Architedlonica; Cap. XIV. 



245 



trufcOtVnricOtUnieo, Corimhio, ^ Latino fiui mift.-'^ Miniiiic vc- 

 to. Nam quatuor i(}i oidincs (unt taiitu;ii mcmbra aichitcclu- 

 tx, cuius principu & jJiaccrpca lonj;e pluia luot. 



7 Syitnafi' eptima ratiojlruedi (^fnn.lddi niiificiaf Ante om- 

 niatypo.fca f,ibuc.t (»r.iphiflis dadj opera clV.Eavero vcl adich- 

 nofjrapliia, iJelt, vclbgiCitabriccc pcttmct:vcl ad otthographia, 

 idelt,fiotis & lateiucredioncivcl ad (ciagi.iphi.i.id c(t,intcrn,e 

 partislcdioiic &■ torma.Itali vocAipiania fronte,iyprofilo,\a c(t, 

 planta,frontc.& piolilu. rii arca,(ccundfi ichiiographi.i,ruis \i- 

 ncis& dime(ioiiibus dclineata,cfFodicdaeft vTque ad rolidu,vcl 

 in (olido c6planand.i.Tan,lc ad ipCam ftruiluraiti eft vcnicndu, 



8. jingraph:^ a ieofiinecefjan/i in anhircifurA^PctaMmi quiq; 

 atchitcc1ur.E a((cruiit,t;raphidis dcfcctu fadu circ, quod Vitru- 

 uius in plurimis cft hallucinatus. Atque h.vc quoque caula eft, 

 quod pccunix,tC;'ons Sc eicillmi,rtionis fit laL^ura.vtilitatisdc- 

 niq; publica: & priiiatx nulia habctur ratio in ;cditiciis cxtrue- 

 dis : quiancpcpraphidisncccditas paucis c(l perCpecta. Ac pro- 

 fedo ita fc rcs habct :Cui graphidis pcritia detuerit , vt quo: 

 particulariamcbra funt.eaita 116 aptet, vt no tam adglutinata, 

 quam nata vidc.irur,is intcgcr haud habcbitur architcdus.Indc 

 ij;itui accidit, vt ingcntia ruant xditicia, vel maneant mutila, 

 inanca,luitata,prodigatur cenfuSjvbi ncccde non (it.retincatur, 

 cum effet infumcndus.QtjsE ciJtm ita (int, s^raphidi fedula opera 

 detur:quippe qu.x omnium ad architcilurx rationcm pcrtine- 

 ti'im c(t fons atque dirccfrix,cx qua pidura glyphice.cxteriq; 

 artes mcchaniccE (iuc banauiict profluxcrunt. Inprimis autcm 

 eagraphidispars,qu,x dicitur profilum & modellus,e ligno for- 

 metur.Ita cnim lict,vt errata paruo ncgotio dcprehcndantur. 



j. S):iiii pojl graphidem inprimii curandiim fit architeHol Prin- 

 cipio locijtu matcri.x ratione habcbit.Locus eligendus c(l falu- 

 berrimus,rationcaeris,aqux;3: tirmiirimusratione foli; & co- 

 inodi(rimus,rationcarex.Materia redccft codeda & adhibeda. 



10. S^tomodo circafolu vcrfari dsheat archileliM? ^ni<ic\\l3. folii 

 deligatur eittuendo .xdi(icio,id inprimis dKpicitndu eft.nu co- 

 planatioeius.quod (it montuo(ius,vel cxpletio cius.in quo auc 

 valles,aut prxcipitia cerneietur,fit fumtuofior.Dcindchoc ob- 

 fcruandQ,vt qua folidininiis in locis fubflruflioncs fiantiquib' 

 finatuta prxflabit.omniuoptimiiccnfcbitur Sin minus,adarte 

 confugiendiielt,vtquacrcberrimuspaIis,acfiftucationib'ada- 

 &\s muniarur.Porfo qaomodo excauandii folii,quomodo (tru- 

 dlura foIidada,qu? fint foliditatis figna,qua rationefubftruftio- 

 nesiaiSadx,qu.tenaampli(icadx fubftru(Siones,fuperruinasno 

 c(refupctftrucndii,fundamcntoiii,aliain modiipyramidis, alia 

 gradationis iacicnda:hxc,inquam,& (imilia,quomodo cfficicn- 

 da (int.Vitruuius^I-^alladiuj,^ Barbarus fac commonfirarunt. 



II. S^uomodoarchileffu^jfroporiionesexprimere del/eail^on folii 

 lincisingraphide.fed etiam numerisin charta vel pugillaribus. 

 e.gr.fitarx fexangula exrrucnda.Anguluspropugnaculi habeat 

 g6.gtadus.Proportio linearum fic eiprimatur more vulgari. 



ped. 



Polygen 710, 



Gola ■ H4- 



Cortin - 



^auptliui- 



Spada 



Facien 



,^rand-irui!g- 



- 4iZ. 



-140. 



- 110. 



- j8o. 



-.100. 



Diftantia propugnaculorum 94J. 

 11. AnvarielaiaiithorH in ajfignadti proportionihtli idificiorii ali- 

 quidddniadferai^l>iocil tata dnimilitudo,quin'po(lint fcntetiae 

 conciliari,aut mcdia proportio afTumi.Sunt.qui proportioncm 

 arca: Noe & proportionem tcmpli Salomonis certa quadam 

 ratione fibi proponupt imitandam. Longitudo arcx Noc' fuit 

 cobitorum 3C0. latitudo 50 altitudo 30. Figuta tcmpli fuit 

 oblonga,cuius longitudo triplo fuit maior quam latitudo. 



1;. S);talis deheat ijfc proportio in opere cornuto? Id patct ex fc- 

 quenti diagrammate. 



Opus cornutu cft L M N V. Linex PM & G N aequalcs filt 

 linex defcnfionis I H.fiuc O K. Ala P Q_cft jo. pedii. Diftatia 

 cufpidu M & N scpcrzqualis ciTc debct cortinx arcis E F:qux 

 fit joo.pedii.ItaqucGP etit aliquato maior,qua triens 500. pe- 

 du;Atquitries joo.pcdiieft i A6|.Ergo GPcrit maiot quai66f. 

 ped.Sit igitur ped.iyo.Porro NReft itfj.ped.cui aquatutMT. 



14. Quinamformaarcisjfipriflantijftmii? Plcrique ccnfent 

 quiiiqii.ii)gulam. 



I j. Virum opus cornulH'n,an vei)} viee-ptopugnaculnm fit prn,- 

 ferendum'. Vtrumqucclt prxmunitio vltrafoliam cxiftcns. Scd 

 hoc intcrcft, quod pr.xlidium maius requiritur ad dcfenfioncm 

 operis cotnuti, quain vicc-propugnaculi. 



16. S^iinarn pncipuifint obferuanda in idiii exeruBione^.Ctit- 

 sa.quoj aiunt , Mincruacolligemus nonnulloscanones hanc 

 ad re fpcifl.intcs. i . Solu accurate cxploreiur. Germani vocant, 

 biis fuufilincnt fuclicu. i.Contignationcs,coirinx, &omnin6 

 ligna.qu.x principaliter fultinct .tdificiCi. ita fibi fubordinctur, 

 vtinferiora cxamullimrcfpondcat fupctioribus.j Prxeminetii 

 fuperiotu conrignationu,6icabfa(jc/ nonvfqiadco probanrur; 

 quiano faciutad firmitatc domus.^.Trabcspauimcntotri & la- 

 qucariii nc nimis a fe inuicc diffct. Probatur hic diftantia fcf- 

 quipcdalis, f.Scalx quo pauciores, c6 mcliores. Itaq; fi como- 

 dc ficri poflir.cxtruatur tc(l:udo.6.Scalx ita extruantur, vt fer- 

 uctur proportio inter bafin,cathctum,& hypotenufam triaguli 

 orthogonij.c.g.fibafis fit 50. pcdu & cathctus^o. hypotcnufa, 

 fiuc fcaia,eric 50 pcdum. Quod (\ murus vel parics fit altus 3 1. 

 pcdes,cui applicanda fit fcalaad diftantia horizontalcm i^.pc- 

 dum,fcala eric longa 40.pedcs.S1 altitudo fit i8.pedum,di(tan-. 

 tia ii.pcdum,fcalaerit 3 j.pedum.'X)?an faual^cr bcr hypote- 

 nufx nacf) gcfcgenf)Cit ^ii3c6cn.7.Scalx,fi fururx fint nimisal- 

 tx,frangatui in medio. Getmanisdicutut^f(n'OCl)Cnetrappcn. 

 S.Forniccscruciati, crcufjgcwofbc/funt firmiores fimplicibus. 

 9.Scala,per quafumus egrcditur,ita fabrcflac, vtfuprema pars 

 fit latior quam inferior.Ita enim ventus faciliiis attrahit fumia. 

 lo.Fcneltrxcam habeant altitudinc a folo,vt homo mediocris 

 ftatur,xpofritabfq; difficultateincubcrebrachiis.i i.Trabesex- 

 quifitillime fub angulo rcfto coniungantur vel pcr norma, vel 

 pcr inuentii PythagoieiJ.Si enim vcrbi gratia,vna trabs fit J.pc- 

 dii.altcra 4 adhibctur pcrtica, bas ricbtfc(iei&/& ita applicatur 

 duabus trabibus, vt fit intcruallii y.pcdii Ita cnim conftruiruc 

 triangulum rciftangulii^partiiij.^.j.eariimvexqu^ multipliciii. 

 1 1. Tcftii (upcr fupremii xdificij pauimentii fic fetmc cxtrua- 

 tur,vt fi pauimcntum fit 50. pcdes latii , tedlii faftigietur tignis 

 fcu ttabibusoppofitis ^o.vcl 40.pedes longis. Quod fi oporteac 

 tigna clfe inxqualia,ex vna parte poteft elfe longitudo 30. pe- 

 du,exaltcra40.pedii.i3.0per.xpretiiicft tcfto ad radice impo- 

 nerc paruii te<Sii,vt huiufmodi decliuitas exiftat,qux aqua plu- 

 uiam longiiis a domo abducat.Gcrmanice poteft vocari 6ic <\bi 

 bac^ung.i4.Te<3:amuralia,qux Getmanis appellantur bicTOCt^ 

 tcrbdcl)cr / magnum habent vfum inxdium dcfenfioncabim- 

 petuofis tempcitatibus, 



17. Sluatisbttciilns menforius,vtvulgo loquunturjn archileiltt. 

 ra,prtifertim mililari,fit oplimiufQni prxtcr longirudincm habct 

 tantam latitudinem,vt linearum proportionalium magnitudi- 

 ncs ad quodlibet intcruallum podint indc fijmi,hoc modo. 



■ '11.. 



i S. 6J«fl/K debeat ejfe proporlio inter vice-propugnaciiliim,quoi 

 appellant Reualin.fojfam.f^ propugnaculum i Id videre cft cx fc- 

 qucnti fckcmatc hypothetico. 



A 



Tom. l V. 



E I 



O F 



E AI 



