Hiftoric^ Cap. XI. 



65 



Maliomete fuit occupata , & impeiium Orientis prorfus ai 

 Grjfcos trandjt H.ic occafionc illulhc; rrencrc & Jodiriiia 

 ■vjrie Gr.t:cii in Itali.im & alias occiduas Euiop.r rcqiones 

 emigrare compuKi , iitcr.uum (ludia in cas intulerunt. Inter 

 eos cminucrunt , &: veliui llcILv cmicucrunc , Tlieodorus 

 Gaza Thellalonicenfis , Manucl Cliiifoloras , loanncs Ar- 

 Cyropolus , rhalcondyias fcu Chalcondvla, Conftantinus ; 

 Lalcaris. Poft illa tempora fermo Gr.-rcus extitit corruprusin 

 Gr.Tcia , vocabulis Turcicis,ScIauonicis, Italicis, & Latinis im- 

 miltis.&flexionibus valdc immucaris : prout fere Lacinusler- 

 nio deiJenerauit in Italicum. Sed in orbc ChrifHano cgrcgie 

 hanc hnguam e.vcoluerunt pr.i:ftantillimi viri, vt prxcipue 

 cxtheologis Melanchthon , OEcolampadius,& Bcia : ex phi- 

 lofophis & philologis Miranduia, Hermolaus Barbarus, Ro- 

 dolphus Agricola , Scaligeri ambo , Ttlrncbus , Camerarij, 

 Muretus, Golius, Pollclius , Henricus Stephanus, Ilaac. Ca- 

 laubonus; & loan. Scjpuia epitomator Stephani : cx ICtis 

 Reuchlinus , Budxus , Alcutus ,Cuiacius,Hottomannus, Pa- 

 cuius, Gstliofredus, Dinncrus : cxniedicis ConradusGcfnerus, 

 Adrinus lunius ,&ij,c]ui commentarijs illuftrarunt textum 

 Hippocratis & Galeni. LatcriA lingui. i.tates conllituo quin- 

 que, hunc in modum. ?rima xtas cll: infantia & pueiitia Lati- 

 iiifermonis , ante Tereiitium. Hjcc itas fuic lub dyuallia Ab- 

 originum , Latinorum lcu ./Eneadum , fcptem regum & Coll. 

 rfque ad annum mundi ?790. & dici poteft S^^7xi). Scri- 

 ptores huius xui funt Liuius Andronicus & Caco Cenfo- 

 rius hiftorici; Lucilius , Ennius , & Accius Plautns poeta;; Gal- 

 ba, Crallus, & Antonius, oracores. Secunda xcasefl «k,m« , vi- 

 gens , florens, conflans, macura , pura , incorrupta , & veluci 

 leculum aureum Iingu.r Latinz:!nde aTerentio, qui fioruit 

 anno M. jyyo vrbis condita; J9;. circiter, vlque ad tempora 

 Quintiliani. H.ccicas habuicTetentium. Pacuuium poecam, 

 Luctecium & Archium poecas , Varrouem ( qui Auguflino di- 

 citur Latinorum dodillimus ) Ciccroncm , lulium Ca:farcm, 

 Virgilium, Horaciura, rropcrtium , TibuIIum , CatuIIura, O- 

 yidium, $alIurtiu!Ti,Columellam, Liuium, Ci^Curtium, Per- 

 ^um,Senecam,SiIium Icalicum , & Martialem. Hic obferua, 

 fub AuguftoCsrf caltigatillimum fuille fcrmonem Latinum. 

 Tertia xlis efl a C^iiatiliano , qui floruit fub Domitiano , vfq; 

 ad inicium theoiogia:fchoIaft:ic{,ideft, abanno Chrifli jo.vf- 

 quead 10 jo. Hoc temporis traftulingua Latinatrcs inprimis 

 paroxyfmos eft pafl.i. Prinius fuit temporc Quintiliani , qui 

 Roma: docuit & conatus eft homines iam amances corrupti 

 lermonis ad vetercm fplendorem reuocarc. Hunc fecuti funt 

 Afconius , Vaierius Maximus , Plinius (ecundus , Suetonius 

 TranquilluSjCorn. TacituSjCorn. Celfus mcdicus,PIinius lu- 

 nior, Trogus. Florus, luftinus , Solinus, Aul. Gellius, CorncL 

 rronco, VipianusIC. TcrtuIIianus,Cyprianus,Lafl:antiusFir- 

 mianus, Hicronymus, Auguftinus, lulius Capitolinus , jtlius 

 Sparcianus, jtliusLampridius, Ammianus Matcellinus, Sedu- 

 lius , Ptudentius , Aulbnius. Secundus paroxvfmus lingus 

 Latin.r accidit citca tempora barbarorum & Ortgottorum in 

 Italia,circa annum Chrifti 480 quo tcropore lingua Latina mi- 

 forime fuit afRiifla. Tertius paroxyfmus eft circa an. Chrifti 

 800 quo Carol. M. fundatis variis Academijs ccrpit fanare 

 ' vulnera lingux Latinx : quanquam nonnili fupcrficietenus, 

 ladice morbi intaila : vnde lingua Latina recidiuam eft paffa. 

 €^arta aetas eft ab initio thcologiae Scholaftica; , id ellan. 

 Chtjfti toyo vfqjad annumi jjo. Hoctemporc theologiScho- 

 laftici partimrctinuerunccorruptam a barbaris in Italia lingua 

 Latinam ,partim nouum quoddam fermonisgenusgenuerunt, 

 vtex Alberto M.Thoma, &alijsSchoIafticis , quorum catalo- 

 gum fupra texuimus, videre eft. In hac quoq; clalle reponun- 

 tur quidam ICti , vt Accur/ius, Ipho, Bartolus &c. &uinta & 

 Tltima lingua: Latinac artas eft veluti «»«fa«s hominus (cpul- 

 ti : quoE coepit anno Chrifti 1 5 30. quo Dontcs Aligcrius Flo- 

 lentinus Lacinumfermonem vclucab inferis reuocauic. Hunc 

 lecuti funtFrancif Petrarcha, Aligerij difcipulus ;Fr,infc. Phi- 

 !elphus;Laurcntius ValIa,nobilisRomanus; iEneas Syluius, 

 primo orator Ftidcrici I 1 1. Imp. poftca Pontifex Romanus, 

 diftus Pius 1 1 ; Greg. Typhernas, pr.T:ccpcor Mantuani, difci- 

 pulus Chryfolor.Tj Nicol. Leonicenus, cuius opcra Medicina 

 loqui coepit apud Italos , vt ait Erafmus j loh. Picus Mirandu- 

 lanus,HcrmoIausBatbarus.Mar(il.Ficinus,Baptifta Mantuanus 

 Phil. Beroaldus orator Bononien(is, Conradus Celces , pri- 

 mus Germani.r poeta,Thomas Linaccr ,Erafmus Roteroda- 

 mus , lacobus Sadolctus , Chriftophorus Longolius , Petrus 

 Bcmbus, Angelus Politianus, Phil. Melanchthon , Muretus 

 Sigonius , Scurmius , Nizolius , Manutij , & infiniti alij. Hoc 

 loco non alienum fuerit a noftro propo(ito brcuicer infcrcre 

 ^uinque xtates poefeos Latina:,quas magnusScaliger lib. 6. 

 Poetices ptoponit. Prima eft ante Virgiliu:vbi Scaliger reccnfct 

 Cicilium, Ennium ,Pacuuium , Plaucum, Terencium,Lucrc- 

 tium. Infecund.a collocat Virgilium , Ovidium , Piopercium, 

 Quintilium Varum , Horatium, Tibullum, Catulluai. Atque 

 hsc cft felicifnma fub Aiigufto. In tertia clafTe funt Sulpitius, 

 Pet(ius ;-Iuuenalis , Martialis, Seneca , Valeruis Flaccus, Siiius, 

 Jtatins, Lucanus. In quarta itate fuiit Marcus , Seretms, $i- 

 Totn. IV. j 



donius, Ca!phiirnius,Boctius, Aufonius , Paulinus ,CIaudia- 

 nus,& Ncniclianus. In quinta xtatc funt recentiotcs : videi. 

 Matullus, Petr.ucha .Philclphus ,V.Tgius, Bigus, Augurellus, 

 Angerianus, Paptlfta Mantuanus Carmclita, Accius,Rogerius, 

 Cordus , Verinus, Egnatius, Stroz/lj , Politianus, Vid.i.Palin- 

 genius, Picrius^Erafmus, Mclanchthon, Eobanus HelTus. My- 

 cillus, Alciatus , loan. Secundus , Stigelius , loan. Maior, 

 Lotichius , Paganus , Sabinus , Buch.inanus , Chytra^us, Vide- 

 bramus, MclifTus , Hcinlius, Acidalius , & alij plurimi. 



VII. Quatmr fchoU veterum Logicorttm cortftitui 



fojfttnt:vt erudite dijpittat Ramus 



libr. i.fchol.Dialea:. 



Frima eft Hebr.xoruni ; id eft , a Promecheo,queni Ramiu 



(i. /. dicit fuilfeNocum. Ec Schegkius petAovHo. Molisfiue 



peifforalefummi Pontificis, quod Hebraicc dicitur , Vrim & 



Thummin.intelligit Logicam. PaulMquoque Scaltchius lib i. 



mifcell. exiftimat , vetercm Hcbtxorum Cabbalam fuiflcLo- 



gicam exadiorem. Conin.fufra lib. i. cap. 10. Atque hxc efl 



primadiuinaq; fcholaLogica. Ser««ii,!i eft Mathematica,&in- 



primis Pythagoreorum. Huius fefta: philofophifuerunt Par- 



menifcus , Oi^cftades , Xenophanes , HeracUtus , Empedocles, 



qui Rheioricam inucnit , & Gorgiam rhetorem formauit;Epi- 



channus; Parmcnides; Archyras, author pra:dicamentorum. 



Fuit aute Pythagoreorum Logica mathematicis artibus,quas 



traftabancinprimisaccurata. rer/»;? eft lonica , & ea quidcm 



Phyfica , a Zenouc vfque ad Socratem. In hac cxccUuerunt 



Zeno Eleates , Parmenidis audicor , Democritus,Protagora,s 



& Hippocrates, de quibus copiose Ramus d lib.cap. 3 . Shtaria, 



fchola Logica eft Socracis, eaque policica. Socratcs cnim in 



Logicis a Zenoneinftitutus, Dialedicx vlum in ethicis & po- 



liticis monftrauit : vndc Philofophiam ex cceIo iu tetras de- 



duxiffe dicitur. Ex hac Socratis fchola quinque pociflimum 



fcft.Efunc ort.x a tocidcm Socratis difcipulis , videlicet Ana- 



xarcho, Ariftippo ,Euclide, Antifthcnc, & iMatone. Primaigi- 



tut eft Logica Pyrrhonia , quam Anaxarchus Pyrrho Elicnfi 



tradidit. Pyriho ifte hanc lcilam acatalepfijc & tctentionis 



amplificauit : eiufqus fectatores, aporctici, fceptici, ephcdi- 



ci, zetccici, difti funt; quod dubitarent , confiderarent, inhibe- 



rent , inquirercnt. Secunda cft Ariftippi;quicumomnibusfuis 



feclacoribus , Cyreniacis & Epicureis , Logica narurali , fuic 



contentus , & ipfius titulos peculiaribus libris eft complexus 



Ex his Epicurus , non Logicam , fed Canonicam appellauit 



hanc artem. Tertia fuit Euclidis; cuius feda inprimis arripuic 



Logicam Parmenidcam& Zenoniam, nonnihil fophifticam. 



Succe(fio LogicaeEuclidesc hxc eft : Eubulides, difcipulus fuit 



Euclidis, &prxccptor Demofthenis ; cui fuccellit difcipulus 



Alexinus ; tum Diodorus Cronus , Clinomachus Thurius, 



&Mencdemus itilpo etiam Megarenfis , audicor Euclidis, 



fuichuius famili.r philofophus. (.)uartaeft Antifthcniorum, 



e.iquc primo Cynica. Hxc authorem habuit Antifthcncm, 



cui fuccelfit Diogcnes. Ex Ciuicis orti funt Stoici , qui Logi- 



casaites accuratius excolucrunt. Primus huius Cciix inuen- 



tor fuit Zeno Citicus. Huius difcipulus fuit Clcanthes , qui 



fcripfit libros 11 Logicos:& huiusauditorSph.xrcus, quiiple 



quoque fcripfit multa Logica. Sed omiiium non modo Stoi- 



corum , verum etiam Logicorum omnino in.igiftiorum otPiu- 



}fct^amT(S^' fuit Chryfippus, Cleanchis fucccllor. Libros c- 



nim 371. Logicos confcripfit : tantunique ob hanc arrcm in 



Grxcia nomen habuit, vt plcrique dicerent : Deos. fi Diale- 



dica vii vellent : non alia , quain Chryfippca vfuros efle. 



Ciuinta fchoIalogica,quxex Socratica originem habetfuam, 



cft Platonica : e c|ua. du.x fed.i: funt orta: , Acadcmicorum & 



Peripatericorum. In Academii , Spcufippus Platonis ncpos, 



annos odo docuit. Condifcipulo Spcunppo fucceflit Xeno- 



crates,annofqueviginti quinque prxfuit Acadcmix. Is noii- 



geutos libros Logicos (cripfit. Xenocrati fuccellic Polemo: 



huicCraccs. Tum Arccfilas, qui mcdiam pcpcrit Academiam. 



Hunc fecutus eft Bion Boryfthenites. Arcefili fuccclUt La- 



cvdcs, qui peperit Academiam nouam. Hiclcholam tradidic 



Tek'tli& Euandro: quibus fuccellit Hegefinus:a quo infti- 



tutus fuit Carneadcs , qui Stoicis, & 'nominatira Chryfippo, 



contradixit. Viide folituseft dicere Ni/i Chryjippns ejfet ,ega 



non effem. Nihil vnquam oppugnauit, aitCiceto, c]uod non ex- 



pugnarit.-CIitomachusfuit difcipulus Carncadis , Clitoma- 



chi dilcipulus fuit Philo , M.agiftcr Ciceronis. Schola Logica 



Peripacetica authoiem habet Ariftotelem , Platonis difcipu- 



luni , qui bencficio Alexandri Magni , Iibros innumerabiles 



vndiquecongregauit, ica vt Ariftotelis philofophia fit biblio- 



theca qu.xdam omnium philofophorum. Ariftotcli fucceflic 



difcipulus Thcophraftus : huic dilcipulus Strato : Stratoni Ly- 



coii,qai proptcr fuauitatcm didus cft VAliKUt-.mm Phalereus 



Theophrafti audicor. Dc his Peripaceticis teneatur illudR.i- 



m\:Logica Peripatetica in AriJioteleaurea,in Theophaftodiiii' 



na, in Stratone eloqucntifjima^in Lycone^ Vhaleveo dulcijflma, 



fittt. Cxterum Ariftotelis philolophia ab obitu Ariftotelis, 



id eftannotertioOlyrapiadis 114. fiueanno vrbisRoma:^?!. 



F 1 vfquQ 



HiftAis 



Logici 



qualcs} 



r 



