HiftoricsB Cap. XX I. 



95 



Viennfufcs ann. M. j^gj.f.iciunt piinuim Cluifti.Huiusa/^- 



^«yiit;, difcrepaiitii. cauias.ubitianuir eirc illas. Rabhinoium 



fupputatio elt iuilo niinor, paitim cx odio religionis CluilU.i- 



ni.quo fit vt tincni L X X fcptiinanaviim Daniclislongc anti- 



cipent , atqucitaChrifto honorcm Mcllix abrogcnt : partim 



propter ignorationcm hiltorix Perficr & Gr.xca:. Uii cnim a 



r«gno Nclnicadnczaris ail Cynim nnmcrant duntaxat annos 



XVII I. cum (int XL V. &; a Cyro . fcu Pcrlica monaichiaail 



AlcxanJrum Magnum, compntant annos L l L cum (int loo. 



QuoJ attnet adCiixcos , illi (eciuuntnr vcrfioncm LXX In- 



terpictum qu.c Genef.^. habct annos 1 54S. ciini Hebraica vc- 



ritas habcat dunt.wat 1 G y 6. Latinorum calculus variat ob qua- 



tuor potiflmium caufas. Primo.in annis rcgum \\xAi &c Ifracl, 



atqucetiam tcmpli Hicrololymitani maxima c(l: dilTimilitu- 



do. Diendeinitium & tinem captiuiratis Babylonici alij ahter 



tmnotanr. Tcrtio Cluonologi hcbdomades Danielis uon vno 



modo inchoant. Denique de Pcr(ica: monaichix initio va- 



riant fentcntia:. Suiit qui annis Chronologorum Gr.T:coruni 



abinitio mundi v(«|uc ad Chritlum fubtr.-uiant annos m6. 



hoc modo. Vcteribus ( inquiunt ) v(itatum fuit ; vtepocha: 



mundi adfcribcrcnt i.i.j.6. quibus numeris vnitatem eflen- 



tia; diuiuf & perfonarum trinitatem (igniticabanti hoc modo. 



Sicut i.i.;. contincHtur.vqualiterin 6.ita i.i.j perfonaTrini- 



tatis.rqualiter funt vna ellcnria diuina. Numcriifti per in(ci- 



tiani librariorum dcindc coalucrunt in vnam fummam, cuin 



diltinfte fcribendi cirent. Sic v.g.Eufcbius computatann.fi99. 



a creatione mundi ad natiuitatem Chrifti : a quibus (i dcmas 



1136. relinquentur 5965. qnx numeratio proximcacccdit ad 



Tetam .Sed redcamus ad natiuitatcm ChrilH : cuius anteccden- 



tia quxdam ; conncxa item & contequentiarecitabimus. Pau- 



loante natiuitatcm Chrifti communis vox & fama erat intcr 



Ethnicos, magnum Deum nafciturum , vtapud Tacicum vide- 



teett. R.omxquoque imago virgini"; puerum in vlnisgcftan- 



tiscirca (olem , tresitem loles conlpcfti. Anguftus etiam pu- 



tilico cdido cauit .nequis ipium proporro Dominum appel- 



hret. Idem triginta millia (eruorum fugitiuorum dominis fuis 



pratuiti liberahtate retticuit. Conncxa funt, quod cometa ftu- 



ipend.c magnitudinisfit con(pe(Sus , dequo Sibyllaad Augu- 



ftum, Hicpuer, inquit, maiarefl te:hunc adom. [Conkt fitpra 



in Phyfic.p. 706. J quod Roma: fcatiirigo olei cruperit, & toto 



dic defluxcrit : quod templum pacis node natahtia Rorax 



corruptum , & inter rudera hoc diftichon inucntura: 



Virginitns^parttif , difcordes tcmporelon^o, 



Virginii in gremiofcedera pacit habent. 



Confequentia funt, quodnato Chiifto oracula paulatim 



conticuetint. Hinc Auguitus prouediore iam xtate oracu- 



Uim Apollinis Pythij de liicceftore confulturus , nullum primo 



jccepit refponfum. Pofteaciim alteram hecatombam adiice- 



ijt, dimonrefpondit: 



Tovoi oof/^f fS^^^iTreiVf t^ct,toluj iuidti t^t^* 

 AotTraf acTnSj i7fyiav c« li^teav r,ftiTs^aiift 



Id cft : 

 Me puer Hebrttis , diito Detis tpfe gubernans, 

 Cedere fede inbet , trijiemq. redtre fub Orcum; 

 Ergo dehinc aris tacitns difcedito nojlris. 

 Quo relponfo accepto Imperator in Capitolio facrauit 

 aram maximamcum hac infcriptionc : Ara primogeniti Dei. 

 Poftea fub Traiano plane dcficiunt oracula , vt luuenalis & 

 Plutaichus tcftantur. Huc pertinet oiaculum Sibyllxdc abo- 

 htione oraculorum : 



'Vdft,ti fO/i pi'|«ii idirecf , iig^ A?A(^ ««i;^®.". 

 Roms. ijrbs vicm erit , nec Deltim noueris ipfam: 

 C,onin\c Peucernm dediumat. generibus titulo de oraculit. 

 Quoetiam facit refponfum Axmonii : Magnus Pan mortuu^ 

 esl. C^teriim vitaChriftidiuiditur in tempus ante baptilinum, 

 tcmpus baptifni, & confequens baptifmum. De primo tem- 

 porc parcius narrarunt Euangclifta;; quod Spiricus fandus 

 vellet ipfos fcribcrc de publico eius officio. Nominatim autcin 

 hxc nouem annotantur ab Euangeliftis. i. Chnftus na((;itur 

 Bethlchemi , cum Auguftus Ca;far decimumterciiim eftet 

 Conful, annoluliano 44. 1. Circumciditurodlauodie. 5. Of- 

 fcrtur in tcmplo Hierofolymis , dic quadragelimo. 4. Dona 

 ipii olFcruntur amagis, qui contra fidem hiftoriae dicuntur 

 jfuifTcrcges. Obtuleiuntautcm 



^urum, thm, myrrham, regiq^, Deot}; hominiq^. 



Ipforum nomina vulgo putancur fuifle , Balthafar , Gafpar, 



& Melchior. Dc ftella, quam philofophi ifti (magus cnim Per- 



fisidemeft quod<racW j habuermit ducem , difputauimus y«- 



frac. lo.reg. 4. y. Chriftuscogitur fugerein j?igyptum,minor 



ccrteduobus annis, imo ip(b annoprimo natiuitatisiu.-c. Hc- 



rodes enim infanticida morruus eft anno regni XX XV 1 1 I. 



qiio Chriftus eft natus. 6. Redit poft: mortcm Hcrodis,& edu» 



catur Nazaretlia:. 7. Annos natus X 1 L inuenitur in tcmplo. 



j 8. Redit & obtcmpcrat parentibus. 9. Non foliim ftaturi , (ed 



etiain fapientia & gratii profccit apud Deii & homines. Qu« 



' proteuangclio lacobi, &librisdclnfantialefuleguntur, fa- 



jlofafuMt. Videtur tamen Chtiftus aliqaando fubindicalle 



maieftatcm flum , fortc in ful'lcu,inda paicntuni & propin-. 

 quorum egcftatc, vc cx vcrbis Mari.v7flA. i. noiuiuli colligunt 



1 I. Tileritfs Cdfar fucccdit Augufto , anno A c.vdc Caiaris, 5', .V 

 fiue y6. aconfuIatu,Chrifti 14. ita vt 57 Angnllifit priinusTi- -,1 j^'-' 

 berij. Sequcnuirautem dcinccps a-rani Chrifti vulg.ncm ; qna: 

 minor cft biennio , quod f.rcilcpotcfl: addi, vt prodcarepocha 

 vcra. Tiberiiis fuitoriundus cfainilia Ncronnmsqiuc vox lin- 

 gua Sabiiii fignificat fortciu & ftrcnnum. f uit liomo muitis 

 viitutibus &(imul vitiiv nobilitatu.s. In virtutibus iiumcratur 

 liberalitas, hum.iiiitas,& inodcftia:in vitiis.quod fucritnatura 

 ironici&hypocritici, vndcdiiftu.s fuit kituiu (anguine mace- 

 ratum. Ciini vrgereturad reiup. capcflend.ini, rcculauitprin- 

 cipatum tanquam ferui.ntcm oncrofam , cum camen inaximi 

 appccerec, vndepaulacim principem excruic. Fuit ctiamfupr» 

 quam dici potcft ignauus : quippc qui pcdcm porti non excu- 

 lic coco biennio , vndc Callipcdes eft didius; quo nominc no- 

 tacurequus generofus , qui gradieiidonon progredicur. Pro- 

 pter nimiamvini auiditatcm pio Tiberio CLuidio Nerone ap- 

 pellacus fuit BiberitM Caldiu,s Alero. Officium nouum inftrituit 

 quod a voluptatibusdidum fuit Prxmia conipotatoribus fta- 

 tuit. Amicosomnium horarum magnifecit.Caprin.tus &hir- 

 cus vetulus appcllatus eft: alibidinibus. Procedcnte rcmpoic 

 luxuria: adiecicauaritiam & Phalaricam crudelitatem,qu.E tan- 

 ta fuit,vtnulhis a pcena dies ceflaret,ne faccr qaidtm.ln omni 

 vita vetus illud didlum frpe vfurpauit: 

 Me mifceatur igne terra mortuo. 

 Omne crimcn pro capitali receptum , etiam pauculorum 

 vcrborum. Interdiclum , ne propinqui lugcrcnt capica damna- 

 torum. Huic impcratori timiles , & velnr gcmini fuerunt ple- 

 rique fucceflbres Cxfares Latini , ita vthic vrurparipolTitilhui 

 Mclanchthonis : EBmira, quodfipe infummofajiigio funt te- 

 lerrimamonjira ; qisia pauci principes funt falutares. Cite- 

 rum Tibcrius nofter pr.rtcr modum cxpauclcebat tonitrua, 

 &ca;Io turbatiore nunquanon lauveam gcltabat coronam.Sub 

 ipfoLiuius,Strabo,Harminius, & Ouidius cxul, obeunt ; Get- 

 manicus triumphat : Scribonius Largus,ValerjUS Maximus, & 

 VeIIciusPatcrculusflorcnt;lex lunia Norbana de ftatuliberci- 

 norum fercur. Tocalis abi.uiQ iudicij criminalis a Sanhedriii 

 incidic in lusc cempora, annis X L. ance excidium. Porrb fub 

 imperioTiberij Chril^us bapci7.atur , & poft bapcifmum facit 

 officiumannis 4^. Bapcizacur, iiiquam, annoa;tatis(ua: jo.fe- 

 recompleto, Luc. 3. adcbque mcnfeTitii. Hic aucem annijs 

 ChrirtiX X X. conneftendus eft cum i f Tiberi) iuxra «ram 

 Chrifti veram. Acque hic etT: primarius Chrifti flos , quo Chri- 

 ftus inauguracus elt fecundum typos lof^phi & Dauidis.qui ca 

 a:tate reip. adminiftrationcm aggicifi funt. Poft baptidnun* 

 adminiftrauitofficium (lium 4'. annis , qui dicuntur anni tks 

 ■TmMTetuf, feu funclionis Chrifti. Hiftoria namquc euangcHca 

 defcribic quinque palchata , qux Chriftus poft: baptilmum ce- 

 lcbrauic , ica vc hxc Pafchata tint infillibilis hornm annorum 

 charaiTber , hoc modo. Qux ab vno Pafch;ite ad alccrum gefta 

 funt a Chrifto , compleduiKur annum xtatis Chrilli mcdiuin 

 anteccdentem &confcqucntcm. Jic Palcha primum v.gr.reipi- 

 cit annum Chrifti 3 1 . medium & j i . (imiliter medium Acci~ 

 derunt autem a primo Pafchate vfque ad fecundum fiimma- 

 ^;*»i/?^. Chriftuipurgat teiuplum, io: an. 1. mftrnicNicode- 

 mum,/o^.3. docec lohanne nondum capco, iptiiifque difcipuli 

 bapcizant in lud.i a,& lohannes in Enon,7o/;. 3 0> 4. lohannes 

 poftquam vliimum Chrifto dederat tcftimonium , ab Herode 

 Antipa coniicitur in carcercrn,A/<j/f/'i.i4.L«c ^.Marc.b.\n quo 

 decinecur perbicnnium. Chriftus redicurus in Galil.-rjm craniic 

 perSamariain,& inftifuic muliercm Samaricanam , loh. ^.Aocci 

 Nazarethx,iaf.4. Matth. 4. (anar filiumreguliin Cana Gali. 

 Ixx.Iohan. 4. Poftquam audiuit lohannem tiaptiftam cfle ca- 

 ptum , migrauic & habicauit in Capernaum : vnde hxc dicicur 

 iplius c\\i\x.3.s,Matth.j,.Marc. i. Vocacquacuordifcipulos, Pe- 

 trum & Andream, lohanncm & lacobum, Matth 4 Luc^. 

 Marc. I. doccc in fynagoc;a Capcrnarica, AIarc.i.tota\r\ pei;i- 

 grac Galil.ram,docciiscuaugelium,& fjnans morbos,M<»/f^.4. 

 curadcprofum & paralycicam, Matth.&.Cocmm Petri liberar a 

 febri,Mi?>T. i .ad lacum Gcnezareth dcnub vocat Pccrum,Iaco- 

 bum & lohannem , Lnc. f. in finibusGcrgefenorum e.vpcllit 



leeioncm immundorum f v 



.im, Maith.?. rediccranslacum 



in vrbem Capernaum, Matth. ^.yoc.it Macchxnmpublicanuin 

 ibid.Sc reliqua miracula cdir, qnx ibi.lcin defcribunrur. Inter- 

 ttallum a fecundo pafchate vfque ad tertium. detcribic tolus 

 lohannes cap.^.lnteruallum a Pafchatetertioad quartum in- 

 cipic Matth.i%.Marc.t.liic.6. Hoc cemporcift:a ti.inr. Chriftus 

 difcipulos vellentes Ipicas in fabbato ie^tcndn, Matih.ii. Marc. 

 ■L i.«f.6.fabbatocurat manum arcfadamjA^favf. 3.1,«f.6.mictic 

 duodeciinapoftoIos,&cos deofficio iuftruit, Matth. 10 Marc. 

 3.I.«f.6.docecdcveroDciculcu,vcraquebcacicudinc,Lac.6curat 

 feruum Cencurionis,/,«f ^.rcuocat in viram fiiium vidux, ibid. 

 lohanneslegacdifcipulos fuos ad Chriftum cxcarccie,.Vi«/?&. 

 1 1. Luc. 7. Chriftus omnes laborances ad fc vocac , Matth. i r. 

 vngicur a Maria Magd.ilena , Luc.7 peragrat vicos &caftclla, 

 L»f.8.fanatdxmoniacum,cxcum,&mutum,M»«^.i2.M«rf.5. 

 docet, qui fiuc &atres fui, Al/J»//». la.. Marc.y Luc.%. excitat a 



luortuis 



