Z48 Encyclop^di^ Lib. XXXV. 



tiam , &motumelegainiam fibi comparent. Et prudennam 

 quidem formant & firmain inllituta varia gentium , ritus & 

 mores hominura , formiciiiitatum. Scicntia vero cft ab au- 

 ribus , id eft , dodoribus & oculis , id ell , libris , & infpcdio- 

 ne v.iriarum rcrum. Dcnique mores elegantes rcddit cpn- 

 ueriatio. De bouis corporis & fortun.E vide inox Ad vcilitatcra 

 accepit voluptas, quam indigitauimus p.iuio ante in pixceptis. 

 Porro hic bona ex peregrinatione tum dcnium ad nos iC- 

 'dundant, fi reda ratione inflituatur, quani ad rem.opuseft 

 prxceptis & rcgulis , certa methodo comprehenfis. Atque 

 Iiinr cft Apodemicaj quam ekgantcr dcfcriptain vidc in Thea- 

 tro Zwingeri,^ Coiripendii) Salomenis Neugel>auweri Pruteni, 

 amici noflrri obfcruandi quos duos nobis imitandos propo- 

 nemuS. 



Caufa ef- jj Caiifa efficicns prificeps percgrinationii confidera- 

 legrina. tur fecwuiiim quantitatem er qualitaiem : orga>nca 



tionis. conAiicit ad peregrinationem infiltuendam , vel 



obemdam. 



Secundum quantitatem percgvinaiitur vel tota gens , fe- 

 dibus fuis emigrans commodioris (blioccupandi gratia , vel 

 coafta , nempe pacriis fedibus eicda , quo etiam rcfcruntur 

 colonia: : vei ij , qui tum publica causa percgrinantur, vt legati 

 & Qipendiarij , tum fu.a , vt ftudiofus emifrus a parentibus, 

 mercator. Hecundhm qtialitafem fi confideretut efficienscau- 

 fa pcregrinationum piinceps , ea eft homo fanus vel xger, 

 robuftus vel debilis ; puer , adolefcens , vir , vel fenex ; diues 

 vel pauper; iiobilis vc! ignobilis ; Piinceps , legatus ,ciuis, &c. 

 alfuetus vel non afiuetus ■ notus vel ignotus : & fulcipit pe- 

 leorinationem fponte vcl cogente vi , certo confilio vcl cceco 

 impetu. ' aufa injtrumenteilis qu.t facic ad inftituendam pcre- 

 grinationem , cft vcl propenfio & inclinatio natur.T, vcl homo 

 aliquis prudentia & vlu rerum prxditus. Ad obeundam pere- 

 grinationem requiruntur xt3s peregrinatoris , corporis vires 

 ad laborcs itineris pcrlercndos , animi induftria & f.igacitas 

 iu rebus obfcruandis, peci.inia , hofpitcs , duces aut comices iti- 

 neris, auriga;, vcd:ores,cphori, fomuli, lumenta , libri itinerarij 

 & geographici , diaria , vcftcs , arma , & fimilia , qus in icer 

 aflumi folent. 



rfqtina^'' ^^ ^- Fim peregrlnatioitts confideratur commimiter 



& fingulariter. 



tionis 



Communiter fpeflatur in proprictatibus & diuifionibus ge- 

 neralibus. i-roprietntcs funt , <)u6d hic finis debet eire accom- 

 modatus cuiufque temiieramento ^ ftatui , fixus & ftabili.s, 

 dcniqueexcellciis. Diiiifiones generales funt,qu6d eft remotus 

 vel proximus,principalis vel lubordinatus, generalis vel Ipccia- 

 lis.per fc vel pcr accidens, bonus vere vel apparenter. qui qui- 

 dem diuifioncs accommodaijdi funt fequcntibus fpecialibus. 

 Singnlariter finis peregrinationis eft tum boniablentisacqui- 

 fitio , & pr.\'fentisamplifica:io aut communicjcio : tum inali 

 prxfentis fuga aut profligatio , & abfratis communicatio aut 

 acquilitio , hoc oidine. Acquifitio boni abfcn is , quantum ad 

 animum , eft theoiica , videlicet cogr.itio vniuerfalium prxce- 

 ptorum : vel praftica , vt eft exemplorum obferuaiio; & 

 imitatio : quantum ad corpus , iiipr^mis eft fanicntis amilTx 

 recuperatio , prxfentifquc confirmatio.&TDboris corporis coii- 

 (eruatio: quantum ad bona fortun.v , eft acquifitio diuicia- 

 rum , adepcio honoris , & conciliatio amiciti.e. Amplificatio 

 (y communicatio boni prsLfentis , quantum ad animum , eft 

 rationcpr.rceptorum vel cxemplorum : quantain ad corpii? 

 eftrationeroboris vcl formE : quantura ad bona fotcun.T: eft 

 rationediuiciarum , pocentia: , vel amicitia: , hoc ordine. Et 

 primo quidem pra:ccntorum causa lufcipiuntur peregrinatio- 

 nestheologica: , philofophica: , m;chanic.e, &c. vt ncmpe ho- 

 mincs ad fidem Chriftianam conuertancur , vel dilcant artcs, 

 vel habeant excmpla artium & virtutum qu.t imitentur. Dein- 

 de peregvinamiir inverdum, vc robur corporis \n aliis confinne- 

 mus , vel formam corporis fpeiSandam prarbeamus. Uenique 

 peregrinatio fit vcl diuitiarum o!lcntandaium,veI potcnci.r de- 

 clatanda; , vclamicitiE exercend.c , comproband^E , vcl conte- 

 ftandaccausa. (>jiod atcincc adamiciciam, homines pcregri- 

 nantuvcongr.itulandi , condolendi , rcprchcndendi , auxiliuin 

 ofrerendii confilio , avmis , pecunia , commeacu adiuuandi; 

 confulcndi , alfiftendi & m ludicio defeadcndi , liberandi , vcl 

 inuifcndi causa. Porropcregrinantur homines vt fugiant pn,- 

 fens mnlnm aiiimi ; puta idololatiiam ; vcl corporis , vc raor- 

 tcm .morbos; vcl fovtunx , vt pauocrt.itcm,ignoiniui,!in, ini- 

 micitiam, lciuitutcni,tyrannidem &ic- aut abfins malum cum 

 aliis communiccnt, putahxiefin, moibuin. inimiciti.as &c. vcl 

 fibi illud acquirant, nempe coactj , vt qui relcgantur & dcpo;- 

 rancur. 



III. MateriaperegrinatiomsftthieBa, & animum & Mate 

 & corpM refpicu : continetque loca & locata. I^j^j^^ 



Ratio prioris eft ; quia peregrinatio eft aflio animi & cov- 

 povis fimul , fi quidem rcLla ratione fitinftituta. Ratio pofte- 

 fterioris eft ; quiaperegrinamur , vc locorum , vel coium qux 

 locisillis continencur , nocitiam nobis corapareinus Localuni 

 vniuerlaha , vc rcgiones. piouinci x : vel parcicularia, vc vrbcs, 

 fchoLc^iedificia. I.of«r« funt foflllia,pIanca:, bruta, horaines ia 

 re artcue quacunquc dari coram videndi vel audiendi, libri,fta- 

 tua;, nionumcnta,& limilia. 



I V. Forma peregrinationis efl rnottu ammi ^ °" 

 & corpons. ^",-; 



Dcbetenim peregrinatio perfici animi imperio, & corporis 

 ininifterip.g«/j»/«OT ad animum attiiiec,illc dcbet pciegiinari 

 exterius , hoc eft , ca obleru.ue qu.x peicgre funt atquc fiunt, 

 fuilqucvfibus pra;fentibus & fucuris accommodare : non vero 

 incerius , ne iufta: Socracis reprehenfioni fiac obnoxius , qui 

 cuidam nihil fefe ex longinqua percgrinatione emoluinenci 

 confccutum elTe quiricanti, Tccumen'm f eregvinabaris , fcice 

 refpondit. &uantum ad corpm forma peregrinationis eft ia 

 itione, commoratione, & rcditu. 



V. Peregrinationfi accidens duplex efi, tempui & 



eiientw. 



Acc 

 per( 



Tempus cft annuum, mcnftruum,diurnum,noflurnum,ma- 

 tutinum.mcridianum, vcrpertinum,fcftuni,pvofcftum,& ratio- 

 ne a:catis tempuspueritioE, adolefcenti.x &c. l-.uentus complc- 

 ftitur ea, quasa pcregriuationis natura'& inftituto diuerfa,pcre- 

 grinanti accidunt : vti funt coguicio.acfio, fanitatis amifGo vel 

 recuperatio, diuiti.-ie,dignitates, amicitii, paupertas.inimicitis, 

 dequibus ille, quiperegrinatur , ne per (omnium quidem co- 

 gitauic. Porro ad tenipus ctiam pertinct meta, eaque certa, ju- 

 fta, & conuenientibus imevuallisdiftinda : quamin percgii- 

 nando obferuarc oportet. 



V I. Defpeciebui , fitie formis peregrifiationis, funt ^!" 

 hi canones. nat 



I. Tinis peregrinationis ratione conatus efl fimplex fy^ vni- 

 cus.TJel multiplex : proinde ^ ipfa peregri/iatio efi talis. Pere- 

 grinatiofimplexeft , qua; fulcipitur propter vnum aliquem fi- 

 nem, qui eft ve! veri cognitio, vel boni alicuius confecutio.i^^ 

 eft peregrinatio philofophica, quam vocant; cuius coc funt fpe- 

 cics, quotphilofophix theorctica:, vt peregriuatio philofophica 

 lit metaphyfica , phyfica , mathematica : hic eft percgrinatio 

 pragmatica, vt mechanica , bellica feu milicaris, togata &c. 

 Huc itaque pertinec percgrinatio hetbaria, architc<ftonica , ll:a- 

 tuatia , religiofa , academica , politica ,&c. Pcregrinatio multi- 

 plex , fiue compofica , eft , qua; proptcr varios inftituitur fines. 

 1. Vinis peregrinationis ratione fuccejfus aut ohtinetur , aitt 

 non. Huicitaqucperegvinatio eft fclix vel infclix , de qua ille 

 apud Homevum elcgantcr canit: 



A(c^'^ll/ J/5^ Ori^cv ^'tVtHV, KiVl6V Ti Vii^. 



Turpe quidem manfljfe diu ,iiacutimque redire. 

 3. Ratione cfficientis peregrinatio eft varia i fi f^eBetur qtm- 

 litas , qtiantttas , (f^voluntas. Ex qualitatc percgrinantis eft 

 pcregrinatio regum , principiim , Icgatorum , fubditorum, do- 

 iftorum , & ftudiofovum cuiufcunque facultatis , mcchani-. 

 coruin, tabellaviornm, fanorum, atgrorum , &c. Ex quanci- 

 tate cft percgrinacio fingulovum , paucorum , vel plurimo- 

 rum. Ex voluntateeft fpontanea, vel coaifta. 4 Materia ted- 

 dic percgrinacionem commodam vel incommodam : fnrma, 

 prudenrcm vel ftulram , terreftrem vcl nauticam , pedeftreni 

 vcl curiulera : ff»J/i«s , longam vel breuem, opportunamvel 

 inopportunam , nodurnam veldiurnam; vernam , a;ftiuam 

 &c. eucntus , fclicem vcl infelicem , forcunatam vel 'uiforcu- 

 nacam. > 



k 



y 



?o, 

 MS 

 h 



p! 

 iai, 

 liiti 

 1.0 

 iifi 

 (lop, 

 ii;(i; 

 iiidi 



!'!.' 



Inilit 

 |!iiic:| 

 liHci 



VII. Pracepta peregrinationis commHnia , cju^ vel 

 omi!tbtu,vel plerifcjue jj^eciebm fwit vtilia,alia qui- 

 dem cortc-ernunt tpfarn ittonem,alia cemmorationem, 

 alia reditionem. 



Itionis fnarccpta funt. Quifquis peregrinari conftituit, i. de 

 fincdiu multumque delibcraco , & prudencibus amicis in con- 

 filium adhibicisdifpicito , an ,quomodo,quando, cum quibus, 

 quo pcrcgrinandum fict. 1. corpove ita pevegvinator , vt ani- 

 nio fibi fcmper praifcns fit in rcbus , qiiarum causa iter fuf- 

 cipit , nocandis. j.prudenscfto , in rcbus diligentfr ac curio- 

 sc oblcruandis , bonifquc a raalis difccrnendis. 4. resadpe- 

 rcgrinandum neccllarias , fibi compaiato : qualia fuut ici- 

 neraria , tabulx geographica- , gnonion hejiacus , horolo- 



Ji.V, 

 Fiii; 



(01 



«01; 



fc',1, 



'ilnliii 

 lilot, 

 ^, Itf 



--stio 

 «lein 



»'!llli. 



