leo luds., 

 Cenrad.Pellica>tus,lohan Caluinus.,lo!jan aLafco,Th Biiilinn- 

 Aer,Fetrus Viretus,Marloratus,Petr. Martyr,]'-ijolf. Mufculus, 

 Vr/inus,Gua!therus,Hier,Zanchius,Boquinus, Tt^gedinus^A- 

 retius,BuUingerus,Si>nlerus,Laiiaterus, Sadeel, Be:^a, Oleuia- 

 pus,StHr>ni!is,Dan£us,Daniel ToJfinus,Fr.lunius, Dauid Pa- 

 retis,lohan.Pifcator,Abraha>n Scultctus, Matthias Martinius. 

 Satis de Dottoribus Ecclefi.vaiunc vidcamus Conci-ia Ecrlefis, 

 N.r.Horumtresclaflesconflituiinus In prim/y clajfe lam: coii- 

 cilia fiue Synodi ante Concilium Niccnum : vidclicct Synodus 

 Aportolorum , Aci. i ^.Gal.t. anno Chrifti f o, Synodus Ro- 

 niana,Cxfarienfis,Gallica,Pontica,Achaica, Ollroenica.omncs 

 proViilore, Afiaticacontraipfum aiino Chrifti 194. Synodus 

 Aiabica, »nno 140. Concilia quardam in A|-iica:auno 1 jo.Rc- 

 nianum ij-i. Antiochii incausa Nouati; Cartha^inis in Afia 

 &AfricadcbaptiImoha:reticoruin , ciicaannum i6o. Antio- 

 chenuni I.&: II contra Samofatenum,anno 1 6y.Sefu.'.nuin,aii- 

 «0 500. Coilcilium in Africa deTr.aditcnbus,an.504. circitcr: 

 & circa idera tenipus ConciiiumElibcrtiuum inHivaniade 

 lapfis recipiendis : Concilium Romanum, Arclatenfe, Ancyra- 

 4mm,Neocxfarienfe, Gangren(e, Laodicenum, Alexandrinum, 

 Arelatenfe 1 1. ab anno ; lo. ad 3 1 f . Infecunda claffe func fex 

 Concilia OEcumenica, •ymirict 5: orthodoxa fetme ab omnibus 

 lecepta iioc ordine. L Concilium Nicenum , anno Chrifti jif. 

 veljvt alij voluntanno 316. ludiftum fuit ab Iinperatore Con- 

 ftantino M. Niccxvrbe Bithinio; , fuitqueepilcoporuin 318. 

 prscterinfinitam presbytcrorum , diaconoiuni, &aliorum !io- 

 ininuni ecclefiauicorum , multitudinem. Decifa eft in hoc 

 concilio controuerfia de temporc Pafchatis , & de Filij Dei 

 cum Patre o^xjj» comra Arriuiii presbytcrum .Alexandri- 

 num ; qui cum videret Alexandrum epifcopum Alexandri.i: fi- 

 bi praeferti , mouit ipfi litem ill:ain luiSuofiin , quam diximus. 

 Sententia Synodi comprchenfa extat in Symbolo, quod Nice- 

 numvocat.AthanafiuSjdiaconus Alexandnnus.in ifto Concilio 

 maftule defendit 'o^6oh\ixi fuiepilcopi Alexandrini, cui poftea 

 in epifcopatu fucccfllt. Sed earc aducrfaviorum tantumin (c 

 <oncitauit odiiI,vt quatcr fuerit puifiis in cxiliG.cS: indisrna paC- 

 fusquam plurima. NimiruConftantius Conftantini M.filius, 

 Imperator Orientis, erat Arianus &perfecutor. I l.Concilium 

 Conflantinopolitanunj primum, an Ciitifti 381. .ab Impcratore 

 Theodofio majore contra Maccdonium epifcopum Con- 

 ftantinopolitanum Pneumatomachum , conuocatum Con- 

 ftantinopoli vrbe Thraci.c , epifcoporum lyo. Maccdoniusille 

 negabat Spiiituin faclum efte Patri offj3«7ov|, &FiIiumPat:i 

 ifOiiscrn» allcrcbat, vnifsquc litcn interpofitionc decretum Sy- 

 Bodi Nicena: fupplantarc ftudcbat , vt funt verba Gregorij 

 Schonfeldij. Q^uam r.laccdonij fententiam Conciliumdamna- 

 uit, & Nicenx Synodi lymbolum repetiuic , addita tauf.nn hac 

 periodode Spiritu fmcfto : 6)ui ex patre filioq^ procedit , ^ cum 

 Patre Filioq.fimtil adoratur^ conglorificatur. Inter Patrcs 

 iftius Concilij excelluicGregorins Naz.ianxcnus. III. Conci- 

 !i«w>B/i^f/r««»), anno 45 1. ablmpcratore Thcdofio luniore 

 contra Neftotium cpifcopum Couftantinopolitanum conuo- 

 catum Ephefi, vrbc nobili lonia:. Occafio Concilij ha^c fuit. 

 AnaftafiuspresbiterConftantinopolicanus Mariam pro con- 

 cione vocabac ^"'^'CS''- LJ rede diflum clTe negabat Neftorius, 

 & hoc paradoxum adiickhM-.Noligloriari^Iud^e.non Deum,fed 

 hominem crucifixi^i. Duas iiaque pctfonasin Chrifto ftatue- 

 bat. Quani Neftorij hxrcfin Syncdus damnauic , & Mariani 

 9t«S'>M> rcilc appellari Itamit propccr vnionem duaruni natu- 

 rarum. Aut^uftinusad hocGonciliumaccerfitusIuit, fcdmorte 

 j)raEuentus nou acccHit. IV Conalium Chalceiion:nfe,incliQ:am 

 ab Imperatore Martio, Chalcedonc , vrbeAfi.v, anno Chri- 

 fti^f i.conuocatiscpifcopis 6;o. contrah,i:rcfimEutychis ar- 

 chimandritx &prcsbytcri foniLantinopoIitani, qucfuitpla- 

 ne contraria Neftorian^ , tefte Vigilio, qin lib. 1. contraEuty- 

 Tottt. IV. 



clicn lic ait : Nefiorim Jnas intuens naturas duas putaiiit effe 



pcrfimiK : Euiyihts rcfpicicasvnam perfonam , vna>n cen[iiit 



ejje n.ituram. Et qiiia in Chriflo efi (^ naturanmi proprietas, 



0-pe'for,d 'vnitas : NcJloriu4 propriilaicm attcndens natitra- 



rum.aperfons. c.xcidit ■vnitate:(y Eutychcs vnam intitens fer- 



fonam.n naturariim proprictalc dcfciuit,<^ ipfam diuinitatem 



ajfcrtiit pajjam. Concedcbat quidcni Eutyclics fantc viiioncni 



dujsdillinCla.snaturas.poft vnioncm vcrcVvnam duutaxat fta- 



tiicbat. C.vtcium crim Eurychcs a Maniano cpifcopo in fyno- 



doprouinciali aiitc Synodum Gli.ilccduncnlcm admoncrctur 



dccrroie,iplcaduitusChrylaphij cuiufdam aulici opcrii ab Im- 



pcratorc iiiipetr.uiit aliam Synodum, ncmpc Ephcliuani , qu.u 



dirta tuit >i,!i7i«;^. Vudcproucrbium hodicque extat : Sy»0(//«' 



Lejirica. In illa Synodo Lellric.a Lliofcoruscpiicopus Alcxan- 



drinus Eutyclii.inus Flauianum cx confclfu cpilcoporuni caici- 



bus cxpulic, ptius ita vcrbcratum, vt tridu»") poft obierit Cada- 



ucripfius calcatumcft ab Alcxandro. Adco nimirum h.vicfis 



efttyraunica.Hisquatuor Conciliis vniuerlalib. adnumcrantur 



&duo aha:qux-abaliis non putanturin liocnumcto, quod in 



his Conciliis piitcuc dccreta fupcriorum Conciliorum rcpctita 



tantumjuille, non autcm noua prolata. Scd nosfacimus cum 



iis.qui lcx numerant Concilia OEcumcnica.Etcnini in Cocilio 



I I. (Si I I I. Conftantinopolitano decreta coiitra nouos crrorcs 



cinanarunt& illadccrera taiiquam orthodoxa ab Ecclcfi.a ad- 



miLtuntur.V.Co»a7/«w Ccn/iantinopolitanu»} IV.an. j fo.vcl.vt 



alii traduntan. yy j. iiidiiSumiluftiniaiio.Durauit bicnnium. 



Hic prxtcr Avij,Ncftorij, & Euthychis ha;rcfes,plurima Ongc- 



nis deliramentadamnatafunt,puta,qu6d onincs anini.x huma- 



na; initio mundi fiiiiul funt condita; : quod diaboli tandcm lint 



fcmandi.Dics quoque natalis Chrifti,& puriffcationis Mari.t in 



hac Syiiodo inftituti funt , vc lolennitcr quotannis cclcbraren- 



tur.Excat & in Liturina Gr.Eca precationis fornia, qu,c putacur 



iu ifta Syuodo cHc conipofita:in qua eft illuftris confcllio con- 



tra multos errores. Verba hxc fiint : Vnigenite Fili ^ Verinm 



Dei , qui cit>n immortalufis , ajfunipfij/i humanam natiiram 



propter nojiram falutem,ex fanSla Des goiitrice, ^fincnmtii- 



tione naturaru homofzcttu Qp crucifixKs cs.Chrifte Dei!.s,morte 



mortem prortilcans , is-fimul glorificaris cmnpatre i^ Spirittt 



fancT-Otfzlua nos. Vl.Conciliiim ConJlantinopolhanu>n iri.aaoi 



alias diciturTrulIanuni , hanc ob cafani. Conftancinus Po<?o- 



nacus fiucBarbacus anno 68t. Iiidift. y. conuocauit cpilco- 



pos 17 1. qui Conftantinopoii hoc decrccum Synodicuni fece- 



runt , duas in Chrifto voluncaces , & duas opcraciones pr;rdi- 



candas &crcdcndas cflc : eosauteni, quivnicam voluntatem 



& adionemaIIeicbant,anathemate notarunt, idcft, Mono- 



theletarum errorcm damnarum. Scd quia cpifcopi illi noii 



condidcranc Canoiies .Synodicos, poft annospauculos fublu- 



ftiniano I I. poftliminio in Imperium redudo 117. Patres 



Conftantinopolim rcdicre, in locuni facri Palatij, qui dicitur 



TruIlus,vndcSynodus Trullaua dicitur, item ■>n,tix'>ii, quini- 



/^«^.Ibi Icccrunt loi.canones, inter quos mcmorabiliseftca- 



nondeconiugio. EademSynodus obfignauitaiSa SynodiNi- 



ccna; , Ancyrana:, Neoca:farienlis,Gaiigrcnfis,&aliaruni. Qui- 



dam cx Reformatis thcolcgis adiiciunt conciliuni OEcunic- 



iiicuin VII. vidcl.Nicenum fecundum :quo tanienciculoalij 



ornancConftantinopolitanum IV. quod celebratum fuitance 



Niccnum Il.ita vt hoc fic o<aauum.rfr/«.e clajjis Concilia func 



innujncra , inde a Synodo Niccna vlquead nofttam .-ctatem: 



quorum alia funt ha:recica , vt Concilium Tyri Arriauum & 



Concilium Antiochienfe Arrianum , paulo poft Concilium 



Niccimm : aliaparticularia, vt Romanum pro Athanafio : alia 



vniucrfalia, led vel inccrta: fidei, tcI fufpcfta lieterodoxi:r,vel 



non rcucra vniuerfalia : Huiusloci funt Synodus Antiochena, 



an.563.qua o^so-io» condemnatur. Concilium Sardicenle ge- 



netale ^^o.epifcoporuin , quo confirmantur decrcta Synodi 



Nicena:,an.Chrifti 347 Atimincnfe epifcoporum 400, Milcui- 



tanum I.Hipponenle, Arauficanum , & alia infinita , de quibus 



Centuriae Magdeburgcnfcs , Baronius , Hcluicus , & inprimis 



Tonii Conciliorum. Conciliis fubiiciuntur Colloquia : qualia 



c reccntibusfunt, Marpurgenfc Luthericum ZuuingliojVvor- 



iiiatienfe Melanchtonis cuin Pontificiis ; Difputatio lenenlis 



Flaccij &StrigeIij ; CoIIoquium Maulbrunnenlc Vvirtcniber- 



genfiuro & Palaciiiorum ; Aideburgcnle inter Vvittchcrgenles 



&Iencnfes, Argentinenfe Jacobi Andrex cum Flaccio ; Fran- 



ckcncalienle Palatinorum cam Anabaptiftis ; Mompelgar- 



denlc lacobi Andrca; & Bezx, Ratisbonenfe Hunnij & Icluita- 



runi. Huc etiampertiiicntConfefliones& CacechefcsEccIcfia- 



rum a Papatu digrefiTarum , hoc ordine. i Augujiana. an. i j 3 o. 



Carolo V. cxhibica 3. Principibus & Ordiuibus Proceftanti- 



bus. i. Sueuica ; fic diifta a quatuor vrbibus Sueuia: vicinis, 



Argencorato , Conftancia, Memminga, &Lindauia. Exhibita 



fuit Carolo V, in Comitiis Auguftauis. 3. Bxfilie»fis;i'cT\pta a. 



Bafilicalibus Gcrmanicc, anno i f 3 1. & ab Arsicntuicnfibus ap- 



probata communi paftorunifubfcriptione. fta;c a Bafilienli- 



bus anno ij6i. eft rccognita : & a Mylhufinis tanquameius 



Ecclcfixpropriaedita.4 Heluetitaprion oninium Ecclcfiarurn 



Helueticarum nomine confcripta, an.iy 36 & perBuccrum & 



Capicoucin ad VYictebergeufem theologorumconuentum inif-. 



D 5 la: 



