28 o EncyclopcTcii^ Lib. X XX V. 



*J,M).e-97- , - 1 - „ ■ -1 



E'«v.i(Ar, h.e. verfibus !?. • 



ci«> 4'7'>h c. 7°Jv , , , ,.1 



, 8 !«>.<>;?* ^*'^^" 'X«^'! " ?A?'- ^-",-^ • h-.e- i4i- 



,9 n^T?» t^nfJ^-^i '«'>>•""< ■»«^'^ 'Pf"?" "=* "'t'"^ '■^''' ' ""'^ 



C. 17). V K I . ' ' ' ' L 



II lijifvv ;»J»rA., «uTiiJoi %;f »?i» c« T.;i»(f A , h. c. J o. 



j, i„<ij.vs£TO5;'.>!'C'«?»^''-'''^'""''^' ^'^'''•^- verlumnji. 

 ij E;nv3Ai liiA» .(^JoA.^i ^;,}" ". h.e. verfuum 71. 



Sed audiamus RobcrmmStephtinum, infigncm Mafoix N. 

 T.artiiicem>qui pritatione in nouurateftamen:um,quodPa- 

 rifiiscdidit anno 1550,(10 ait. 

 „ Superionbus dicbus^Chriftiane leiflor,nouum Domini no- 

 „ ftri lefu Chrifti ceftame.ntum, c|u.i, didlante Spiticu ranao, 

 „ fcriptii fu t lingua, cum vetuftiffjmis fedccim fcriptis cxepla- 

 , riiius ouanta maxima potuimus cura & diligentia collatura, 

 „ rainorc torma,minutioribufquc Regiisch3ra;.^cribustibiex- 

 „ cudimas.Idsra nunc.itcrum , & tertio cum iifdcm coUatuin, 

 „ majoribus veta ctiamR-egiis typis excufumtibi offerimus:iis 

 „ pr.efixis(nc quid defidcresjinfettifuc, aut in calce pofitis,qux 

 ,, vfquamin fcriptis aut excufis legunturcodicihus.qua; omnia, 

 „ aat^ufta alterius fornia capcrc non pocucrat. Ad ha:c,iii mar- 

 „ gine inceriorivariascodicum lc<fliones addidiinus : quarum 

 ,, vnicuiquc.numeriGr.Tci nota fubjundla eft.qu.r nomenexcm- 

 ,, plaris,vnde fumta eft, indicet:aut cxemplarium nomina, cum 

 ,, plures fuut nuraeri.Iis namquc p!acuit,prl;Tio,feciindo,ad lex- 

 ,, tunidccimum vfque nomina imponere : vt prlnio Coniplu- 

 „ tenfem editionem intelligas,qu.T; olim ad antiquillima cxem- 

 „ plaria fuir excufa : cui ccrte cum noftris mirus crat in plu- 

 ,, nmis confcnfus. Secundo, exemplar vctufti(limiim,in Italia 

 ,, abamicis co!Utum.Tcrtio,quatto,quinto,fcxto,(cptimo,oifla- 

 ,, no,dccimo,& quintodccimo,ea qui e\ bibliotheca Regis ha- 

 ,, buimus. Caiterafunt ea qua: vndiquecorrogare licuiv. Cnjus 

 „ quidem vctuftioium codicum collationis, doitillimos Hebra:- 

 „ orum authores habemus:quos poft rcdudum e Babylonia po- 

 ,, puiura Dci,cum factos V.T, libros difctepare verbis aliquan- 

 ,, do.aut apicibus etiam competiflenc, diverfam in marginele- 

 „ dioncm adnotaiTc teftantur hodic libri ad excraplaria fcrip- 

 „ taexcu(i.Capi.cum prxcerea juxta Grarcos diuifioncm,in intc- 

 „ riori margine numeris Grscisnotauinius,quibus rcfpondent 

 », in Euaugeliis K(ip«Xa/« in fupcriore &i inferiorc paginarum 

 „ parte- in Epil^olis vcto.ipfa xiipxXn/a (ingulis Epiftolis prxfi- 

 ,, xa.Latinorum auterh capita numcris & ipfa Gr.xcis in mat- 

 ), gine cxteriori fignificauinius:ipf6fquc Latinos fecuti,breuio- 

 „ racxpitain quatuor,longiorain (cpt£partesdiftribuimus:lite- 

 ,, ris a!phiheticis majufculis partes illas in eodcmmarginefi- 

 „ gnances.vbi etiam &; Latinorii more notauimus locum vel ex 

 „ Euangelifti allquo,vcl ex Apoftolicis fcriptis,qui cii prxlenti 

 „ loco,auc idem fit protfus,aut nonparum ab(iinilis,aut qui ccr- 

 ,, te cum ipfo collarus , lucemaliquam adterrc polTe vidcatur : 

 „ ajjefl.i :itcra majufcula qux capitis eam partcm iiidicc: in 

 „ qu.i qu.xTi locus illc debeat.Locos cx V.T. aut ad verbum,aut 

 „ codem fcnfu citaiosmigna cura figna\iimus.Ncctaincnomi- 

 „ (imus Eufebij Ca:farien(is canoncs , fediisquoquc in inte- 

 „ rioti m.ivgine locum dedlmus , vt Grf cis etiam (atisficret. 

 ,, Scd numcjum quidem n^v, prxfcltim cum is noftiiv piope 

 ,, omnibus codtcibus inuefiirctur, in calcc cuius que Euangc- 

 „ lii & Epiftola:,quam rationem recenfendi5i;tKf,& apud non- 

 ^, nullos profanos fcciptorcs vidcrc cft.Hxc vero omnia, vt te 

 ,, alacriorem adfacrofandi Noui Tcl^amenti Scruatoris nolfri 

 j, Dei lcflionem rcddcrcmus , nobis cffc fufccpta exiliimato. 

 j, Nofttis igiturvtcrc& fruerc laboribus. 



In bac Stephani prifatione Maforah N.T.velut in tabulj 



delmcatuc.Icaqueipfius an^lyfin breuitcr inftitucmus. Prima. 



pars AUfori hidiis occupatur circavavias lcftiones. Easexhi- 



bcc intcnor margo liuius exemplaris. Confer ctiam varias 



u.?" ^''"•"^'^ft-'" °Perc Rcgio Antuerpiano,S.: mprimis 



in Bibliis Gricis wcchclianis.Prjpclatam ctiam h5c in re ope- 



ram fumfic Pettus Fagiardus Marchio Vclcfius, Hifpanus:qui 



Gricum Tcftamcntum ad fidem fedecim exemplarium Grx- 



Corumcaft,gauit:quxmagnadiligentavndiquecon2c(ric,ncc 



impcn(.r parcens.ncc labori.vir Grxce doaus,& copiofus in- 



primis paterno Principatu , & vxotis ampl.ir.mi dote pavi 



nobilitate.vt funtvctba loannis Macani , qui pi.Tfatione in 



„ N.T.tale jud.cmm fert de huius Macchioms labore.Prsclarus 



„ .n tanto^ prinopc con.itus & labor.N,h,l fme labe tamcn. II- 



„lud cettc dcfidcratur.vc varii, U-c>ionib,is, qu..s ^dmarginem 



„m,nio ad|ccit,dc!ipatct,cx quihus Codicbus (in-ulaTfura- 



.,fiiret.Maguum ,d mornen.um fuiflet, f.ne c opus inchoa- 



„ tumiahoqu, m(igne perfcfto Nam vix c(l locus, in 01,0 non 



., conloncntmarginescumapftra editione Ladna Verum ex 



tniua concordia rurfus oriebatur fufpicio , cum in ah'qucm k 

 Gricum codicem in(ciencer incidiffc.cx eorum nuraero qui <c 

 poft Concilium Florentinum ad hdem Lacinovum multi funt.c 

 caftig.iti,& cum illis penitus confcnciunt.Exeoplcraque hau'« 

 fille cogitabam. D6 quare, intet GenefiJ Sepulucda: cpiftolas « 

 quinca& fcpcimacojiccrcacio cft illi cum Eraiino.Haftcnus .< 

 Mariana.Ex cujus vcrbis parctquam excellens (it editio Scc- 

 phanivtpocc in quanumeri,vaviis lcftionibus addici , fubin- 

 dicanc.ex quibus coJicibus (inguUr defumptx fint. Idem Ma- 

 riana d.l.facit mcncionemGochici exemplaris,his verbis:Go- " 

 thicus apud nos Codcx in membtanis , magna: (idei & anti- " 

 quicatis,fortc antcoiftingentos ampliusannos defcriptus, re- " 

 rum,credo, potientibus Gothis antc euerfain Hifpaniam a" 

 Mauris. Certe ante fexcentos ttiginta annos Ecclefix Hifpa- " 

 lenfi donatum.ad ejtis calcem fcriptum eft.Scd in(igniores cx " 

 his vatiis leflionibus Gra::i3 fuo loco tibi cxhibemus. 



Secunda huius Mafortpars cetnku!: m diftinftione capitum 

 «aque gcmina.Nam alitcrGrxci,alitcrLatini diftfnguunt cpn- 

 tcxtum Noui Teltamenti ; Vtramqae diftinftionem tibi hoc 

 loco reprsfcntamus. 



Tertia pars eft in Concotdantiis: quas Stcphanus non fo- 

 liirain margine exteriori adnotauit,fed eciam in duabus tabu- 

 lis adurabrauit.Tn prima exhibet tcftimonia V.T.nuraeto J4<>. 

 qua: in nouo cicantur tw-nMll. In lecunda rccenfiit teftimo- 

 niaV.T. numero ii^.qux in nouo citantur quantum ad Jiet- 

 yatMt. Dc his vide infra in Parallelis noftris facris. 



Sjuartapars Mtifon Stephanict, funt canones Eufebij Cx- 

 fatienfis : de quibus in noftra Harmonia Euangeliftarurn. 



Sluinta {(y "vltima pars eft in numero t ii;^» : qucm paa- 

 loantetibi exhibuimus. Vbi non eft pra:tereundum (ilentio, 

 StephanuiTi ptomittere numerum toi. ^^t in calce cuiuf- 

 que Euangclij &Epiftoli ; fcd in Iohanne,A(flis,fecunda Pe- 

 tri, & Apocalypii omififTe. Neque nos in vllo exeraplari nu- 

 merum ?.;)«(» in modo recitatis libris inuenire potuimus. 



'Scd iam videamus diftinftionem N. T. apud Grascos vfi- 

 wam.earaquc cum diftinftione Latinorum conferamus. 



Tor' KATA! MATOAfoN E'TArrEAl'Ot 

 ■m Kt<pa\afu^. 



I. a Tlig/t ■mi ncf,)Ut. CHp.l.ll.X.l^, 



/S' ntgji -mt cnaift^^iTuv -iitniiut. COp.i. f.lfi, tlf^ttt ttJt 



finem. 



J" n.ji •j.Jts JiJW(nix>iiaf J Xe^fs. cap.^. 

 i Uig^ m, ff^y^e^Qia,. cttp.^.6.'^ y. 

 r Tlt^t^ Xtit^S. cxp.i.v.i.^. 

 ^' nig<' TiTe.BtTovrag^K'». '^•S.f.^.l 5. 



i' n.gi -ruv itt^^rmv ^OT ■FtiKiKovl viQut.C.t.-v.i^.iJ.lt, 

 X. I Tlig/i ? nii i-im^nrifS/Jii ang?if%ij. c.S.^v.l^.iO.xl.ii. 

 «« n«j/i -f fjmtutitna; -mv iiUTuv.c.S.TJ.l^.T.j. 

 i/S' riiji TO» Ao Sixtiftsvi'^'!^*''. c.S.v.xi.vfjue ad finemt 

 ly' Tlig/i 'S 7xaj»Au2(KX. cttp.^.v.l. 8. 

 »/' n.e* jMarjKi» r» rcXiiis. c$.v.^.iy. 

 li rita* i^ 9i/p«Tf af J Sjjjj^/fuuotjaiy». C.J.f.I 8.19. 

 /r' TliSA "f "in9ff»»(n)f- C.<).V.%0.T.6. 

 t^ Tlto^ luf oh9 Tv^X^v. c.i^.V.IJ.]!. 

 11 n»&« 7«/ ^«/«9»(^3f4"'"'*'P*- cnp-S-^lJerf.jL.vfque ttd 



finem. 

 16' Uigji -f TUi 'iin^^tni S^TUyti;. CiO. 

 XX. X. TXigJ Tjjt itsnfuXt trmi ■xtt^ 'luanis. c.ll. 



i(a ntg^' 5 ligst'' ''A?"'^'^Af'£5'' '■.'^•'^■9-^'' 



xB' riig/i -nJ ^c<,ffA^vi^i>f^!S TiipxS i^ KutpS.Ctlp.il.V.ll.iJ, 

 Ky' ritg/. ■m> OfTiii-mv nifititt.c.ll.. v.^i.ltd finem. 

 JcJ' Tlig^ TZijy Tm^QaXuv. ctlp.l j. 



Ki rSte* 'iaiiii:i )^'H^ahv.c.H.V.l.14. 

 &r' Tligji-mt ■mtit ii(Tui t^ T ^o !;^6uai. £. 14.1'. I 5.11. 

 K^' TligJ Ttyd c* ?i»A«oj-p /jsfecTTOTju. f.14. -v.il. ad finem, 



XH Tligi -f Tm^Sxetetff ci)jv>,vt J 0fs. c.Ij.f.l.lO. 



k6' TligJ ■fXa»a*afa<.c.lyv.iliS. 

 XA'X.A nfe.i ■mt<^^-mu'^rmv i^jjAo.». f.l^.T/.lJ.J 1. 

 xi TligJ ■mv tTttu iio-nji.cap.i ^.v.fi.. 

 >C ritg/» "f ^Vfcii; T ^tfagAimitn. C.l ^.f.^.Ii. 

 Ay' ITeg* ■nii cii Kafouftia fni^u m nas . Ctf.l6.Verf.lJ. I*d 



fixem. 

 xi' Tligji ■? fti-nifnat^iixifcti f Xg/fK- c.l/.t/.I.IJ- 

 Ai rifgj J .nA.)»ia^<j^'!f. C.I^.Xi. 14.13. 



Af' lltg*' ■tui aJTiitTu, Toi M^iit^fi^, citp. 17. verfn. ad 

 finem. 



A^' n»g,« T A«J9'»TO..i, TlV /'»c'C*'.i.f.I 8.f.'.l '• 



Xn TTigJt ■mt 'iif^Tm itft^vtnat TOjjcfoAij. cap. lS.( verf. 



11.11. 

 Ad' iise/» ? «^«A».'?®' five^* tkXo*^. cap. 18. 1/. ij.*« 

 finem. ^ 



XL.^' TligJ T 'frt^amiinltTat , tt iltTJt "iinXvmf Tiu yu^ofi»- 



cap.ig.v.i.i^. , , 



MJ^ Iltft* 



