g6 Encyclo|3^ciia! Lib. X X X I T. 



■ fir,n, Tani zV/«rf tiocetNazarethi.&contcmmtur, 

 S: ^^JZS^nL. a.apuloM......pJ.t ,000. 



r ' ■ It,,,;,,n,,'. Daiiil.>us &auobuspifciljus, Ma/th. 14. 





iUam 

 9 



«„«/«« '/^ «^;/>te?^'«^- Chnllus poitvanasc.n:ioncs& 

 ^uacubrql».' dercubu.,tai- M<»«A ij.i6.ig.M^r..7.!i.yX«r.^. 



orofi'-ifcicia- la Iuaa:am ad feftura lccnopegia: lcu tabauaculo- 

 nim quoa cclebrabatur aucumuo , & iu templo aocct ^.t^tth. 

 1, wi.r. 10 I«r.7JoW.7,8 9.Hierorolyi«is mauct ad proxi- 

 mum t-llum cncruiorum, lcu aeaicatiouis,/o^ii'MO qiiod ce- 

 1-brabatur tempore hyemali. A fefto cuca-niorum vkiue a>i 

 Martij diem decimum tada putanairomuiailla, qu.s dclcr^- 

 huntur Lucc. 10.& fejffermi vfqne ud deomimnonum.KAi- 

 cimo Marti) vfque ad dccimumuonum hxc geruniur:Chiiltus 

 dillaitacfuamorte,M<?f/^.iocxcitatLazarum,/oA/t».ii.c^ie. 

 ditindcfettum, ibid. Decimouoiio Marti) ( qm eftfextusauce 

 Palcha,& vul"oaicitur ^ics Sacuiui) Chriftus reait Bethauiam, 

 /o/3«».ii.Difsolis,fcu vigcfimo Mani|,aliuaveausiugteaitur 

 vrbem,Af/J«/'.ii/<'.l u&exvrbciedit Beth.inia. Die Luux,feu 

 1 i.Martij,rcdit m vrbc.maledicic ficui,& ciicit uumularios c le- 

 p!o,M«/'i?'.ii.M/»i-c.u. & lub vclperam ex vrbeegicditur. Die 

 Wartis, feu xi- Maiti|,pra:tcrit iicumarclacflam, Marc. 11. rc- 

 dit ia tcmplum, ibique iutcrrogatur de fuo o&ao, Matth. 1 1. 

 iW«lcf.n.varias item habet concioncs,qua; recitautur Matt 11. 

 11.13.14.1 y.M/J^-f.u.i^.i^^f.ii-Jicit-idiiilcipulos.poftbiaua 

 eflepafcha.A/a?:/;. 16. & vefperi cocuatapud Simoucmlepio- 

 fum Bethani.r,W//^.i6. Marc.H.Dic Mercuri],ka ij.Mar- 

 tu ludas pacifciturde Chrifto comprehendcudo , Luc. zx. Die 

 louis , fcu vigelimo quaito Martij Chrillus celcbrat pafcha 

 Mofaicum , & poftea inftituitcccuam , Matth. 16. Marc. 14. 

 LKr.ii. lauat peJesdifcipulorum, /caffl.i 3. conciouatut de (uo 

 officiOj&habetAiij^.iftumire,"*, «'»"". 'o^i"-! 4.1 f.i^.iy.tau- 

 dem eiTeditur vefperi ad raoutem oliueti , & fudat ibi faugui- 

 nem ^^roditus a luda compiehenaicur , ad Caiphain ducitur, 

 illuditur.percucitur, &a Concilio cxamiuaturrqua: omuia lunc 

 gefta vna nocte. Vig6funoquiuto dic Marcii.qui tuuc cratdies 

 Veneris,Chiiftus,alii,ius Seruator, ducicurad Pilatum.illuditur 

 ab Herode, condemnatur ad crucem,educicur ad locum fup- 

 plicij,& linmoIaturPafcha pronobis Matth.ij.Marc.i^ Liic. 

 lO.Ioh iS.j^ i^.VigefimofextodieMartiiquicfcit iufepulchro: 

 Vioefimofeptimo rcfurgic.qui iudc vocatur diesDoniiui,Ma/r/>. 

 a6'/tf/2rc.i7.i«f.i.^..ioW.io.Qyrdiagefimodiepoftrcfurre- 

 ftionem, afcendit in coclum, Aii. i. & decimo dic poll raictit 

 Spiritum fandum ipfo fefto Pentccoftcs. Atque hxc eft parua 

 harmouia Eu.iiigeliftarumi vbi tria inprimis qu.xcuutur ab hi- 

 floricisrr.An ChriftusPafcha anticipaucriCi. An & quomodo 

 vna nodle & partediei vuius tot potueriut gcri,quorum memi- 

 nithiftoria paflionis ? ;. Qiiomodo Luc ^.dicatur, Annani& 

 Caiphim fimul fuiffcPontifices ? Refp ad i.Plcrique chcologi 

 fic luilicant hac de re. Chiiftus celebrauit Pafcha die decimo- 

 quarto,Nifan fcu Abib.M/Jrc.i^ xi, li.qui m;ufis noftro Mar- 

 tio plurimum lefpondet. Scd lud.in propter canopem palchalem 

 Rabbiuoruin TO vh > i.e.nou cclebrabispafcha Z.4.& 6.illoaii- 

 no compercudinarimt Pafcha feu procergaruncvt loquitur Lu- 

 cidus,& iu ipfiim fabbatum tranftulcrunt, qiT-od ideoappella- 

 batur magnum : fcilicet propter concurfum duplicis iolennita- 

 ris. Chriftusitaque celebiauit pafcha Mofaicuiii , ludxi ludai- 

 cum.vt :^la.xs^(!-fai'iiin^ loquuntur Compiitiftx:qua dc rcvide 

 /itprk comfitttumpag.toso.MoCj.kata Pallhadicitur, quod lu- 

 dii celebraruuc ex praefciipto Dei , quo prinuun pafcha comc- 

 derunt Ifraelicx velpere diei louis, fiue feri v quiuci ciuilis>qua 

 fena etiam Chriftus conicdit vltimuin Pafclia. Hic memlne- 

 lis, vctuinquereitcaici , Chriftum cclebrallc Palcha 14. & 1 f. 

 Martij. Nam ludii diem inchoabanc a vefner.r , fini ptim.a vi- 

 gilia noclis , Romani a media uoifte. Vefpera igicur decimi- 

 quarti Nifan pcrtinet ad 14. Martij ; hor.x poft mcdiam uo- 

 flem , & dies lequens vfquc ad vcfperam,ad ij. Maiti'. Theo- 

 ialdm Meitfchhu infuo fyft. chro>2ologico ait , nequc Cbnltuin 

 neque ludxosanticipalTe Pafcha : fed (^hriftuiucelcbrafle typi- 

 cum Vafchaferia fexta&Luna dccima quaita ineunte:Iudxos 

 fcria fexta & Luna deciml quarca dcfineute, qua Chrillus , ve- 

 rumPafcha ,fitimmolacus. i<c/^. <jrf i.Multi cxiftimanc Chri- 

 uum in catccre fuiflc dcteiituni ad octiauum : quyd iion po- 

 tuctint omnia, qux in hiftoiia pallionis coiiiuieniorai,-ur , fic- 

 ri taui brcui tcmporis fpaiio Sed illos refellit filum hiftorix 

 cuanoelicx Ec nou atceiiauut , quod cx calore , vcl potiiis fu- 

 rorconiniafmtgcftainhiichiftona. Re^oni.ad 3. Duo luni- 

 mi PoncirKcs codem ccmpore efle noii po;ueruur. Lucas au- 

 lem idco eomjionic Annam cuui geucro Caiapha : quia An- 

 nas fuit h-njn inj r-\vua , idC-j-^ffS;' ff -i^-^iftcs , id eft, vi- 

 carius ruinmi Giccrdocis , queni EcclefiaConftantinopolira- 

 na vocat ,sr(^T.j»v„tMo. 5 5f;y.fU,?. Is ca Ide causa iuinmo 

 Pontihci focius d.ibatur , vc ii per morbuni , aut piopter aliain 

 caufim fonticam , illc non poHetobirc ea munia , quxnemi- 

 ncm, prxcer folum fummum faccrdotem , obire fas erat, vica- 

 nus cam neccrticatcm explerct. Ideo canta erat illius vicari) 

 autiiontas, viminimoraniis,alterI'ontiie.i eflet, q>ixlu}it 



verba ui.ngni lofephi Scali^eri friftit. Chron- 'Eufeb A. Clirouo- 

 logis poiro hic duoquxruutur ; i. Au Chrillus fit bapcrzacns 

 auno xcatis XXX. compleco, & uumille annuscum XV Ti- 

 bcri) curteute vel excunte fic conncclcndus ? i. Vudc Colligi 

 polurinteuiallum intcr bapcifmum Si morcem (A\v.ii\ '. Kefp. 

 ad I. Chiirtusanno X V. Tibeiil iucipiebatclk qu.ili tiigima 

 anuoriini, Luc.^.v.zt, hoc eft, fermeattigcrac terminuni iliius 

 aniii. Porio vltimus annus Augufti Cxf. eft: piimusTibetiij 

 qui iiicipit extrcmo mcnfc Augufto, & proindc conncftitiir 

 cum XIV. Chrifti iuxta xraui Dionyfii , fed iuxta xrani vc- 

 ram cum XVI. Dciuae Chriftus natus eft extremo menle 

 Sepcembri. Anni ergo Tiberij & Chrifti eodein propt teimi- 

 nantur meufe : quia Tiberius fucccflit Oftauio Cxf. menfc 

 Augufto. ReSp. ad 1. Quatuoi taiitiun Pafchatum veftigia 

 extautin Euaugelio fccundiim lohauucm ( a quo tcnipora 

 certius defignantur , quam in cnbus Euangeliftis auteccdcnti- 

 bus ) a baptifmo Chrifti v(cjue ad eius refurreftionem. Vndc 

 igitur emaiTius illud quod deeft numero? Refp. Chiiltus mini- 

 Ireruim publicum cccpit auno xtatis XXXI. curicuce , circa 

 primum Pafcha, /eA.i.xi 15.^. j.ri.i. DeindcX XXII. aunus 

 actatis ccepit nieufe Tifri (cqueute , qucm mcdium expleuit 

 citca lecundum Pafcha loh. j. Tcrtiuin Pafcha dcfcribitur 

 Matth.it. Marc.i. Luc.k, vbinouus anuuspfxdicatiouisdcfi- 

 gnatur iquinon debet confundi cum illo pafchate apud ioh. 

 f.f. vcnonuulli faciunc. Q_uaicum Pafcha defcribitur loh 6. 

 Quintum & vltimum Pafcha Chriftus celcbrauit lamiam im- 

 molandus,Af<j//A. 1 6. Acque h«c eft Itimmaria dcfcripcio naci- _ 

 uitacis,vicx,& paflionis Chrifti : quam exccpicfcpulcura,refur- 

 redio , & afcenfio in CGclum , & Idlio ad dexcia.m Dei pacris. 

 Obfignemus hanc hiftoriam oeconomia hiftorix Eusngclicx. 

 Euangelium agit de loh. Baptifta , prxcurfore illo Chrilli , & 

 ipfo Chrifto, cuius proponiturpueritia&virilis xtas. Pueritia, 

 quantum ad naciuicacem & curlum ; viiilis xtas , quancum acl 

 inaugurationem uibaptifmo, tencatione, &renuntiarione tum 

 Dei,tuniIohannis Baptiftx:& fundione, ratione muneris pio- 

 phetici.facerdoralis, & regi). Muncris prophetici quatuorloQi 

 partes,videI.do(fliina,excmpluni,iniiacula,& coUciilio Ecclefis: 

 & totidcm periodi (ecundiimquinquc pafchaca. Saceidotiuiu 

 delcribiturqnantum adprxparacionem & ipfam a(ftionem:R'e- 

 gnum quantum ad refarrciliynem, afcenfionem, & feflioncra 

 ad dcxtram Dei, 



Sed rcdeamus ad hiftoriam Cxfamm ; in qua diligQnter te- 

 nerc oporcet caufas , cur hiftorici variencin numero Impera- 

 torum. Sunt a.potifTimum quinqne caufx. Primo fxpc pHer 

 & filius fimul adminiftrarunt Iniperium; vbialij duos Cxfarcs, 

 alij vuum duntaxat uumerant. De tucoribus Imperatorum 

 minorenuium idem iuaicium.Delndefucrunt fxpedub vei plu- 

 res collcgx:vbi rurfus ali| plures Imperatores, alij vnum ,tan- 

 quam priucipalcm.uumcranc. Tcrtio fuic (xpe Impciium per- 

 turbacumjvbivcl Ancicxlares fucrunceleCli,vcl parricidi Cx- 

 faiuin,auc etiam cyranni inuaferunt remp.Ec hic nonnuUi pi\c- 

 tereunt Anticxfarcs & tyrannos,alii connuraeraut.Quarto fse- 

 petuitintcrregnum.inquo adminiftratores pociiis quam Impe' 

 racores fucrunt. Dcuique multi recitant fimul linpeiatores 

 oriencis&occidcncis.Hucacccdit,quod hiftorici non raio dilli- 

 denc iu lerie Inipp.conftitueuda. 



De aunis quoque Impeiacorum obierua ibi varietatcir elTc, 

 propterxram Chrifti veram &vuIgarem,Nos expiclliinusvul- 

 oavcm,cuifi perpctuo adieceris i.prodibit vera e.gr.Tiberiusfit 

 Imperatot auno Ch. 14. vulgatis xrx, J 6. verx ^: Caligula 3 -ft 

 vulg. 3 ^.verx. 



III. Caitit Cifar Caligula foccedit anno.C. 37.fub initiura 

 bonus princcps.piogrcfiu tempoiis inonftruni ex (xuitia.aaul- 

 teriis,inceftu,& inipietace conflatum. Nam fratrcm cohxrcaein 

 e racaio (uftulit,(bioribus vitium obtulit,.! nuila illuftri fix-mi- 

 naabltinuit, diuinam fibi maieftatcmallcruit, inachinara ha- 

 buit.qu.a conitruisobftreperet.Tibcriuspei(pe(fto ipfiuj ingeiiio 

 fero, (ubinde dicebac , fe uacricem reip. & orbi cerrarum 1 liac- 

 choutem educare.Ficquenter vfurpauic illa ditla : Oderint dui»' 

 metua>it:Of»nia mihi & itt omri.^s liceui.Cum opcimos quo(- 

 que iuceriiceiec,aicebac,(e Romam purgare. Optauit, populum 

 Romanum habere vnam ceruicem.Scd ccim iuterficeiccur,eue- 

 tusdocuit.ipfumhabere vnamceruiceni,populnni manusmul- 

 tas.Sub ipfo Pilams fibi morcem couIcilcic.Chriftianorum qiio- 

 ■ que nomenclatura incipit, /4c?. 1 1. 



1 V. Claudiw CAfar lucccdlt an C.4 1 .quem mater diiflita- 

 bat portencum homini.« , ncc abfoiucum e natura , fed tJntum * 

 inchoatum; (.\peque vdirpabac prouerbiuin : Stultior Claadio. 

 Fuita. nocentiinmus, non tamfacienao, quam paticnao indi- 

 gna. Aaeo enim cuiluit , vt palaiii concemcui elicc A (ecunda 

 coniuge fublacus cll boleto Icu fungo venenaco : & cu/n ili 

 deotum nunierum rclacus eflcc , Neio dixit, fungos deorum ci- 

 bum efle:quoniani Claudiuselubolctifaiftus ellct dcus. Ma- 

 xima tuit coregnantefames, Acl. ii. lacobus Apoftolus:il 

 Agripp.i occiditur. Ci_Curtius floret Fclix cftprocuracor fci. 

 prxles ludxx, apudqucmPaulus accufacus, iu defisnlioneiT, 

 (iiit pcrorattanquam ciuis Romanus./jf^.ii.Concilium Apo- 

 j«olorum habetur AH. i j. GM i. LucashocteinpoicEuangc- 



huH 



