Hifloric^ Cap. XII. 



69 



faerit inftitutum , non liquct. Sunt qui cxiftimant odauo vel 

 nono dicinfticutum fuiiFe.ita vt Gt»,i.T;.i7.i8.(lt prolcpfisfeu 

 anticipatio hiftorica , vc ex Aiiguftino (.lilputat DansM in an- 

 tiq.vbi ctiam ventilat iftam quiftioncm, An Adam vxorcm 

 fuamaiice laplum cognouerit ?& refpondet affirmate, iic ta- 

 men, vtneget Euam ex illo concubitu concepille. 



V 1 1. Sttitusfoliticm ante lapfnm erat fmplicijfi- 

 niHs ordinatijfmus : ecclefiafiicns fimiliter. 



Et politicus quidem ita (e habebat. Homo erat magiftra- 

 tus totius mundi^fummusquidem mas,inferiorfa;mina.Impc- 

 rium erat blandum. Legeserantpr.rccpta D e 1 , & didlamen 

 rationis- Ciuitatcs nuUa; fuifTent extrucfa: ; quia cerror & mc- 

 tus, prima condendarum vrbium caufa, abfuiflec. Scatusecdc- 

 Carticus erat huiufmodi. Verbum Dci non erat fcripcum , (cd 

 reuelacum.continebacquehiftoriam creationis, & fucuram ge- 

 neris humanicondicionem , fi procoplafti perftarent in fua in- 

 tegritate. Minifter verbi erac Adam. Sacramcnra crant duE 4r- 

 bores. Locus (accr & veluti templum crat paradifus.locus, in- 

 quam , collocutionis inter Deum & hominem. Locus autem 

 communicationis deeodem verbo fuilfet idem , qui erat do- 

 meftica: conuerfacionis. Jacrificia ibi locum habuiflenc non- 

 nilr <Ji;';K(g^57|K«. 



VIII. Synchromfmus hifioru creationis cum mythi- 



flortts & fcripiis ethnicorum demonflrat anti- 



quitatem facrs. hifiori£,?7ofir4mque 



pra gentilibtM feltci- 



tatem. 



Saturnus dicitur cocli filius & «j o'«®-,id eft , «ternus . vnde pii- 

 tatur quibufdapi didus q. fatur annis: hic ipfc dcnique dici- 

 tur deuoiarc filios fuos: aax omnia Adamo competunt , Ex 

 nomine Ifcha cftnomen Ihs:quam jtgyptij magnam & anti- 

 quiHimam dcam cfle dixerunt Eua quoque ipfis didlafuit 

 Pandora.item Rhea,feu Cybele, vxor Saturni , quae omne ma- 

 lum in mundum inuexit. 



C A P V T XII. 



De HtfioriA a Upfn.,vf(fne adpuhlicam nenuKis 

 Vei profanationem. 



P R -« C E P T A. 



Hlftoria a lapfu(fcil.inclufiue) vfquc ad publicam 

 nominis Dei profanationem habet titulostrc- 

 decim, qui funt, Peccatum primum protoplaftorum, 

 Pcena prima , Promiffio prima , Veftitus hominum 

 primus,Propagatio prima generis humani, Attes pri- 

 mccSacrificium primum memorabile,Excommunica- 

 tio prima,Vrbs prima,Propagatio familia: Cain.Biga- 

 mia prima , Vtraque politia huius temporis , & Syn- 

 chronifmus. 



Eft autem hic hiftoria annorum 3 2f . 



Hoftes Chriftiani nominisinter ea , quibus argumenta fua 

 adoppugnandamreligionem inftrucbant,non mediocrc telum 

 clTe pucabant vecuftatem deorum fuorum , Chriftianifmum 

 autem ^c^ti^a^lwi prodsifle , eoque argumento infolcn- 

 tiiis veftabantur,vt funt verba Scaligeripxg.-^. tmimaduerf.in 

 'Enfeb. Exorti ergo funt (criptores piecace & dodrina pcxftan- 

 tilliini , qui uon folum vetuftatem legis Mofaicae cx ipforuia 

 Graecorum commentariis afleruerunt , fed eciam anciquiinmos 

 gentiumdeos , vel infrasecacem Mofis tuifle olFcnderunc, vel 

 ex hiftorii Mofis corrupca defumptos efle cuiceriic:e6que rcm 

 deduxerunt, vthoftes Chriftianifmi adigerent aj alterutrum 

 facendum , aut vetuftiorcm quibufvis diis gentilium Mofem 

 fuifle,aut falfaefle Grxcorum inftrumenta. Quainre lucu- 

 lentamoperam nauarunt luftinus martyr Chrifti , Tatianus, 

 Clemens Alexandrinus , Athenagoras, Theophilus, & alij, 

 quorum quidem fcripta ad nos peruenerunt. li omnes Inacho 

 parem aetate Mofem oftcndunt ex Apionc Grammatico , & a- 

 liis, vc ipfos deos gentilium, ipfa templa & oraflula, vt ait Ter- 

 tullianus, & lacracorum vnius (crinium Mofis vincat (eculis, 

 in quo thefaurus collocatus eft totius ludaici facramenti, & 

 inde etiam Chriftiani. (Vuiaigitur prmiam inftrumentis au- 

 thoritatem fumnia antiquitas vindicat , inftrumenta autem 

 ipfa non a Chriftianis, ("ed a gentilibus ipfis pecica (unt , neque 

 quid ad haec opponerent , pagani haberent , nihil practerca lu- 

 pereflTe videbatur , nifi aut vt ingenua confeflioab ipfis expri- 

 meretur , aut filentium pertinacii fincm faceret. Qijod cerce 

 felicitcr ccffit, vt & hac in parte Potphyrius, impius ille apofta- 

 ta, manusdaret Cxterumqua:ethnicivclmythiftoriis inuol- 

 ucrunt , vel miierrime corrupcmnt, eaomniacx Mofelucem 

 accipiunthocmodo. ^kfmegiftusin Pccmandro meminit te- 

 nebrarum fuper facicm abyfli , & Verbi , quod fecit mundum. 

 Linus , Orpheus, & Hcfiodus fatentur mundum cflf^faftum. 

 SimiliterPIato, Plucarchus, Ouidius,Scneca,& verfusSibyllini. 

 Abydenus, Alexandcr, & Diodorus Siculus dixerunt, primum 

 homincm vocatum fuifiTe Adam : plurimi poera: finxerunt, 

 hominemaPromcthco ex luto formatum. Chaosquoquea 

 poetis pafllm cclebratur, inprimisab Ouidio i. metamorph. 

 Gemiles etiam meininerunt Edenis , Adonis , & Edonis , item 

 paradifi. Achenxus ex Craterc fcribit futurum fuifle tempus, 

 cum res omncs fuis nominibus ab homine cicatx prxfto fuif- 

 fcnc, illiquepronucuparuiflent. De imagine Dciin liominc, 

 ipfius immoitalitate & omnimoda felicitate vide Trifmegi- 

 ftum, riatonem , & Ouidium. De crcatione fceminx plurima 

 j occurrunt apudTrifmegiftum& Ouidium. Saturnusethnico- 

 I rum antiquilfimus e(t A^dam^qucm BHllingerm de origine erro- 

 j ru putat didumanTtf. Dico antiquiflimus Saturnus : quia 



J plures fucruntgentilium Saturni, vtex \\\oXenophonti^ lib. de 

 , iquiuocisperfinarum,c 1. diCcirTKiS:Saftirni dicuntur familia- 

 rum nobiliHm regHm,qui ijrbes condiderunt,feniJjimi:primrige- 

 nitieorU loues,^ Iunones:Hercu!es vero nepotes eorum forriffi- 

 mi.Fatres HaturnorumCoeli.Vxores, Kheii.,i^ Ccelorum : VcJIa. 

 e^uotergo Saturni,tot Coeli,Veftii,Rhe£. loues,Hercules. Ada ita- 

 queeftSaturnusethnicoruprimus&antiquiffimus: Tcpocequi 

 ipCs primum tenuit imperium , & latuit fugiens Deum ) vnde 

 quidamiplum a jriD didum volunt ) fuitq; primus agricola, 



vndealijs a fationeputaturdidus, & pingitur cum falce. Idem 



I. 



R E G V L -ff. 



In peccato primo nopare oportet tempus & modum 

 fedu£Honis atque defeitionis. 



teccatum 



piimum 



qualei 



Ad tempusquodattinet, funt qui putant protoplaftosper- 

 ftitifle in rc(5litudine fuaannis 34I, quamdiu Chriftus fuitin 

 fuo minifterio. Rabbi Mofes Ben Maimon , Irenxus, Chry- 

 foftomus ,Theodorctus, Theophylaftus , Cedrenus, Augufti- 

 nus, Bernhardus,& alij, quos citat Bibliander iu Chionico.exi- 

 ftimant Adamum fub vefpcram diei , quo conditus fuit , la- 

 pfum efle Vnde profoftum cft illud vulgatum de Adamo : ^ 

 i^je« 'tTBhaSin, >^ iiO.a^», §uo diefifitconfHtutus , eodem ^ ^ 

 defiitutHs. Sed cum Deus rcquieucrit die leptimo , adeoque 

 acquieueiic in omnibus fuis operibus , neccisc eft Adamum 

 tuin cemporis adhuc fuifle intcgrum Poft Sabbacum icacjue 

 lapfus fucrit Adam. Ego dixerim, illum feptimo die a creatio- 

 ne fui lapfum fuiflc, vc'ita lapfus Adami & mors C h R i s t i 

 in vnumincidantdiem. Ec ita diclum Patrum modo allega- 

 tum non dc ipfo diccrcationis Adx , fed de illo,qui ipfi refpon- 

 der,ideft,deproximo dic Vencris, fucrit accipiendum. Sed pa- 

 rumlaboramusdeifto tcmporc. Modum peccatiprimi fic cir- 

 cumfcribimus Lucifcr putatur princcps Diabolorum , quirc- 

 liquis fuaferit & perruafcrit apoftafiam. Hic idcm feduxit 

 protoplaftos : vfus hanc ad rcm ferpente , qui omniura anima- 

 lium callidiirimus fuit, Genef. 3. &hominifamiliariflimus , vt 

 lofcphustradit , qui etiam authorcft ,pedes , quosanteaha* 

 bucrit fcrpcns, ademptos fuiflc ipfi in paenam. Porro ptotopla- 

 ftus impulfore Diabolo libere pcccauic , deccrpendo pomum 

 exarbore vetita. Pomura illud putaturfuiflcPcrficum , quod 

 nunc tempocis lcthalc eft in Oricnte , vbi Adam hoc criinine (c 

 obftrinxic. Alij malum Cotoncum, alij pomum aurcum.aHi 

 cerafum, alii ficum,alii pyrum vulgare fuillc opinancur. Quid- 

 quidhuiusfir, ccriumeft.primum hominem eru pomi prxua- 

 ricacum fuifleaducrfus ptxcepturaD i i , idcoque punitum 

 cfle propterinobcdicnciam , vci Apoftolus vocac Rcw. y qui 

 fynccdochice compleclitur omnia peccaca.ica vc AndreasOlian- 

 derrcaefciibat,protoplaftos violaflb omnia Dccalogi prae- 

 ccpta. Radixramen iftorumpeccatorum fuit infidclitas, qua 

 vcrbum promilTionis & comminationis non habueiunt pro 

 vero. Poft infidclitarcm iiipiimishic funt confpicua ifta pec- 

 cata : innratitu-lo, qua protoplafti fprcucrunt beneficia fibiprx 

 alijs creaturis coUara : (upcrbia.qua non contcnti f^ucrunt loco 

 tamhmorifico: pcrfidia, qua regnum Domiui fiii occuparc 

 anoreiri fucrunt : giila , qua frxnum laxarunt intcmperantix: 

 facriicium, quo ii; fubiecerunt Diabolo : npoftafia &crimen 

 Ixfx niaicftatis, quo fucrunt obliti homagij prxftiti. Et quis 

 omnia peccata commcmorct ? Porro fi temporis ratio habea- 

 tur Eua nrauius peccauir, quia & pnma defccitaDco , & Ada- 

 mo incitamcntum fuit adpcccandum. ^in autcinconditionis 

 &perfonx ratio fpcclctur , Adain grauiiis peccauir cjuam Eua; 

 vrpotc qui & prinius imagincm Dei habuit , & plus illius acce- 

 pit, & mandatum immediacc accepic ab ipfo Deo. 



1 1. Pwna primi peccati fuitgeneralis, & fpecialts^ 



PcEua 



prim'i 



peccjti 



quzl 



