52- 



'Encydopxdix Lib. XXXII. 



L c •« y.Umi LL. Romanaium , euersa Melfitana ci- 

 uuare Apul.^,.nb>a .ot «aa .^ ^^^^^t lurtin.anca Occidcnri 



quafi P°.'^''™;;;-„rJ";Ln.co vr,mur. Quinl.ou folum in 

 IH etiam cxtra iliud, imo apiid Tuicas Co- 



S. Impcrior 1 



S^E^^c^^-m dlc . ac pro .ureoblcruar. hUtonc. 

 fidediguiffimiatteftantur. 



De lure fiudali. 

 lu, luftinianeum . prxdidis I V. vojuminibus compre- 

 hcnfum, fccutumcftiusfcudalcde fcudis difponens : dc cuius 

 oi-icrinc varw funt varionim opinioncs. Vcrior tamcn & pro- 

 bal^llior vidctur comraunis FF. opinio cviftimantium : ieaco- 

 rum on"inem a monbus Longobardorum , qui circa annum 

 Clinftij68. imperantc luftino I L Impcratorc Italiam inua- 

 ferunt , & in ea parre Italix , cjuar adhuc hodie Lombardia ap- 

 pcUatur , fcdcs fibi conftitucrunt , coque auc lcudorum , vt in 

 patriafua,v(ifuerunt, repetendam cire. Quos Longobaido- 

 lui-n morcs &confuetudincs , tym Mcdiolanenfium,tumalio- 

 rum populorura moribus , nec nonConradi, Lotharij, Fridc- 

 rici & aliorum Impp ConiT;itutionibus, locupletatas , poltca 

 priuati quidam , de quibus fatis non conftat , in fcripturain 

 redcgcrunt. Licct autem illi iuris feudalis fcu viuum , fiue 

 conluetudinumfeudaliumcompilatorcs , poteftate lcgis con- 

 dendx caruerint : attamen hodie m Impcrio Romano-Gcr- 

 manico ift« feudales conftitutiones ( fic enim ius feudale 

 hodieque a parte fua prinripali infcribitur ) nihilominus maxi- 

 mam autontarcm habent , & omncs eidem fubieftos , & in co 

 feuda tencntes , ad carundcm obferuantiam , obligant, poft 

 quam ab Impcratore Fridcrico I I. ( quem ftienuura feudo- 

 rum patronum fuifTc , ciufque iufTu confuetudincs fcudalcs, 

 in corpus iuris luftinianci relaras elfe , Feudiftx communitcr 

 attellantur ) eumque infequcntibus Imperatonbus Romano- 

 Gcrmanicis , fi non exprefse , tacitctamen, fuerintappro- 

 batx,duinin fcholis & Academiis, iplas publice iuuentuti pra:- 

 legi,cxplicari atque fccundum eas in iudiciis & curiis tuis iudi- 

 cari palfi funt. Id tamen quod dc auftoritate luris fcudalis 

 dicitur, ad paralipomena feu capitula apocrypha & extraor- 

 dinaiia, qua; incipiunta tit. 75. lib. 1. F. vel luxtaalios Iib.4. 

 a Cuiacio ex Ardizone & Aluaroto nouiter reftituta, extcn- 

 denduin noncft, qux pari cum caiteris authoritate minime 

 gaudcnt , licet ad explicandum in iure feudali dubium & dcci- 

 dendas quslfiones, de quibus ahas iure feudaU iiihil decifuni 

 repcritui,a)legari poffint. 



De recejfibus impertj. 



Tus feudale ablmp. Romano, vtmododiflum ,confirma- 

 tum, fubfecutum eft ius nouillimum, quod audforitate Impe- 

 ratoris & fulfragio Eledorum ac Statuum Imperij in comiriis 

 cft conftitutum. Cuiufmodi funt Aurea Bulla Caroli IV. 

 Ordinationcs Camera: & Politicrc , Conftirutiones criminales 

 Caroli V. nec non SS. Romani Impcri) Conftitutioncs 

 RccclTibus Imperii vnlgo yicicljs 2C6fcljicbcn contenti , qux 

 nonminorem vim &vigorem , aliaeiuris partes , ttnent, atque 

 ita non tam inferiorcs , quain fuperiores immediate Imperio 

 fubicftos , deuinciunt. Et hxc de iure luftinianco , fcu a lufti- 

 niano compofito , Confuetudinibus feudaUbus & Recedibus 

 Imperij , qux omniahodie iuris Cxfarei nomine comprchen- 

 duntur. 



De origine iurls Pontificij feu Canonici. 



Qgod ad ori"inem iuris Pontificij feu Canonici attinet , cx 



hiftoiiaecclefiaftica fatis abundequcconftat : iain indeab ini- 



tio nafccntis Ecclefix Apoftolos Chnfti , ac Saccrdotcs, de riti- 



bus in Ecclcfiis neceflariis , qusdam conftituilfc, cum abfque 



ordineverura Deicultum rctincri non pofle aniiraduerterent. 



Vndc & D. Apoftolus ad Corinthios lctibcns , cmnia decentcr 



& fecundum ordincm fieri iubct. Hos poftea fecuti fcccelTo- 



les pcr multas xtates, variis in conuentibus (eu conciIiis,quaf- 



dam vcluti legcs prxfcripfcrunt , quas Canones ac regulas ap- 



pellarunt. c.Canon. i diH. 3 . Vcriim progrcflu temporls facluni 



cft , vt dccteta Pontificum non amplius pro rcgulis , fcd pto le- 



gibus habetentur, ita vt Imperatorcs quoque'ipfi legcs fiias dc 



rcbusad Ecclcliam pertincntibusita fcribere cogcrentur : vt 



lacios, hoccft, Pontificioscanonesiinitarentur. Atque hxc 



dccrcta & Conftitutioncs poftea, multis poft ius lufiiniancuin 



Jcculis , al^oiitificibus Romancnfibus , eorfimve mancipiis , ad 



iiuuscredo ocmulationcm , incorpusquoddamcolleftxfunt; 



quou ex co, quod a Pqntificibus robur (lium habuit , ius Ponti- 



^cium,quemadmodum,lludC,vfarcum , Canonicura autem 



lyneaochice a paitc mmnum illius corpons altcii , inquam 



canoncs (unt relati, diaum cft. Sunt cnim huius iuris duo po- 



tiflimum volumma, vuum Dccrcti : altcrum Dccretahum- 



quoruraillud a GratianoMonacho Bononienfi c.rca annura 



poftea oblatum conhrmauit & i, Acadcmiis piouiie proponi 

 ^doccnmfTit, hocadmcifis autor.bus & temponbus diucr- 



fis, compottatum& edituin cft. VideaturVuIt. in prolegom. 

 l.R. 



Hoc ius plurima vtilia exhibet.maximccirca matrimonioru, 

 iura mentorum,v(urarum,pi,T(criptiomim,pioce(rus iudiciarij, 

 &c.fandiones,vtn6 immcrito in lmpcrioK.oinano Gcrinanico, 

 etiam in Acadcraiis & Dicafteriis PiotciTiantiuni.quatcnusfci- 

 licct xquitati conueniat, & iuris naturalis veftigia fequatur,aut 

 liis ccrtc non contrarietur;recipiatur,& omneslmpcrio Roma- 

 no fubicdosobligct.nullo fubicdlionis autrecognitionis figno 

 vel pcriculo. 



Et tantum quoquedeoriginc & authoritateiurisPontificij 

 feu Canonici. '" 



Atque hxcfuntiura, inquibus hodieDoftores creantur , & 

 exinde luris vtriulque , puta Cxfarei & Pontificij , Dodores 

 appellantur. Sunt (anc & Coniuctudincs fingularuin prouin- 

 ciarura, nec non (farura & lura municipalia, quoruni omnium 

 cognitio, cuiuis Iuri(con(ulto necefi arja non eft; ledqucmlibct 

 cius loci confuetudincs & iura municipalia , in quo ipfe verfa- 

 tur & ius excrcec, nofle lufficit. Inter hxc autcm iura confire- 

 tudinaria & flatuaria , primas tenet ius noftruin Saxonicura,de 

 cuiusorigine , progieliu, &authoritatenanc paucafubiicetc 

 libet. 



De origine luris Saxomci, 



Efl igiturius Saxonicum , peiinde ac ius fcudorum , mori- 

 Lus primo introdudum ,pol1:ea per nobililfimum , longo re- 

 ruin vfii prxftantilfimum virum , Eccardum aRepka, nulla 

 tunc autoritatc legis condendx munituin { fortaflis jncmoriaE 

 facihoris gratia , & pro meliori fui ipfius confirmatione) in tres 

 librosLatino (ermone priuato ftudio collcdtun; raoxad man- 

 datura Illuftris Coiniti Hoicris a SalcVinficin tunc teinporis 

 Tetrarchx Saxonix in maternum idioraa , puta linguam Gcr- 

 manicam , tranflatum , ficut videre hcct in prxfationc Spcculi 

 Saxonici , vti allcgari foler : Et tandem dcuidis Saxonibus a 

 Carolo M. ( cura inuctcratas illas conluetudines citra rebel- 

 lionem tara fubito vix aboleri polle aniraaducrterct ) anno, 

 ChriftiSio. inarce S,uf)f>:ntui;5 in Thuringia pro confi:rua- 

 tione pacis publicr & cjualifcunque intcr Saxoncs difciplmx, 

 confirmatum , piout rcfcrr Clojfator Speculi Saxonirt iiin&r, 

 lib.^. art.iz.fup^l.\}0.\i (ic l^crctcntery.fcifcs tict ©acf^lcii/in»/- 

 legium, 



Quem fubfecutus eftdcincpps Ottol. cui Magni nomen 

 attribuerunt , qui tanquamSaxonicx famihx ac gentis Re- 

 gulus non inuitus id denuo confirmauit , ac infupcr coinpeii- 

 dium illud 35cu^bi(& ex medullis lcgum Saxouicarum ex- 

 tradum, authonravedonauit , circa annuin Chrifti 940 vti 

 conftatex priuilegio Otthonis ad finem ipeculi Saxonici ap- 

 pofito. Col. in orat. de orig- iuris .Saxon. prxfixa tradatui ae 

 procefl. execut. §. fcdquia , cum feq. Cumautem tam ius 

 25cK^bi(C>/ quam iiiii&iccf;[/ in i.liquibus & non paucis arti- 

 culis a iurc cominuni difcederet , prxdidus Ottho M paulol 

 ante obiium fuum anno Chrifti 974. nobili eius xtatis viio 

 Burchardodc Siangc((c(&/ V. I. Dodori, & S. Palatij Qu*- 

 ftori iilud negotij dedit : vc Speculum Saxonicum conimeiw 

 taiido , diuerlitatem eius a iure ciuili& canonico pcr dcdudio» 

 nes legura & canonuni , oftendcrct. Quod & in conclaui con.. 

 cluluspcr quadrienniuin felicitcr prcftitit , ac non finc laud? 

 anno Chiifti i)-j%.^hio\mi,M.Coler.d orat.de qrig. iur. Saxon, 

 %.cum aiitem Fetr.Heig.p.i.t^.i.n.n.Qwim poflcafecuti fun{ 

 Chrijieph. Zobelim, & louijfme francijcui Romanm, qui x>t 

 trumque vna cum icljcmccfjt/ quod illts duobiis voiuminil/tu 

 accejjit ,commentationibtii iUufirarunt. Qux omnia apudSaV 

 xones , iuris comrauuis vigorem obtinent & intregrum roburi 

 etiam aduerfus ius Cxlarcumnouillimum letinent, cum,qua* 

 tcnus hoc amreSaxonico difcrepct , in Saxonia & ditionibuSit 

 in quibus ias Saxonicum viget , non obfcructur. Vnde & Ele»' 

 dorSaxonix , tanquam fummus defcnlor Saxonici iuris , in 

 Coraitiis, quando noux Icges proraulgantur, protcf^ari & ca- 

 ucre foict, vcex luriSaxonicominiraeofficiant. Ncque Saxo- 

 nes tantuiD hoc iure vtuntur, fcd & Silcfii, Lufatij, imo in dcci- 

 fionibus caufarum plcbeiarum ctiam Poloni & Lichuani , non 

 coade, fed Iibere,qu.atcnus id approbarunc , & fuis Rebulpubli- 

 cis accominodarunc. 



Diligc-ncer caraen notandum eft , vniuerfum ius Saxo- 

 cuin , cainetfi multis iam fcculis iitcns mandatuin cxtet, & ab 

 Imperatoribus, vc modo didum,confirmacuin fic, atcaincn e.a- 

 tcnus duncaxac locum obcincre acquc vigere , quatenus vfii 

 comprobacum forcnlique conluecudine reccptum; non autem 

 quemadraodum voluminibusdefcriptuin fit. Hartman. Pijio- 

 rts lib.i.q i6.num.i i.Vbi mfinelonge eosfalli ait,qui cognitio- , 

 nem huiu4 iurn m»gts ex^uerbis^qukm exvfti fibiparareftit- I 

 dent.Multa namq^apud maiorss noflros, fubticitjvfu fimt in- 

 troducla,qui cum 'uerbisiuris Saxontci minit/ii conuenitint (y 

 contra complura etiam iure Saxontco conjlituta reperiuntur, 

 qits -vfu non funt admijfa. 



Denique multaqux iure Saxonicoolim controucrfa fucrc 

 interpretatione quadam hodie fiint dccifa per NoucIIas Con- 

 fticutionqs Illuftrifrimi Eledoris Augufti , iu qu'atui)r partc ; 



diftubutas- 



