iji Encyclopa^di^ Lib. XXXIII. 



^xplicatio hortfm lyprtim. 

 Habes hoc loco i.Tabal.im i-ediicftionis & conuerfionis 

 tempoium Gi-esorianoium, luiiauoium, vEoypuacoium , Pcv- 

 •iicorum.Aiabicoium. i.Tvpumanni confulionis, & intercala- 

 tionis vitiof.c pera£ls , itemquc cohifionis anuorum folariurn 

 fixorum exoticorum , qui ciuadantenus formx lulianx ret- 

 pondent, eoque rainori opera ad cam reducuutur. ^.Tabellam 

 fcrialem. 

 De typo p u I m o f. V m annorvm Ivlia- 



KORVM VITIOSOR.VM. 



Quod intetcalationem diei attinet , quatuor nadluseft: for- 

 Siiasannus lulianus, quarum dua: primx vifuntur in fynopfi. 

 Primienim 37. qui decurrerunt inde ab inflitutione Calenda- 

 l-ij,vitiofam coniplexifunt intercalationemjab anno ante Ch.9. 

 Scquentes n. annicaruetunt intercalariodie, abannoS. ante 

 Ch.vfque ad annum 4 poft Chviftum. 



De his igitur 48. annis regula eft ifta. Si ofFertut annus ex 

 JiiftoriaRomana , certus inter didos terminos , vt fcias , dies 

 nienfisvfiialis , in quem diem obferuationis poflcriovis , qua: 

 etiam in his tabulis valet,retrorfum extenCc,quadraueririqus- 

 xe annum in inferiori parteTypi, aut 'ix cum non reperis , (iime 

 proxime fuperiorcm, &vide inquemdiem menfis inciderint 

 Calendae vfnales. Nam fiin primos dies inciderunt Calenda:, 

 omnes isjirur dies refte funt afti , poft fcdem quidem billcxti, 

 vfque ad uotatum annum fequentem : fin autem in fecundos, 

 vnitas eft addenda numero diei expreffo^fiin tertios.addeduos, 

 Iiinquartos,addetres. Exemplum tUitfire , lie mareria nof:ra, 

 fit hoc. ffiHO anno Cifar OciauiM occupauii JFgjptnm , anni 

 JEgyptiaci principium obferuatum efl incidiffe in 1 1 1. Cal. 

 Sept.hoc eft in 1 9. Sextilis anni Romani, ■vft tttnc ille agetattir. 

 &uiritur qtiottis dies futurusfiierit anni fecuniium formnm 

 confectitam correBam ? Anntu eft notsn ex hiftoria,tranJierant 

 amni I ^.forms lnlian&, currehat fedecimtu ante &ram Incar. 

 tricejimtu. Inuenitur igitur in Typo annu-s hic ipfe )0. ante 

 Avam Inc.i^ dies adiacet tertius. in qiiim incidebant Calend& 

 tuiufque menfispoft tehruarium Bifjexti fedem CiimergoCa- 

 lendi Septembres in tertium Septei/.brts correBuminciderinf, 

 IV. Cal.in vltimum Augujli com^etiertint ; vtjic vitque dif- 

 ferentiabidnifuerint. * 



De diebus vero anni (ignati in Typo , qui fedem bidexti an- 

 teccdunt.cautio eft ifta,vt ij acccnfe.antur anno antecedcnti : vt 



runi iS.relinquit <;.erit igitur fi.Martij GregorianJ.At cnm iam 

 i 14. Februarij anni 1700. inclufiuc iubearis addeve dicsnon 

 dcccni (cd 1 1. adde cos ad 14. Februavij orduiarium , fi.u V l. 

 Calend.Martias pofteviotcs.fient 5 y ablatis iS.modoFebvuatij 

 communi.veftant 7.evit igituv ^.Mavtij Gvegoviani. 



Notabis iaitut,in hac Tabclla iedudovia,rriore Romano im- 

 putavi Febvuavio billextiii dics tantum i8. ficut etiam in cycio 

 hebdoniadico.quem addldeve Chriftiani.bis pouituv litevaF.At 

 fi TabcUam accomniodaffcm ad movepopulaie.qui in Fcbrua- 

 rio biflbxtili numerat vfquead dies ly.vevba ha'c a i^.Fcbrua- 

 rij locu non haberent,fed pro iis ponenda elTent iftaCa i.Martij.) 



De TYPO ANNl CONFVSIONISJETVNA, 



anni Romanovum vcteris Popiliani. 

 Pviufquam abeam a fovma temporum nolhatc , nonnihil 

 etiam de ea dicendum eft formi , qu.x illam proxime anteccf- 

 fit:c[uar quidem a formi anni Gvscanica antiquiiluTia eft dedu- 

 dla, Scd cum non extent in hiftoriis Romanis documenta fuf- 

 ficientia, ex quibusomnis huius anni tatio clici,& cum hodier- 

 no lulianocomparari connedique podit ; tanto etiam breuiot 

 evo. Cum cnim Romani peviodum liabuevint 14. annorum, in 

 qua pro eo , quod Grxci vetuft:illimi duodecies intercalare (unt 

 fohti , ipfi intercalarunt tantiim vndecies, (emcl om(fo meule 

 intercalavio : hxc igituv omidio rationes omnes perturliat. 

 Nullum enim extat veftigium confulum certovum , quibus 

 CoiT. fuevit omiiTusintercalavius. Itaque pvimum atquc (iipra 

 confufionisannum perduos annos altiiis in hii^oria Romana 

 enitimuv.in incerto nos verfari neccfie eft; de z j.diebus : etiamh 

 conccdat aliquis regulas periodi 14. annorum ftriftc fuilTc ob- 

 fevuatas, nullamque libertatem, diei vnius atquealtevius cxtva 

 ordinem,fibi vrutpallePontifices. 



Qjidquid i^ituv dc annis , qui confufionis annum anteccde- 

 bantjpr.rcipi hoc loco potcft.totum anceps & lubricum eft : &, 

 fi muita lavgiamuv ; tamen annis quinquc & vigintioui coufu- 

 fionis annum pvoximeantecedunt.adduas redigimnvconditio- 

 nes : vt aut nufpiam dicamus omifiam intevcalationero , aur 

 alicubi omilfam. 



Hxc ciim fichabeant , vcvbis folemnibus pvarceptum con- 

 cipeve (upevuacuum erit Excmplo vnico eoquc nobili coutcn- 

 ti enmus.quod fit ioco prscepti. 



Cicerone ^ Lentulo Coff. quod fuit anno ante Inc. iram 

 currente 63. IX. Cal. Oclobrts natus perhtbeturC.OHauius, 



{\ diesexptimatuv anno luliano vfuali 1 6 menfe lanuavio ; non pofiea .luguftus dicius. Septemier , vtvicics tn Typo anni con^ 



eft furoendus annus 16. fed i j. & quia is non repevituv ; annus 

 ieituv pvoximc lupevior 13. cuius Calenda: omncs a Mavtiis 

 (vfque ad Mavtias anni 16.) in fecundos diescadunt,vt fit difFe- 

 rentia vnius tantum diei. 



Tevtia foima anni luliani capit cum anno fO.ira: lulianx, 

 qui quintus erat noftrx numerationis ab incarnatione , dura- 

 uitque vfqucad^.Oftobris anni i jSi.duvatque adhucpallim, 

 & in his tabulis : nec egct pvxcepto. 



Quartam in modo intercalandi formam introduxit P. M. 

 Gregorius XIII. cui feruit Tabella reduifiionis pvima. 



HxcGregoriana Calendari) vcteris luliani cmendatio 

 recepta eft in toto feve Occidcnte, in Inipevio Romano,in vegis 

 Hifpaniaviira l.itiffimis per Ovicntem & Occidentcm povveciis 

 prouinciis:,Hlcoquetvanfiit in vfum,vt ne ij quiJem , quivete- 

 lemformam retincnt.huias notitiacaveiepoirint. 



Oblato enim die mcufis luliani vetetis , adquem funt com- 

 putati motus caleftcs fi qu.xritur.quotus is dies fit futurus an- 

 niGregotiani ; fiquidem diesfuerit fccuta fedembilTexti, quxre 

 intabulaannanilncarnationispropofitum.autproximeantece- 

 dentem ; & inuenies appofitum numerum dierum , quos addes 

 propofito numeroluliano; ita.cmergct numerus diciGvegoria- 

 nus, menfis vel eiufdem , vel fi quantitas menfe maior euafcrit, 

 careiefta.raenfis fequcmis Si vevo dies anni oblata pvxceiTcvit 

 fedembiffexti^habeto lanuaviuni , &pavtem Fcbvuavij pvo ap- 

 pendice anni prscedentis. Exemplis non eft opus. 



VicilTim , (\ fint computandi motus adtcmpora Gregoriana, 

 tantundcm illis detvahc,quantum Tabclla priovicafu iulTit ad- 

 dere;adfcito,fi fuerit opus numero dierum mcnfis antecedentis; 

 ita tempus critaptatumad hunccalculum 



Sed fcviptovibus Ephemeridum, nihil eft opus fubiicerc con- 

 f.lium hoc,vt quot oniniao dics erunt eximcndi de luliana for- 

 ina,totidemdievummotusfubtvahant ab Epochis , vtcas ha- 

 beantad Gregorianam fovmaminlxculo fibipropofitoaccom- 

 modatas.Ego ctfi Ephemcridas fcripfi ftylo Gvegoviano & cpo- 

 chas illas in chavtls h."ibeo : non ccnfui tamen , vavictatc Epo- 

 chaium vel anfara pvxbcndam confufioni Calcuiatorum , vel 

 libvumetiamonevaDdum. 



"Valet autem pvxccptura a Febvuario cuiu(quc anni exprclli, 

 vfque in Felnuarium anni proximc fequcntisin tahcll.i.. Verbi 

 eausaa j.Oiftobvisanni i jSi. iuherisaddere 10 Cputa in pro- 

 uinciis, inquituscmendatioftatim veceptafuit) Id igituv fievi 

 debct inomnibusdiebus&menfibus , omnibufque^anni.s fe- 

 qiientibus, etiam anno 1600. etiam pvincipioanni 17CO. vfque 

 ad fcdemBiirextiluliani.Nameriamad i^.Febvnarijeiusanni, 

 feu fcxtum calendas Maitias pviovcs intetcalaiias adduntur 

 dics le. vffi.ant 34. vnde ablatus modus menfisFcbvuarij^die- 



fufionis,habutt dtes 19. Ergononus a Cal Oclob. attingit xv. 

 Septemb. S^iritur ijuo die anni hodierni luliani rctro extenfi, '" 

 idacciderit : fciltcet vt puero anreo , quem lnptter , Cicerone 

 Cof.fomniante , catena attrea de ccelo demijit , genefin pangtre 

 poffit aftronomus. Adi Typum anni confujionis , qiii erat ante 

 jEr. Incarn. quaiiragefimus fcxtus, chm in eo September Popi- 

 lianttsincipiat aprimo lulij Tabtilarum iflarum , additis 1 1. 

 fietvt ■Lx.Septemb. Voptitantts tncidat hi iz. lultj noftrum. 

 i^nnmn vero 46. inter (^ fexagefimum-terttum interfunt an- 

 ni X7. ii interceffiffent plani r^quanta erat periodus Komana; 

 probabile fuiffet , menfes repilianos eo fitu futfje in Mtnfibus 

 lulianis intra fropinquitatem vnius diei , quofuerunt , anno 

 confufionis . At quia nefcimtts, an aliquo anno intermedto, qui 

 debittrunteffe ^S.^o.^i.j^. ■ b.<{i.i-o.(,-i.. fuerit omiffus mcn- 

 Jis intercalarius:du£ igitur nobis ojferuntur condtttones.prtma, 

 vt fuerit omiJfus,po)/erior,vt non fuerit. Sinon omifjis, igitur 

 a 11. Sept anni 46 ad . z.Sept.anni 61. decurrerunt annt 16. 

 Romani veteres, qaifuerunt luliani 1 6.0> dies totidem cxce~ 

 dentes. S)ui ergo anno j^H habitusfuitpro 11. Sept, Fcpiliano, 

 fuerith. lultj luliani. Hinc ajcendamus retri i?ianniim (•3. 

 per modultim anni Popiliani. Et quia ajcenfti.s fit per Februa- 

 rium, qui anno 6z. geminabatur ex analogta an?ii 46. ^ con- 

 ditione pofita , inferto fcil. in Februarium Merkedonio dierum 

 vel ii-vel t.yfuit igitur quantitas anni I'opiliani dierU ^tj. 

 vel 578. /i 6. lultj ■vero extenfi dies ijy.in annofimfhci Iii- 

 liano retrorfum , pertingunt ad i^.-vel 11. lunij : Vna igttiir 

 condittonumoffert nobis i^.Wi^. lunij. Si verealic/ibi per 

 hos annos ! 7. omiffa fuit intercalatio 2, j diertim , qu£ altera 

 fuit expofitarum conditiontim; apofito termino dtuoluimtir ad 

 l6.vel i-j.luHj :fimo.iomhil interea ttirbaucrint exlraor- 

 dinem Pontifices ,feflcrum arbitri. Certius aliquid affirmare 

 Typtts -neflerhaud poterit. At nec qnicquam certius hoc typo 

 quifquam.quod fciam.ex monumetis vetuflis collegit haeienus. 

 Si quis tamen iudicium hic mcum requivij,id obitcr addam: 

 non ert cnim idalienuni a Tabb.aRudolphodidis , cum illud 

 cidcm Rudolpho Imp. olim roganti cxpofucrim. 



Fertur natiis .■^uguflisipaulo ante Solis ortiim.Oclatiitts enim 

 pater -ttgufli^tardtiis in Senatum veniens.qtti Jumjno inaneco.- 

 acius erat,obpericulii coniiirationts Cattltnari&,mora>n puerpe- 



rio vxoris excujauit. /.tq, ei NigiiittM ex tepore partus.fortunam 

 nati amplijpmampr&dixit frAierhac traditione confirmata efl 

 etia Augufli ipfiii^ opinio,fejub ' aprHornifiderenatiim. ^iiqtii 

 menje lulio,Sole orituro.Capricornti-s occajiim obtinet &uomodo 

 ergo quijub Capricorno nattti, ideant)! Solis ortum riafapottiit? 

 (.onciliaiorem audi Mani inm.-Veteres fub eo qtiemq.fiderena- 

 tumputabat.qtiod eo najcete Lima obtinebat.lnter srgo 2.}.ltini^ 



6- 



