6 z Encyclopa^di^ Lib. X X X 1 1. 



l7^ ReuciiHa , Pliorceufis ,1. V.D. Comes l^alacinus. 

 :?;^v5:;D:c,;Vvi..n.bc..enfi.«:_^iaxin.a I 



lingui 

 Gtxcz 



9uot} 



p!iio;i, V 



Confiharm . ac ^« ' - j clulconaylas ) Hebraicam 



^Tf^lS^i^nZv^c .lluruauir. Q^>od cum foplui^x 



^ I -^^^^if fale non pofrcnt , bonus Rcuchlm necclTc iia- 



Sp rtrc foipto cLo conaa Calum,.enlcs. Faclo pc. 



h c vS ■nitio/& prtmi glacic vclut iraaa. ?~J;^ 



ris moxVGnetiisBibl,aHcbraica(unte..cula _«. inlta.ate- 



1 X Pntcnfis. Daniclis Bombcrg, ,n l.ngua (^nda prxccptoi, & 



celebemmce .pf.us ,n Hcb.^ic,s ,^yP°S«P'^'-^,^"^^';V;,^,™°- 



derator, plutimum excoluit lianc l,ngL>am , cn„n,. B,bl,] He- 



bra,c,s.qL d,cuntur Vencta & Bombcrg,ana. Et Auguft..ms 



luftinianus Nebnenfis epifcopus em,fup(altcr,um oaaplum. 



In Hifpaniafloruit Petrus Galatuius : ,tcm franci(ciis X.me- 



n:us archiepifcopus Tolctanus & Card.nahs, qu, caitioncm 



Operis Complutenfis procuriuit: itemquc Bcncdidlus Aiias 



Montanus H.Tpalenfis, qul vna cum collcgis aumtus mun,h- 



centia Philippi 1 1. R^gis H,fr.promou,t Opus Rc^,u,n feu 



Bibha, quiHifpanica & Plant,Miana vocantur. InGallia hanc 



linguamprofeirifmitSauacs Pagninus Luccnfis ,author The- 



fauri liiwua: Hebraica:: Francilcus Vatablus, qu, Roberto Stc- 



phano amhorfuit & promotor, vt mu.i.ficentia Franclcil. rc- 



eisGalHarum, cleganti/nmis typ,s dcfcnbcret Biblia Hebra,- 



«:Iohannes Mercerus I.V.D. qui vna cum Bonaucntura Cot- 



ndio Bcrtramo& Antonio Ceuallcrio locuplctau,t The(au- 



rum Pagnini. His adde Guil. Pollellum & NicoIau,n Clenai- 



<lum, <T,ii difficillimas peregrinationcs lurcepcruiit , amore hn- 



gu.T randa: & aliarum orientalium. In Gcrmania poft Capn,o- 



nemhuiclingux opeta,n egregiam nauarunt CunradusPcI- 



iicanus , Seb^aft.Miinfterus , loh. OEcolampadius, Lutherus, 



Auro^allus, Forftetus,Zigletus, Schrcckcnfuchfius, lohan. Al- 



bertus Yvidmanftadius 10. Andreas Mafius IC. Paulus Fa- 



oius, lohaii. Auenarius.Iohan Drufius, Vvaferus, lohan. Bux- 



wrfius, Geoigius Cruciger, & alij. Atque hi non tantum lin- 



guam Hebraicam, fed etiam Ara,-na;am cxcolucrunt. Per Ara- 



msamlinguam intelIigcChaIdaicain& Syriacam. Sic dicitur 



ab Aram, qui fuitvhimus fihus Sem Gen.io. vel ab Aram Na- 



chotis fihoGe». ii.Tcrra aiitcm Arameft fe.xtuplcx. i.Me- 



fapotamia, qus dicitur Fadddfi Mam, hoc eft, iugu,-n iyrii 



«juia fub duoru,n fluuiorum , Tigris & Euphratis , iugatione 



continctur : vnde etiam Jyria intcramnisdicitur : la-pc Arain 



3(ssT iic;^l^. i.Aram TfoUh.Cea inferior. 5 . jiram Seth Kechob. 



4. Aram Vam nefcheciyna. Damafccna.tum Coelcfyria.quafi 



caua, intet LiJJanu,ii & Antihbanum. ^. Ar.tm Manoachah. 



i.SyriaComagenet, feu Antioclicna. Atqucha^runtfexregio- 



Jiestctrs Aram:quotetiamhuius linguiE funt dialefti. 1. Bn- 



tylonica, oinnium puriffima, qux a proceribus Babylonijs fuit 



-exculta.In hac Daniel & Efiiras nonnulla fcripfcrunt. 2. Chal- 



«<<WM,feuSyriacaiinquapriores Bibliorum paiaphraftx , lo- 



mthan,OnkeIos & R. lofeph funt sC\. H.xc cft purior reliq_u,s: 



fed non ita pura, vt prima. 3. Hierofolymitxnf,\(^ ua fcripta: funt 



Jiofteriores paraphrafcs in legem & libium El^hct. Dicitur 



li2C dialcdus Hierofolymitana; quia vulgus Iuda;orum cx ca- 



ptiuitate Babylonica reducu,ii multa vocabula Ammonitica, 



Moabitica, Pcrfica, quinetiam Grxca, lingux Chaldaicx pcr- 



inifccbat.4.r«rjKW»ic«,feu Medi* inter Chaldaicamfecundam 



t^ Hierojolymitauam : qua fcripts funtparaphrafes, fcuThar- 



gumiiTi in Pfalmos, Prouerbia, lobum , Ecclcfiaften, & Canti- 



Gum, qu2 vocant quiiiq! vQlumina y Talmudica; qux mixta 



eft ex (uperioribus dialcftis , linguaque Hebraica.vt & multis 



vocabulis Arabicis , Gtxcis, Latinis . & barbaris al,;s paulo au- 



dacius alTumptis. Syra Antiochenii , fcu Comagcna , qux 



etiam Maroniticadicitur. Hanc poftremo locoponunt viri do- 



<Si,nonqu6d poft alias orta fit.fcd quod omnium poitrcma 



conftanter vfum fuum retinuerit , atquc alias quafi antiqu?r,t. 



Huius hngux vfus olimfuit inEcclcfia Antiochcna totoque 



illius Ecckfix Patriachatu : & hodic vfitata cft in Palmiiena,a 



cuius vtbe Maronia dicitur Maronitica. Haccadem.linguav- 



tuiitut Mefbpotamici in fuis factis. Hac dcniqacdialeiSo cx- 



arata cft verfio N.T.Syriaca,qua,n acccptam noiinulli fcrunt 



Ecdcfis Aiitiochcnxprimiim nafccnti, alij tribuunt Marco. 



^iathonauenturam.Cornelium Bertramumfrs.fat.in Compa- 



rat.qrrammatici HebraicA j^ Aramics., Ad lingnam Crscam 



nunc accedamus. Quatuor ipfius itates conftituinius- Prtma 



*! a lauan & confufione linguarum vfque ad tcmporaLini, 



Orphei, & Mufii. lauam ,fte fuit filius laphcti , a quo Grx- 



cum i4»:&piiino Afiam occupauit(vndcomnes in totum tcr- 



raruni orbemduaa: funtcolonix) &c cius filius Elifa ^olibus. 



Tharp Tarfo & Cilicibus , Citthim Macedon^bus & Italis, 



Ilodonim Rhodijs originem Jed,c. Paulo poft li,iguaru,n con- 



fufioncm Palladion Athenas condidit; & rc!'uuin Sicyonio- 



rum caplt circa aiinum mund, 1861 tcmporc Abrahami. Coc- 



p,t, mquam, in GraEcia, eo loci, qui vEglalia ab ytgialeo , pri- 



Inp rege, «f Apia, ab Api, quarto rege, item Sicyonia & Pclp- 



pennerus a divcrfis regibus , fuit nuncupatus. Argiui quo^Ue 

 centum poft annis cccpcrunt celcbraii, qnorum pnnius ixx 

 fuit laachus, anijo M.ioji 5 . Inachi iftius ftemina fit Iwbet; 



Inachus. 



Phoroneus. 



Niobe. 



Phttnix. Cad,nus. 



ExhisPhoroncus , filius Inachi, AcuflTao, antiquo hifto»- 

 co,d,citur primus homo.tefte Clem. Ahxandrino lib.i. Strom. 

 Nonno Syi^ijs»®-. Cadmus circa ca,n tempeftatem , qua If- 

 rallitx tranfito lordanc terrain Canaan occupabant , c Phoe- 

 nicia, fugiens lofuam , in mantimam Afiae minoris otam 

 transhetauit, &cum litcris ( qua; hinc vKaJ^fd» tuoti dicun- 

 tur ) doiftnnas in Gr.rciain attulit. Hinc cft , quod lonicac, 

 fcu Gr.-ccac litcrge noii folum figuras Phoeniciaruin mani- 

 feftc retcrunt, fed & inpriraisnomina (eruant, vt Alf/ha^Be- 

 ta , Catfima , pro Gamla , Velta Scc, qua de re vidc dodifli- 

 mam de literis Phoeiiicum & lonum diatribam lolcphi Sca- 

 ligcri anir/tadnerf in Eufeb, Secundg. &tas lingux Grxcae eft 

 ab xtarc Lini,Orphci, & Mu(ii, qui clarueruntanno M.iyoo. 

 tempoie Gideonis & Abimelechj judiciun Ifraelis , vfque ad 

 tempora Apoftolorum. Toto hoc tempqre gloria lingu.E Grx- 

 ca: cffloruit,tantumquc fumpfit incrementum, vt in Chald.cam 

 ppn paucas voces cmiderit : vt colligere licetcx Dan.^.yhx \\x 

 dux voces «/|K9«»(»& ■v}/aA7?i'g/(« nonnihil Chaldaice infle- 

 xa: leguntar. Neque conclula manfit intra tcrminos cius re- 

 gionis , qua; propric Grxcia a Grxco feu Graio, filio Theflali 

 dida, & pelago .^geo & lonio , atq; ifthmo cermiuata fuit:Icd 

 pixter infulas & peninfulas ininores , ampli/lima regna, Pelo- 

 ponncfuin, Cyprum, Rhodum, Crctam , Afia,n miiiorem pai- 

 tem Syri.x, Macedoniam , Epiruin , Myfiam , Illyrium, Thra- 

 ciam, Dalinatiam, & jEgyptum (crmonis commcrcio cftcom- 

 ple:<a, itavt pcr Afiam, Africam, & Eutopam fit diffufa. Hine 

 Cicero prs Ari:hia:Crcica,iac[\i\t, leguntur in omnibusfere gen- 

 tibus,Latinafuisfinibus,extguisfan(_continentur.'Hom\\\3.im\ 

 lonica & jEoIica lingua erac vulgaris feu popularis in Afia 

 minore tota fecundum niare mcditerraneura fere adufijuc 

 Euphratem : pontum verfus , multis erat in vfu, & in jEgypca 

 maritima , poftquam lonum aliorumquecolonix eo migra- 

 runt , maximeautempoft Alexandri M. orcam inonarchiam. 

 Etiam m Icalix parte illa, qux dida eft magna Grxcia.fcrmo 

 Grxcusfloiuit. ilque Doricus. Atque |iince(t,qu6d vatiaium 

 nationum homines Grxcc fcripfcrint : vt ante Chriftum Ana- 

 charfis Scytha,& poft Chriftum Phauorinus c Gallia Arelatcn- 

 fis ; Mufonius Latinus Stoicus ; Philo ludxus ; Plotinus -'tgy- 

 ptius, quidicitur alterPlaco,Porphyrius Phosnix ; lambliciius 

 Syrus ; Ammonius , Philoponus , Herodianus , Pcolemxus & 

 Nonnus; ./tgyptij; Simplicius Phryx. Indi quoquc ipfi Grxcc 

 liiigux non fucrunt ignari. ludxi denique calluerunt hanc 

 linguam, vciliquet ex verfione LXX. Incerprecuin , quam 

 piocurauit Pcolemxus Philadelphus y^gyptiorum rex , ciica 

 annum 180 ante natum Chriftum. Tertia itas eft a tempori- 

 bus Apoftolorum vfqueadexcidium Conftantinopolitanum 

 Hoc ccmporis inceruallo Nouum Teftamencum ab Apofto-" 

 lis Grq:co fermone nobis eft cradituni , quod is tunc tempo- 

 rispet orbem terrarum eflet longe vuls;3ti(n,nus. Occurrunt 

 aujem quinque idiotifmi in N. T. vidcl.'' Hebraifmus, Talniu- 

 dilmus, Atticifinus , Hellenifmus L X X Interprctum & Lati- 

 nilinus, de quibus infra in Lcxicis & Gram,naticis. Ex ludxis 

 lofcphus & Egefippus ; ex Patribus lufiinus Martyr , Diony- 

 fius Areopagita , Clemens Ale.xandrinus , Bafilius Magnus, 

 Gregoiius Nazianzcnus , Grcgorius Nyifenus , Gregorius 

 Neocxfarienfis , Chryfoftomus'', Eufcbius, Cyrillus, Tlicodo- 

 retus, Theophyladus & OEcumenius : ex hiftoricis Eufc- 

 bius, Theodorctus , Sociaces Scholafticus, Sozomcnus, Eua- 

 grius & Epiphanius : ex medicis Galcnus , Thcophiaftus, 

 Oribafius, /Egincra , Aecius : ex philolbphis Phauonnus & 

 alij paulo ance nominati , hanc linguain excolucrunt (criptis 

 cruditiflimis. Extanc quoque luris^Pandeftx Grxcie , lufti- 

 niaiii NoucIIx , Theophili Infticuciones , Harnicnopuli epj» 

 tome iuris ciuilis. Porro hxc liiigua fuic vulgaris in Orien- 

 te iiide a Con(tanciiio M vfque .a'd excidiuni Conftantinopo- 

 litanum Sed in occidente , inde a temporibus Phocx, .idcoque 

 natalibus Antichrifti Romani , fuitneglcda ,vfquc adco, vt 

 tcmporc Accurfi) inualucritditlum : Gracafunt : ergo legi non 

 pojfunt. ClnoA didlum (vthocobiter annocem exDimieio IC.) 

 pcrpeiam tribuitur Accurfio , cum glofla Accurfiana ad Ic- 

 gcm 6. in verb. ediflo. tF. dc bonor. poifcfl". iic habeat : Grsce. 

 liten pojfuntintelligi ^ legi. i^uarta & vltima liiiguxGrxcx 

 xtascft indeab aniio Chrifti 14/3; quo Conftaiitinopolis a 



Mahovtete 



