2.^4 Encyclopsdia^ Lib X X A V. 



AmpU- 

 tudo Cii' 

 tices. 



/ 



j Ptnm marfinl netabilem locum aut fenten- 



'•■'' ^r^KTvt «loalnus l«baetpantam, cum vlus 

 tiam oftencitbat, ", ° ; feledx >ocantm-^'>i,-o..«.7« :/. 

 poftularet. ;">^;./,~' &,amatg.neapponcbatai du- 



5 \ mas ex Scaliaeto. Eiat ctiam ^ nota cu p.^apud Cnti- 

 cos crnoS^pr" ofi» vocis ^^;t«.-.leu mtolcncam f.gni- 

 cos^quanoMp F adulterinos nummos liteia ^ 



S u. f]t,rt.«.^«. q. Ch,um facere. Ch.osenu.ode 

 nr,W,nue&eorum nummos reiiciebani. ^.«Tf.s elt «f 

 . »ft^'^,^°f^f ^^^V Lanniseft fpurium declararcvnde 

 ILS^ ^t- Scd & rllud obferua. 'si qu:s locus mbgmor 

 fnTer£etdumfeobtuH(ret, Grarceumm margme notabant 

 litera «. fuppofito ? , hoc modo *• id elt, 



i^lc,,§eciofHm, ficut X erat;i^..r9>r.;t«..'«^'. L laudabile. 



/ r. Crmcajpargnur per omm genm amhonm. 



Nimirum quam late patet Encydopxd.a , tam late quoque 

 patSc facultas. Nosex vafto hoc pelago dehgemus Cri- 

 Tcam B,bUcam & Ecclefiafhcam. Ne «--J^^J^-^^"';.^- 

 „odo muentut.s . verbo ™°"^buT.as, quomodo po Im - 



jirina Critices ex hac Encyclopsd.a petere. Ci.tica m.lcei- 

 kn a o cunt .n D.daftica fpec.ali. Critics Orato.,=e pars 

 expltcatu m .dea C.ceronis &Demorthen.s quamtuseex- 

 pHcammusinOratoria. Crit.cam 1'oeticam fuse perlequ.tuL- 

 STde « poet.ca ,&nos ahqu.d d.ximus in .oet.caGr.- 

 ca. Ct.ticamh.ftai.cam fat.s cop.ose trad.tam v.de in H - 

 Lica. Nunc exphccTius Mafoiam :_vb. pr.us.Uud obl t- 

 uauer.mus. Cr.fcam Hebrsorum lat.us paterequam Mato- 

 ram.qu,a Mafora eft Cnt.ca Hebr^orum B'bl.caji.^e 

 quamdatur etiam CriticaTargum.ca, Rabb.nica , & Kabba 

 llrtica , qu.-. .ud.c.um feit de Targumim . lcr.ptilque Talmu- 

 dicis, & Kabbahrt.c.s. Hoc loco non ahe.mm fuer.t a nolt.o 

 S tuto , no.inuIiacxce.pereexi)-.«/./«Hn»A)^rf ''-'"' 

 Lro, vbi,» Pr<,/.i.«.»«efteruditi(r.marf#rw»<'^<^^^;^ 

 Critun apud veteres, oytu, progyejfu.vjuque, cmn m c^tem dt. 

 fcMnu,tiin> m theologia pnfert.m. Sumraat..Ti .taque tixc bi 

 occurrunt. I. Magnum olim antiquomm in doccndis atque 

 Ed,s d.fciphms rtud.um, md.cium, & .nduftr.a elux.t 

 quas .nter vna fuit . cui nullumcertum argumentum , nul am 

 3,fc.phnam,propriamautv.wm , fed >"^""i«^"'^. °"""; 

 fab.ecerunt qu^ Iud,ciari^,ant Crittca, ab .Uis d.dta elt.i- J^a 

 hanc fenfim & per eradus, vt plerumque n.h.l mchoatut limul 

 acperficitur, deuentumeft. 3. Ar,ftotelespr..r,us meru.tno- 

 menCritici. Nam in Phyficsomnium a.ueceirorura tuorum 

 placita, exartis huius legibuscaftigauit ^nPohtics , omnes 

 veteium rcfpublicas . hac eadem cynofura vfus . examinamt: 

 in Poeticis iudicium de poetis & ipforum opcr,bus d.uulga- 

 uit. 4. Poft Aiiftotelcm vanj extiterunt , qu, hoc munus tio, 

 vfurparunt. Nam Arittatchus , aliique eiufdemfere tempons 

 illufttes viri , Ethicam , Politicam , Phyficam , Aftrolog.am. 

 Geometriam , Geographiam , Medicinam , & prxcipuc 1 heo- 

 logiam, in Mufaii, O.phei, Lini , Epicharmi, Empedoclis , ant.- 

 qu.ir..Tiorttm philofophiae authorum enanat one , aut fingu- 

 las feorfim, aut v.i.uerfas obferuarunt. lidem, &al,ieon!m 

 fimiles, Mr«(r«f, ?i,i7«f.wjD7«'Taj,^-7£ip«™5,in authores ed.dc- 

 lunt, qu.busom.iesin fcriptorum antiquorum enairationi- 

 bus fcieutias complexi funt. inpri.iiis autem hanc operam 

 pofuerunt in poetis , quos , quod omnes difciplinas ohm con- 

 iunxiirent.inqne omnibus exceilerent , TnojaSAovi Plato appel- 

 lauit. j.lntcrhos Criticos excelluit Crates , qui fuas medita- 

 tiones criticas, vTDcSi-ms , eaif.ifwn'»'? dicebat . Sc omncm eru- 

 didonem ac fcientiam in Critico requ.ti aiebat. (■ Cntic 

 quoque fcriptavcterum, Hometi primo, mox Platonis quoque 

 &Auftotelis, d.fpofuerunto.dine, ac digetferunt. 7. lidem. 

 <jux.ion redle dicerentuv, cartigabant:fi qus loco motaetlent, 

 iranfponebant : qui vtilia ad vitam aut ad diftiplinas ellenr. 

 excerpebant : variantes ledioncs & ambiguas notabant : fuo 

 dciiique authori cuique, quod cuiufque efiTet , adfcribebaiit: 

 alicna , aut non propria , ab.udicabant- quae ab illis :i|^.ra|«»-, 



?»?«/> evxj/is-Jt ,&Z(ix!iiax$iTyi!!Hi dicebantur. 7. Critica non 

 minima ex pattcortum fuu,T, debet poctis theatvics & dra- 

 maticis, IIU fiquidem veteru,Tifcriptoruin iudices erant. Sed 

 (& ipfi fuos habucruntiudices , qui de vocibus , dc rebus , dif- 

 pofitionc, partibufquc fingnlis ludiciu.r. pronunciabant , ac 

 peculiatem iu hac gente magirtratum conftlcuebant. Quos, 

 <ju6d in tutcla Bacchica thcatra cfTenc , Amtvnci^ijv; x2,irat, 

 jbncchtcos ludices , ^Akehint. Cum neque prouocatio ab .is 

 cfTet, nequcde quibus illi iudicavcnt , magirtiatus cxtcri fen- 

 tcntia.n pionunnaient. A quibus qui da"ninati cllcnt . c«- 

 sn!j7«. diccbantur A quo magiftiatu , Dob.lidima hic iudi- 

 candiratio, actotahicars profluxit. 8. Hi iud.ccs diccban- 

 Kur iudiccs Critici, & finiplicitev ludiccs , vel Cvitici. 9. Cri- 

 cicaSocratici tft alia ab illa luJicum Critica. Compleditur 

 ^njiT) T« TTrtjiir^ijsi , ifHT^tTi-nK*, •■^i^.fiKg^. 10. Ciitica anti- 



quovum irtorum ludicuin , qui de comicis atqnc t.agic(\ fe. 

 lebant tenccnt.a.ii , tuit i'(C^i'- x-ti <- a-6.x«. 1 1. Sub lUis iu- 

 dicibus non raro pluics aucIiTjres .ntcv fc co.iimiLCcbaiitur. 

 ideoque hsec certamina, tt^sv-is . u,^':r7/.M.zt , t< 'jv% -.^/rr •.( 

 Gixa : comf»iJjionc's Litiui diccbanl. Ntque foluiii authovcs 

 inter fete comm.tcebant , fcd etiam dilpofitio.icm , quam 

 ,(j.j)o-x3t/i'^ d.ceb.mt , itciiiqLie d,6^ioiieiii & leiiccntias , tuin 

 qux b»oict/ a Cviticis K.l'.ctur.cis diCLUimr , tuni aiicras . qiijs 

 yn.fiiis dicunc. Cu.us rci clcgaiis cxemplu eft in libclio, 

 qui mlcr.b.tur ^!i« ■• §i ^t" ^iAi<-(* (5^- c-u^Ky.r.';. H,c iion 

 ert pr.vtcrcunda t^kitarchi «^g/.o-.« , qui Mciiandrum intcr fe 

 ac Ariltophaneni compu.iiit , cuni iiiccr vctcccm coniocd.aiii 

 & nouani irnman.s l,t diftctcntia. Nam pleixnuc vctetis 

 coraa-diK vircutcs, vicia aL^vrus fuetunc. idcuque 6: tcm- 

 pora , & niorcs homiiium , £c iinis vcriufquc diftingucnda 

 eranc Inquorum dirt.actione vel inpriinis , verus Ibliilufqiie 

 Cricicos , tolidicacem crud.t.onis ac iudic.j pericUtari lolct. 

 II. Ar.lloteles cum Cricica ifta lud.w»fm con.unxit Criticjin 

 dogniatica.il. i j. Ariftotelis Cricicam lccutuselt vterque ica- 

 liger , pareus& fil.us. Hac cadem vfus elt Galenus. 14. Sed 

 pri- ca:ceris . thc.jlogorumanciquiir.mi, Gvamniacicam . I^lie- 

 toricain , ac Tlicolog.cam exevcucrunc crifin. Inf.-r eos cx- 

 cellu.t Ovigeiies, qiii,n Cviciccn Bibhcam fic incubuit , fic 10- 

 ta.TTcft complcxus, vtctiani prandi] tempore contcvendis intcr 

 fi:fe Bibliotum e.iiciiiplaiibus incciitus ellec. i >. Hievonymus 

 cum Crifi Brblica coniunx.t Eccefiarticam. vtpoce qni in 

 Commcntanis d.lputat dc Vjiietatc lectionuii) ac intcrpre- 

 tationum, & in vecevu,ii Ecclefix fcviptovum Caw-.logo , de 

 Clemente , AiilHdc , Egcfippo &c. ica camlide fenccntian, cx- 

 ponit atque mentein , vt .neovuni lciiptis . non mimis vicia 

 ovat.ouisquaindodi.nl na;uos prodac, legitimaque a Ipuriis 

 d.fcernac 16. Eos fccuti funt Hidovus , Gennadius , &:alii: 

 quibus o.nn.bus palmam Phocius patriarcha pKcripuic , ia 

 quo vno horacnc ad vniuerlum lcte literavum orbem circu- 

 liiinque Cr.cicc d.tfudic. S.c .n o.nn.bus vcifatus paiitcr acquc 

 abtolutus , vt ncc difcipl.naiii vllam , neque partem vil.iin 

 Cric.ces , intaftam tjb. vir magnus reliquit. Adeo ncmpc can- 

 dideac exqu.lice iudicatde omnibus , iopviiini autcm fummia 

 maximifquc , Chiiftianis finiul profaniiqucauthorilius . phi- 

 lofbphis.hiftoricis, poeccis, uvacov.bus,lcu .naximc chcologis. 

 ly.EtfiCritice circaomncs difciphnas verfacur, acquafi pvin- 

 cepsomnium pro cribunali lcdet: tamen ex iis niaxinic vtitur 

 Gtammatica ,Rhccorica,& Dialeftica; quas , quodtanqua.n 

 inftrunienta eirent , organicas dicebant. His autcm vtuntur 

 Cr.cici , quod luppeditcnt ».o/rv,^ix. verbovum , rctu.n , & di- 

 fpoiitionis. 18. Grammaticam diuifctunt in trcs partcs ; qua- 

 rum primani -n^^t.x. '.''. fecundam i;:)s;)} x.'.j ('intcrdum .iticem 

 &„2f.x.y'. ) terciam vero >'-g<..«i/> di.ierunr. Q,ui piimam 

 proficebancur , litcriones , Grammatift;r, pxdaiiogi litera.ii, & 

 magirtril.tevarii dicebantur : quodhceras, eavumqiic Icdio- 

 nem, fcvipcione.n . ac pvonunciationem docevcnt Ciim , qut 

 duascicevaspvofiterentur , circa omnes difciplinas , cum an- 

 thoribiis , quos enarvabant , necellavio verfari cogeientur. 

 Quos nonalio quam eruditionis nominc ac iudicii . Gram- 

 iiiacicos ac Criticos dicebant. Vndc Terza £;.x!/;;'.ij« .^ai- 

 iHM , id eft , omniu.n tcicntiaruni oibe.n ac conipI.?xuni, 

 Giainraaticam vocauic. Q.uod & noinen pvxft.mtillimus 

 ArirtotcUs interpvcs , qui thcologiam quoquc profcnus cft, 

 afiumfit , queniadmodum Saxo , illurt.is Danovum hifto,icu<, 

 vir plurimaium reru,n gnavus . Saxonem Gvairimati',iim lc 

 dici voluic. Quippe & gvammatica Philofophi, iz philofo- 

 phica acquc', tncologica Grammatici tvadabant- Quod co 

 mimis m.ruin , quia & grammatica tradavi p^ifiunt philolo- 

 phice ,qucmadmodu,ii a;tatc noftvi . dc Latin.e lingua; c.uifis, 

 Cxtar Scaliger , cx incima phliolophia dilputanit. 19, He- 

 bra:i quoque tucccllu tummo max.moquc artcn , de qua 

 aginius , colucrunt. Maloreth.i; hquidem admirando ftudio 

 indultiiaque omncs Bibliorum litcvas ac voccs numcraruiir, 

 vc , quemadinodum iii^bcneconfticuca domo , in qua ratio 

 pofiellionis conftat , ac cuni fuinma cura oninia fcruan- 

 tur , nihil evipi, peruerci , auc mutavi potlit. 'Vndc mevito 

 rrii.lil rrriDW CDV', hoc cft , cu,n confcruatione le- 



gisac prarfidio , coaiunctum eire hoc ftudium Magiitd Hc- 

 bra:orum dicunt , quod in fcrdcris poftcrioris libiis nemo 

 intcr Chriftianos aniulatiis ert. lidem in litcris , maioribus, 

 niinoribus,inucrlis, ac punftatis : iideiii circa voces , in quibus 

 left.onum varietatcs , qua: yro^ '1? , leciio ^ /criptU, 



abillisdicitur , iudiciumcxcvcuerunt. lidcm dcniquc , vc La- 

 tiniCviciciac Gr.tci, fcvipca auchorum ( vt cjiin in Tccvauv 

 gias , Dialogos PljLonisdirtinxerunt ) lihros ('acii Codicis dil'- 

 pofueriint. ^lntcrim , vc nihil non maligniraii, nihil non li- 

 uovi,quamuisinillii(tripoficum , calumr.iandi anfam pr.ibcc, 

 incer cos quoquc inucnci liinc, qui Malov.-thas n^in i-yv\. 

 inrehu ntfjili, pofuiire opcram , contcndercnt. lo. Piun.iii» 

 Gicxcis Lacinlfque Criticis fuit maximura illud omnium 

 fciCBciarum fubfidium ; linguarum dico inftvumentum quod 

 kborc tauto, tantidiligcncia, Origenes , &fcnexadmodum, 



J.HicroSyaiu^ 



