Hiftorica; Cap.X 



55 



Poft excirlium Fiiero(olyniitanum Iuil.Ei ilifpcifi fuetunt in 

 varias orbis p.irtcs , ibicjuc pliilofoplii.im n.ituralcm , allro- 

 iiomiam , mcdicinam , logicam , gr.iuinKuicani , & alias ar- 

 rcs partim inuolucris fabularum Talnuiclicarum , partim 

 Cabbalillicis traditionibus , paitim dcnii]iie prxceptis mc- 

 tbodicis comprclicnJcrniu. Ci.aldsoritm pbilofopijia cccpit a 

 lilio Noaclii Cham , c|ui non contcntiis Africa , qux ipli 

 forie obuenerat , Svriam cique contcrminas rcqioncs , iju.c 

 forte Scmi fucrant fadl.v , vi inualit , re^numquc potcns ibi 

 condidit. UIc igncmin Vr Chald.fouim vrbc , Abrahami pa- 

 ttia , poluitadorandum , <;raui p rna in pertinaccs promul- 

 gata. Huic fuccenitncpos Nimrod , minimus natu hliorum 

 Clius, tilij Cham. Hic primus nomen regis polf diluuium 

 vfurpauit , terralciue&: eius cultorcs fub iugum milit. Cum 

 enim omnes ciuitates & pagia rcgibus adminiitrarcntur ( vt 

 hodie in Americ-i a regulis , qnos appellant Cacicos ) bello 

 (ingulis illato, vniuerfos fuperauit , regnique fui caput con- 

 ftituit Babel, anno mundi 1718: quam pollca Allyriorum rc- 

 gum incuria collapfam inftaurauit Scmiramis. Vide Aiigit- 

 fiinumltb. 16. de cinit. Dei cap. 4. ^ 'Etifebium de pr£piira.t. 

 euangdihr.x. cap i.Anno mundi 1773 Bel, Semiramidispatcr 

 fuitprimus, tefte Plinio lib. 6.cap. t6. apud Babyloniosinuen- 

 tor lydcralis {cienti.v , quam poftea conlpurcauic impura 

 magia, vt & Semiramis iplius iilia, qua; Zoroaftro B;rftriano- 

 rum regi bcllum intulit , non tam vt regni imulum tollcret, 

 quam vt fcientia fuperiorcm deprimcret. De Zoroaftro ifto 

 Jixc fummatim habcnda. Zoioaftrum, fiuc Soroaftrum exco- 

 luiiTe magiam , fatis intcr authorcs conuenirc fcribjt Plinius. 

 Ejctiterunt autem duo hoc nommc ; vnus Perfa, qui puram 

 magiam infinitis coufpurcauit lordibus,de c^oDiogenei Laer- 

 titii in prooemio : altcr Badrianorum princeps ac impcrator. 

 Hic dicitur Zoroafter primus & prior ; illc fecuridus & po- 

 fterior. Casterum Badtriani ifti luntpopuli Scythix vkra Af- 

 fyriam , quorum rcgio dicitur Badra , millc vibibus olim 

 iiiclyta. Huius rei^ionis princeps Zoroafter ('quirific codem 

 die, quo gcnicus eft.vt Vltniuslib.-j. cap. 16. tcft.atur ) cum ex 

 cphebis e^xcciriircc , nuUum vitx genus beata agricolarum 

 folitaria viuendi ratione commodius rcpent :idcoque in fyl- 

 nas (ecedens ibi cafeo visit annis viginci , teftc Plinto lib. 1 1 . 

 r.4i.Interea ccmporis naturalem & fyderalem philofophia.m 

 excoluit, primusquc magiam purani , id eft Dci vencratio- 

 nem , & fyderum naturxque virium cognitioiiem condidit. 

 Sed cum iam maximos in vera philofophia progrcllus fe- 

 cilfet , ad tancam fciendi interapcrantiam deuenit , vt ca, 

 quae a fenlibus ita remota funt , vt nifibus & vilibus huma- 

 nis plane fuit nc^ata , impiirorum d.-cmonum opc confe- 

 quifit conatut Vnde inbcUo, quod cum Ninya ,liue Semi- 

 ramide (* h.-EC cnim fcNinyam Nmifiliam mencicbacur j gc(- 

 fit , non cantirm armis , fcd & impura magia , id eft: , dxnio- 

 num adiumento, cum illa dc iinpenj artisque dignitate cer- 

 tauit. Zoroafter illc fcrtur cdidilfe Hbros 6. de prctiofis la- 

 pidibus : librum vnum de aftrorum elFeclis ex corum inlpc- 

 ftione pridiccndis : libros 6. dc agricultura : vicies centum 

 millia verfuum futurorum prxnuntiorum , feu oraculorum 

 & innumera alia , qux Hermippus in indiccs digciric. Horum 

 librorum aliquot lohan. Picus , Phosnix ille lcaliae , habuit: 

 & Ludouicus Tiletanus fuperiori ({■culo quxdam Zoroaftri 

 otacula , velpotius fragmenta, Parifuscdidit : Francifcus de- 

 nique Patritius ( princeps philofophorum fuperioris (cculij 

 anno IJ93 oraculisZoroaftri augmentum maximum ex Pro- 

 tlo , Hermia , Simplicio , Dama(cio , Syncfio , Olympiodoro, 

 Niccphoro & Arnobio artulit rquorum elegantillima capita 

 numcro vndccim vidc apudclegantiHimum Otthonem Heur- 

 nium in ipjtits Indico. Didymus fcribit, hunc Zoroaftrum fuiilc 

 filium Cham, qui Chanaan fuit appellatus. Atqi hic cft primus 

 Zoroaftcr, feu Zoroaftrcs , qucm Scmiramis vicit ; qu.t ip(a in 

 meditullio Babylonis patri fuo Bcl magnilicenciflimum tcm- 

 plumextruxic, incuius vmbilico turris altitudine ftadii con- 

 fpiciebatur, cuialtera turriscrat impofita, ciqucalia rurfum 

 adoiftauaiTi vfque continuata ferie. Ex hac turri chaldxify- 

 detaaccurate obferuantcs , cum fupra nubcs ncbulasqucpofi- 

 tielTent, plurima ;inuencie ad aftronomix incremcncum fa- 

 cientia.Vide Diod.Sic.l 1 rer.antiq ^ Hieron.lib i in Hojeam. 

 Acquc hoc cft ceniplum Beli Babylonici , quod manubijs 

 ttiumphi ludaici & Syriaci a Ncbucadnezarc fuit exornatum. 

 i.Chron.^y6.v y. Dan.v.i 1. Cxtcriiin iJt/ lingUi Chaldaica 

 folemfignificat , quem Babylonij , canquam alirorum ( circa 

 quxtocumeorura ftudium occup.ibatur ) ptincipem, vencra- 

 bantur. Poftca autem impcratores & fatrapx Babylonici no- 

 JncuBel ,tanqiiamicliquis magnificentius & ipforum opinio- 

 nc prxditiim diuinitate quadam , in nomcn autcognomcn fibi 

 allum(erunt:moxqj reliquorum populoium principes , ad imi- 

 tationemBabyloniotum , qui monarchia poticbantur, idcm 

 nomenfibi afcuicrc :vtapud Viigil. lib. i. jtncid. conlangui- 

 |neusDidonisapud PhQcnicesappellaturBellus, hisvcrbis. 

 Htc regina grattcm gemmis auroq. popojcit, 

 Impleuitc]. meropateram : qttam Belus, Cf omnes 

 A Belofoliti——— 



Atque hiiK quoqne (iint illa nomiua ducum Panorum 

 HanniialSc HafdrttbahvtA vt Eal fit contraiftum ex Bc.al Por- 

 ro apud piincipcs Babylonicos hic mos vigcbat, vt aut dei ali- 

 cuius nomenlibi .Tllumeieiit , autplurium diuoruni iKroum- 

 que noiiiina aiiquot combinarcnt. Egregia autem iiiter fim- 

 plicia Ciiald.x-orum nomina,tcfte Hcurnio,h.vcerant. i. Nebo, 

 Lebo.t. Nego. i,.MLero j,.Schefchach.^.Schadrach. G. Mcfcl.ach. 

 j.Letytr, Ret^r. Nef^^ar 8 Schef^ir. 9. Melf^ar. lo.Nergal. 

 II Belti.iz.Jdam.i^. Henil 14, Uchri. I j Chen 16 £el ij. 

 Schefch. 18. rhil.ii).Nit.zo.Dach.u.Zar.ii.Pat 13. Pad.i^.» 

 Chad.Ex. hifcenominibus Babylonici principcs, qui reliquis 

 prxiulgcbant.aut vnum dci nomcn alluniehant,puta Bel,Feltt, 

 NebojAIcro, Schefchach: aut duo,tria,quatiiuruc coniponcbant, 

 yt Nabo-naJJar cx i &y.Beltt-fchaf(arvxS.Sc .i.Naboniiex 

 I. & \<).Nabo- Pitl-Lcf^^r ex 1. 1 S.7. Nebu-cad-nefyir. ex t. 

 i.i..-j .Nabo-^r adam cx i.ii 11. Mero-dach-en-pad ex 3.10. 

 I j. 1 3. Vbi notandum , nominibus Imperatorum P.abylonico- 

 rumvtplurimum Nebo prxpolitum Pccnorum Ba/fuilTc poft- 

 pofitum : qucmadmodum apud Pcrlas nomina ma"nificentiam 

 dcnotantia terminabaiuur in litcram San fiue Sig.ma : vt Ardes, 

 Smcrdcs, Xerxcs.Confcquebantur nutcni Chaidfihxc nomi- 

 na, ciim ad imperi) gubcrnacula admoucrentur, vthocacuo 

 Pontificcs Roinani. iic Bel-adan admotus impcrio Nabo- 

 najfar tuic appellatus. Allyrii imitabantur hac in parteBabylo- 

 nios , & lua nomina cx illis fcre (implicibus componebant 

 i. Schadran, z. Schalman. 3. Teglath 4 Herib.^. Haddon.6, 

 Nefchroch y. Adar.% Ef^er, vel Af{cr 9. Ajar 10. Ballat. i i. 

 Ofen,vetOfn.\i. Chufchan i^.Sen.iA.Phul \ ^.Fhar.i(-..schar. 

 Hinc conflacalunciftanominaS/j/wa»»- ^JJerexi.Sc t). ^Jar- 

 haddon ex 9.;. Teglath-phiit-ef^rex 3. 14.8. Sedredcamusad 

 Bclum. Ille collcgia inllitiiit in Vr Chald.corum , fcu Or- ' 

 choe , vnde Orchoitx philofophi & altrologi ; & fuic ma- 

 gix peritus , vt ex fcpulchro ipfius colligere licet, cuius de- 

 lcriptio extatapud yi:/»<z»«OT //i. 13 variar hiflor cap.-^.yhi 

 ht mcntio vrn;r vitre.T: , inqua tucrit cadauer oleo iniiatans. . 

 Ad paterni monumenti fimilitudincm Semiiamis fccic fibi 

 lcpulchrum , cuius mmmiK Herodotus lii.i. quod au(u te- 

 merario aperuit Darius , quemadmodum Xcrxcs refcra- 

 uit (epulchrum Beli , & Rodcricus aifc.i.m quandam Tolcti 

 rcpertam dc qua Heurnius in fuo Indico. Porro Allyrij & 

 Chaldxi a(tronoroi;r; peritiflimi folem principem ftcILirum 

 venerabantur : qua idololatria etiam Abrahamum infeCtum 

 fuille vcrifimilecft. Et temporibus Iofi;i: hoc idolomani.\: ge- 

 nusHierofolymisinu.aluerat. 1 ijej, 31.X'. 11. Ignemquoque 

 ChaId.Ti habebant pro deo , vt Tigyptiiaquam. Et illi qui- 

 dem lioc argumcnto pugnabant ,quod ignis omnes deotuin 

 ftatuas diflolueret.vteft apud Rufinum lit/.i.hiftecclef.iW vero 

 quod ft;atuaNiIi producta ,& aqua rcpleta , nieacibus ccra ob- 

 duiftis , igncma Chaldxis (ucccnllim cxtinxillenc. Cxtcrum 

 in Chald.ra , Melopotamia , Arabi;vque partibus ludxx & 

 Chaldar.T finuiniis, plurimi cx piorum patrum poftcris , k ma- 

 ioribus diuinam humanamquc philolophiam pcr manus li- 

 bi traditam, ardcnti ftudio excolucre: intcrquos crainiiit lob, 

 qui putatur vixille tcmpore leruitutis tiliorum irrael in iEgy- 

 pto : itcm Ettpha^TBttdad, Zophar ^ Elihu.omncs oriundi cx 

 linea Abrahami , de quibus in hilroiia lobi. Bileam quoque 

 in antiquiotis philolophix cukoiibus numeratur : dc quo 

 Num. 13. O* i+ Scd peigamusin rcccnlcnda piop;igatione 

 philolciphix per Chald.xam. Cum Ninus Impcrii (edcm 

 tranftulillct Nineucn , Babylone migrarunt ftudia philolb- 

 phi.r, & (e reccpeiunt in Afiytiam Cum veio ad fummum 

 virtutum vitiorumque fafti'.^ium Nineuc pcruenillirt , diuina 

 vindidaaBabyloniis triumrhata cft : cS: uarurlum variaca vi- 

 cead Babel , vibium polt Nincueamplillimam , rediica-j/a;^^ 

 imperii vna cum bonarum litcrarum prolcilionc ac vcluti 

 poifcHione , adco vt philofophi Chaldxoriim didi fucrinc 

 y.x/i^o^bjj Chaldxi , qucidillifcrmc tiililctiadcrcnclibcrali 

 bus dilciplinis, quaspoftcriori xuo Daniel cum (bciis mcliori 

 a(cia expoliuit Poft Danielis tctiipora Babyloniorum philo- 

 fophiamultis fuit fccdata modis, licetaliquid purit.nis rcman- 

 ferit, vt colligcre licet ex fragmcntis bardefams Cha'aUi,Ac 

 qaibmEufebiuslib.^.htsJ.eccIef.c ^o.Bardcfancs lilc vixit anno 

 Chr. 17 f. Ponb Berofns , primus Gr;rci,-c intulit pliilolophiam 

 Babyioniorum , noininatim aitronomiam , vt author clt Vi- 

 truuius.ls claruiccircaannum mundi 3690. poft .".lexandriM. 

 tcmpora. Etfi enim Ariftotcks ante iplum plurima Babyio- 

 niorum icriptis fuis inicruic : nomcn tamcn iplbrum (upprci- 

 fit. Ac Bciofus in Coo confedic , ibiquc Chald.uorum nomine 

 non diflimulato, iplbrum pr;cdidiones canca felicicate tra- 

 didit, & facilitace , vt Athcnicnlcs ftacuam liiigua inauraca 

 ipfi dcdicaicnr. Bcrofus iftc hi(tori.;m quoque cxcoluir : quod 

 prifcos Chald.-cos ctiam f:ciile colligcrclicct cx lofeph. Itb. 1. 

 contra .'Ippion. quitcltatur, philofophorum munus incctalia 

 fuillercsgcllas fuorum Inipcracorum liceris conlignare. 0^6 

 pcrtincc quod Curiim lib.^. a.\l , ma20S regum laudes cancre 

 folicos. Poft: Bciofum philoibphia Ch.ildaica magis magis- 

 que corrupta clt , adcb vr Fatuni Chatdaicum , /Iftrvlogifi, 

 Chaldaica, (y C^«/(i«j abicrinc in proucrbium infame Nunc 



E 4 diipiciamus 



i 



