i 



i6o Encyclopazdia^ Lib. XXXIV. 



,\. 



ii 



»A Patalipomenon. Tum vci6 luaicum & Ruthae libei- pio 

 vno haboKur, itcmquc quatuor Rcj^um pro vno. 



Libn hi dicunrur/>£if'/" : "0" ^"0^ conltcnt orationc nu- 

 merosi, qu^hseft .ipuJ GiiCos&: L.itinos , conftans longa- 

 rum & bicuiuni fyllabaiuni varictatc : aut eriam quod rhyth- 

 mice liiu confcril-m : nihil enim horum in iis obferuarc eft : fed 

 partim qui-^ ^cripti funt ftilo poctico, id eft, pathetico ; partim 

 quia conrtant oratione lucunde temperata , certifquc nieiiji- 

 bris vclut incisa , quanquam citra pedum mcnfuram. Itaque 

 quod HieronymM prologo l. in lob,^^ ifidorMetymoLlib.kc.i. 

 fcribunt, initium & fiiiem lobi foluta oratione conftare , reh- 

 qua catminc hexamctro currere , ncfcio an probari point: 

 cum neque fyliabarum numero , ncque temporum latione 

 intcr fefe coafcntiant, autcura noftris hexametris. Vehe- 

 mentcr hic mihi placet illud BcdaE , qui de arte mctrica ex- 

 tremo ait , tria ctTc tTcncra pocmatum : dramaticum , vbi in- 

 troduiTrar peifon.E fohim loquuntur , quak eft Canticum 

 canticoruni : itcm comoedix & tragosdii. Exegeticum , in 

 nuo folus author opcris loquitur. Sic funt Pfalmi Dauidis, 

 Pioueibia Salomonis , & Ecclciiaftes, tum Virgilij Georgica. 

 Mixtum, quando partim loquitur author . partim alia;per- 

 foiia;,qui loqui intioducuntur : qualis cft liber lob , Homeri 

 llias & Odyfsca , vEncis Virgilii. DilTentit ab hac opinione 

 lohannes Merrerta, qui fupcr lob.^.verfu j.hanc infcntentiam 

 fctibit. Conatus funi iuxta ea qux monct Hieronymus, mul- 

 tos verfus ad dimcnfionem pcdum reuocare. iane pleiolvjue 

 dimcnfus , hexametros elle comperi : veriim vbi pro dadylo & 

 fpondeo paffim ali)pedesiuxta lingux idioraa , vt dicebatHie- 

 ronymus, occurrant , multi funtverfus fpondaici , vt priraus 

 flatimquidcfinit "oi riTn, procreatM efi -vir. Sed hoc fccpe 

 hic tufbat , quod nietra plcrumque a fine verfuum , vt ab He- 

 hiXK diftmfli funt, incipiunt: quodargumentoert , eos car- 

 minum rationem non intellcxifle , nifi lenfum magis quam di- 

 menfionem (unt fccuti. Accepi D.Vatablum laudaiidx memo- 

 ris, rationem intcllexiire vcrfuum omniumlobi &Pfalterij,& 

 quofdam canoncs ad facilius eorum rationeiTi intclligendam 

 pr.^fcripfiHe^vt, Quod nulla Hebrais fitpofitio, quod Sceua ne 

 geminum quidem pro aliquo computctur , & alia ciufmodi, 

 qux fperanms aliquando proditura : nec defpero fi quis dili- 

 gentei attendctit , quin poffit metrorum ratiomucniri. Idego, 

 <i quando pcr otium licuerit , pcrucftigare conabor. Mira hic 

 elegantia & fcrmonis copia. Sic Mercaus. 



1'topheti hic dicuntur h^i l^c;^^^. Intelliguntur cnim pro- 

 phcta: poftcriores. Dc qua appcllationc vide paulo ante Iit.i,& 

 infraNamencIaturamlibrorum facrorum.Rurfus hoc nomine 

 intclligunturij , qui vaticinantur fere derebus futuris. Diui- 

 duntur autem hi propheta: in maiores& minores , avolumi- 

 mim, qua: ediderunt, moIe:non a capitum numeto. Nam apud 

 Hofeain & Zachatiam plura funtcapita, quam in Daniele.Cae- 

 terum prophcta: priorcs rede appellantur hoc noinine:quia Sa- 

 muel .*<?. 13. 10 dicitur prophcta. 



Prophcta; minoics non foium Hebrxis,fcd etiam aliis com- 

 prehenduntur vno libro, qui aIB. 7 41 dicitur libcr prophet.i. 

 rum, luditis ntl/y nn,Groccis /i/SA©- ^iihi(gtzs-i^<pr,r®', C^u. 



fam videinfia in Mafora. 



Canon nouus cur dicatur , diximus ad lit. ^. Idcm appelia- 

 tur Gvscus :quiaomnes libri huius canoniscitra contioucr- 

 fiam Grxce funt fcnpti , prjeterquam cuangelium Mattha:i & 

 Marci , &ep!ftola ad Hcbrasos. Dc his cnim eft controuor- 

 fia. Vulgo fane piiiatur.euangehum Matth^ii & cpiftola ad He- 

 brsos Hebraice , euangelium Marci Latine exaratum efle. 

 Ettfeb.lib ■!,.hijt.ecclef.cap.i i.V^iidmanfladim prsfat.in -verfio- 

 nem Syr. N. T. Vcrum cnim vero probabile eft , apoftolos & 

 euangcliftas oranes Grxco fcrmone, vtpote tum temporis vfi- 

 tato inter Gentcs, imo & ludios quoque, fcripfille. Et admo- 

 duin improbabile eft, Canoncra N.T. duabus linguis plane di- 

 xierfisconftare. Dicoplanediucrfis:quia etfi in V. T. qu.-edam 

 occurrunt Chald.ricc, tamen illa ab Hebraica lingua non difii- 

 runttoto gcnere , fcd tantiim dialefto. Cxtetum quod attinet 

 adhbtosN.T. ali|funt, dcquoruraauthotibus& authoritate 

 nunqu.Tm cftdubitatum;alii Iccus.Poftcrioris gcneris funtepi- 

 ftola ad Hcbr.xos, cpiftola lacobi & luds , poucrior Petri , lc- 

 cuiida & tctia lohannis, dcniquc Apocalypiis :alteriusgcncris 

 funt rcliqui libiiomnes. Hinccft , quod fcptcmiftilibnmodo 

 comemoiati accenfcntur fcriptis,qux appellantiir mUMyo/d^Xy 

 id cftjqiiibu': contiadidum fuit. Non tamen ideo rcfte adnu- 

 mctancnr libiis apochryphis N. T. vt quidam hodie faciunt 

 contra prifcx ecclelix fuffragium:dc quo ad lit. a. 



Euangelium cft Utum nuntium , feu bona iucundaquean- 

 nuntiatio. Hic autemintelligitur l.Etumillud nuncium , quo 

 annuntiatur falus parta per^ Chriftum. Itaque euangclium 

 >&•' 'ii,iz'-" cft boua iucundaquc annuntiatio dc hominum 

 fahitc per Chriftum. Qu.x falus vt eft vnica & iterna : fic 

 quoque annuntiatur vno & a-terno cuangclio. Ciim autem 

 flicuiiturquatuoreuangclia , intclliguntur { pcr mctonymiam 

 fubiecT:!^ quatuor libri , qui narrant vnicum illud euangelium, 

 fciidoftiinamdc filute.werna horninibus partii pct Chriitum, 

 curjs vita & »ots in hiitoiiaeuangclica nrtrratur. Porroeuan- 



gclium K«7K M^cr.OaTu fectmdum MatthsLum, xa'^ Ma^y.ct, &c. 

 ita dicitur , quod a Matthro, Marco &c. eft editum. Qu^o 

 fenfudicimus aliquid ita cife vcl non clle (ecundum Cicero- 

 nem,Auguftinum, &c. Nimirum f3nkuliiKaTx,fecundiim,hic 

 ell nota caufx efficientis, vel tcftimoni). 



Qiiatuordecim epiftola; Pauli a vctcribus in Canone nume- » 

 rantur:vtex carminc Naxianzcni ad lit. x. patet. in iftum cal- 

 culum etiam vcnitepiftola ad Hcbrxos.EliasHutterus,Iohan- 

 nes Mariana , & alij poft epiftolam ad Cololfcnfes coUocant 

 epiftolam aii Laodicenfcs, qux fic habet. 



'H Tcv ecyicv Xlou>}.cv 'STfjQs AecodiKiovg ^TTt^o^Kri. 



I. X\auJ>^^ ^irefoA^ , ced* kti:* ottS^aTTuv , cvoi Sl ocrdpOf^Vf 

 ec>ha. ^hj^ 'iijjTtv XptfS tcis cv }.Ao^iicHci. aa\>.^cti, 



Z. Xcc^< i/fiiy i^ «gi)>;j ^Jij 6ios ync-r^as , i^ kwq^ov ufMt 

 'llToiJ Xg/ir»c) . 



3 ., 'Ev^cc^^S TtS 0iy y^V Tht Xg/(S"ai TrcCVTVrT! OV ^7^ ■ZF^TdKJ.m 



^^? fASV , on iufi''.90v'i^ u^ 7j^^7Kcc^T7^oj-/!is i^ei^ ert c* \^yu9 

 iccc\av , -ss^jcfffdi^^QfjO^Ci yiio 'iTrzi^iAtca/ ov v^fAipcc Kcjt^eos. 



4. Ko/ fC'/i ■niiici.^um vcd; fccc^ioAoytm iivMv Tjv \}zsoKQ*to- 

 f^-.vav tLu ochvt^etctAi , %o U^.'7pi-'^c^ vf^is ^^ ri/is ccXii^eteCi roa 

 <i{jeiyfix'iov %S <iV a)fi\i(B^'i)l@^ «sr £,^9^. 



y. N«*/ di mivia^o Hof , tvx ^Uins ct £| 'i(AdV Hffi» 'iTrt tIuj rt* 

 'h'-:oiyAsf. rryis ic>.ri^tiecs ©J ^ocyfi>.tov (pi^affTccj , Tou Trrtfio-ccf tIcu 

 j^yjroTiTm TOv i^yctV , '0 ^t^r^rj? vurYi.^oc rvts ^fii^f eUontov. 



6. Kccj Mw (pecfi^et 'iyivav^i^ 01 a\fffj^t usv,oj ois d^o-fuas eifct o/t 



Ag/<5-aj , >c, £V JOVTCOX^t^O^ ,Wf^C^ HefJ[ ^CC^fiTOl.i^. 



7. QiaCAy^ o-mc^iiTO yt^i^hijn^viiXTtJCf eis^a^vi-ii^ee* ecicuvtov'o'iyi- 

 n% 2^ THf v,uav iiinois, k; 'iin^^Hyiics rov ■m^ftc^!^ uyiou^, 



8. S.iTt ii^ saSj , firt 2^ JuvaTtm, ^i<SJ }ii ro ^i) Xg/iros , /^ 

 To umJuvHv yy-^, 



9. ' KvrOS eit OK'iQ/.(^'yifAaV , &il VfClv 7TVii^(T^To'ih<i^SCU70'J fCid' 



vfciiy, tvcc TUJi ccn^rUjj ecya^Ujj iyjvns^t/vfi^iVj^iTo ccvTo<p^ovKTt, 



10. AtctToZrOyU^ccTniTot , i^i^ms Kti^VJTcn tI/jj 'vu^ov;tac rov 



KV£Jlev, OVTHIS I^^CVtHJi , i(^ TTZIt^Ti C^ (pOoOI TO'J §io6 , t(^ 'i^CCf 



vfctv f^ciivi ttcaivti^. 



11. 'O Hos ;^ 'i^iv CAii^yaiv cv v'.cib, 



12. Ijfcvia TmeiTi ^Qjis n^^vtTf,caii, t^ ^A^o^rfioev. 



15. Kof TO ^OtTc.V^ot^TTriTOty^cCl^iTi CJV TU KV^m'llicn,0 y.QjiTU, 



t^o^Ti^i^ (pv>ec,ysi^i'^^ TrotcTtiS ^%^oj Ki^Ohvs TsrXvoii^ixs. 



14. Tlccv'^ Tet a<Tki^(gt iifcciiv •JTztffTiTioc yraiQ^c^iSai •zr^s rov 

 Siev, l(e)Li fii/icctoi^yivii^'t ci voi roZK^90v, 



I y. K«/ to Pioitriv.eciiihpoi , oitcc 'is-iv «X«S>i , 'oc» irtftiic , 'ot » 

 ecyscc, 'etrccoiKMcc , 'acrz 7ir^o7pi>\». tmj& /tF^ecosili, 



li. Kcci ei «njuiTKrf, »cj 5»Kj£A«6£Te cvi(^^aicetf ufcSt /(gtTiiile, 

 i(ef^ 'is-eci Lfciv «'fniDi. 



17. ' Airnrito^xSi Tovs ata i^^ovs ?rei;^s e* fli^ivificclt ayiu. 



18. ' AcT^srcc^ovTuj iifc'xs ot ecytot Travlis. 



19- H ;i;«J'f T»J Kv^iov 'iijo-oti XjirS fctrcc ari'iVfceiT®' IfcSt. 

 'Afclx'. 



XO. TlciKTXTi, t^oC « i7ri^0>Vi »f^ OV T? y.OXooSCtl^v CMKAVlirtCC 



ecvccyvaic^vi.ucfjj tOji c.« y.c>.oci3uiv,tvx i(gu vfCHs ec/uyvjiTi, 



nfu; Auo^iKtovs E^fa-^u iiri '(ufcns S^l^ Tv)(ft(sv t^ or4- 

 ^■ifccv, 



Verfio eft ita. 



I. Paulusapoftolus , nonab hominibus , nequeperhomi- 

 ncm , fcd pcr Chriltum lefum , fratribus qui funt L.iodiees. 

 ». Gratia vobis & pax a Deo Patre , & Doraino lefu Chrifto. 

 3. Gratias ago Chtifto pcr oinnem orationcm meam , quod 

 pcrmancntes cftis in eo , & perfcuerantcs , promilla expcdtan- , 

 tcs in dic iudici). 4. Nequc dillurbat vosquorundam vanilo- , 

 quentia infimulantium, vt vos auertant a veritateeuangelij, , 

 quod amepr.edicatur y Et nunc facict Deus, vt qui funt ex , 

 me , perueniant ad profedtum veritatis euangclij,i3e(eruientes, , 

 & bcnignitatcmoperumfacientcs ,quifunt '.ilutisstcrnae. 6. , 

 Etnunc palam (untvinculamca.quxpatiovin Chtiftojinqui- , 

 busLctor & gaudco. 7. Scio enim , quod hoc mihieft ad falu- < 

 tcm perpetuam. Quod ipfura faiTlum eft orationibus veftris, , 

 admiiiiftrante Spivitu fanflo, fiuc per vitara , fiue per mortem. , 

 8. Etcniin mihi vmcrcvita in Chriilo, & mori gaudium.9. Ip£e < 

 autem Dominus noftcr in vobis faciat mirericovdia fua, vt ean- < 

 dem diledioncm habeatis, & fitis vnanimcs. 10. Ergo diledif- < 

 fimi, vt audiuiftis pr.cfentia mei, ita icniitc & facitc cum timo- < 

 rc Dei : & crit vobis vita in xtcrnum. (11. Eft enim Dcus qui < 

 opeiatur in vobis ) 11. tt facitefine murmurequodcunquefa- , 

 citis. I j. Etquod optimum eft , diled:iirimi,gaudcteinDomi- , 

 uo Icfu Chrillo : & cauctc fordidos in lucro homjnes. ) 4. Om- <, 

 nes pctitiones neftia: fint palarn apud Deum : & eftote firmi in , 

 fcnfu t.hrifti 15. Et qua: integra funt, & vera , &pudica& < 

 iufta , & amabilia funt, facitc.i6. Et qu;E audiftis,& acccpiftis, > 

 in corderctincte : & erit vobis pax. 17. Salutate orancs fvatres , 

 in olculo fando. 18. Salutant vos omnes fandi. 19. Gratia < 

 Doniininoftri leiu Chrifticum Spiritu veftio. 10 Facitchanc , 

 epiilolam legi Colo[renfibus,& eam qux eft Coloffenfiura vo- , 

 bis.Ad Laodicenfes (cvipta fuite Roma,pet Tychicura & One- , 

 -fimum. < 



Ha-c , inquain , vulgo putatur epiftola Pauli .ad Laodiceu- 

 fcs. De qua quidem exiltimo ted^e pronuntiaie Hierony- 



mum 



